ജാലിയൻ വാലാബാഗ് : കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കു നൂറാണ്ട്
സ്വാ​​​​ത​​​​ന്ത്ര്യ​​​​സ​​​​മ​​​​ര​ ച​​​​രി​​​​ത്ര​​​​ത്തി​​​​ലെ ഏ​​​​റ്റ​​​​വും ക​​​​റു​​​​ത്ത അ​​​​ധ്യാ​​​​യ​​​​മെ​​​​ന്നു വി​​​​ശേ​​​​ഷി​​​​പ്പി​​​​ക്കാ​​​​വു​​​​ന്ന ജാ​​​​ലി​​​​യ​​​​ൻ വാ​​​​ലാ​​​​ബാ​​​​ഗ് കൂ​​​​ട്ട​​​​ക്കൊ​​​​ല ന​​​​ട​​​​ന്നി​​​​ട്ട് 100 വ​​​​ർ​​​​ഷ​​​​മാ​​​​കു​​​​ന്നു. 1919 ഏ​​​​പ്രി​​​​ൽ 13 ന് ​​​​വൈ​​​​കു​​​​ന്നേ​​​​രം പ​​​​ഞ്ചാ​​​​ബി​​​​ൽ അ​​​​മൃ​​​​ത്സ​​​​റി​​​​ലെ ജാ​​​​ലി​​​​യ​​​​ൻ വാ​​​​ലാ​​​​ബാ​​​​ഗി​​​​ലാ​​​​ണ് ലോ​​​​ക​​​​ത്തെ മു​​​​ഴു​​​​വ​​​​ൻ ഞെ​​​​ട്ടി​​​​ച്ച അ​​​​തി​​​​ക്രൂ​​​​ര​​​​മാ​​​​യ ന​​​​ര​​​​ഹ​​​​ത്യ അ​​​​ര​​​​ങ്ങേ​​​​റി​​​​യ​​​​ത്. നി​​​​രാ​​​​യു​​​​ധ​​​​രാ​​​​യ 25,000-ത്തോ​​​​ളം പേ​​​​ർ റൗ​​​​ല​​​​റ്റ് നി​​​​യ​​​​മ​​​​ത്തി​​​​നെ​​​​തി​​​​രേ അ​​​​വി​​​​ടെ സ​​​​മ്മേ​​​​ളി​​​​ച്ചി​​​​രു​​​​ന്നു. യാ​​​​തൊ​​​​രു മു​​​​ന്ന​​​​റി​​​​യി​​​​പ്പു​​​​മി​​​​ല്ലാ​​​​തെ ജ​​​​ന​​​​ക്കൂ​​​​ട്ട​​​​ത്തി​​​​നു നേ​​​​രേ 50 പ​​​​ട്ടാ​​​​ള​​​​ക്കാ​​​​ർ തു​​​​ട​​​​ർ​​​​ച്ച​​​​യാ​​​​യി 10 മി​​​​നി​​​​ട്ടു നേ​​​​രം വെ​​​​ടി ഉ​​​​തി​​​​ർ​​​​ത്തു. കൊ​​​​ണ്ടു​​​വ​​​​ന്ന 1650 വെ​​​​ടി​​​​യു​​​​ണ്ട​​​ക​​​​ൾ തീ​​​​ർ​​​​ന്ന​​​​തു​​​​കൊ​​​​ണ്ടു മാ​​​​ത്രം വെ​​​​ടി​​​​വ​​​യ്പ് നി​​​​ർ​​​​ത്തി പ​​​​ട്ടാ​​​​ളം പി​​​ന്മാ​​​​റി. അ​​​​ഞ്ഞൂ​​​​റി​​​​ല​​​​ധി​​​​കം പേ​​​​ർ ത​​​​ൽ​​​​ക്ഷ​​​​ണം മ​​​​രി​​​​ച്ചു. അ​​​തി​​​ന്‍റെ ഇ​​​​ര​​​​ട്ടി​​​​യി​​​​ല​​​​ധി​​​​കം പേ​​​​ർ​​​​ക്ക് അം​​​​ഗ​​​​വൈ​​​​ക​​​​ല്യം സം​​​​ഭ​​​​വി​​​​ച്ചു.

ഒ​​​​ന്നാം ലോ​​​​ക മ​​​​ഹാ​​​​യു​​​​ദ്ധ കാ​​​​ല​​​​ത്ത് ഇ​​​​ന്ത്യ​​​​ക്കാ​​​​ർ ഒ​​​​ന്ന​​​​ട​​​​ങ്കം ബ്രി​​​​ട്ട​​​​നെ സ​​​​ഹാ​​​​യി​​​​ക്കു​​​​ന്ന നി​​​​ല​​​​പാ​​​​ടാ​​​​ണ് എ​​​​ടു​​​​ത്തി​​​​രു​​​​ന്ന​​​​ത്. എ​​​​ന്നാ​​​​ൽ, യു​​​​ദ്ധാ​​​​ന​​​​ന്ത​​​​രം തീ​​​​ർ​​​​ത്തും ദ​​​​രി​​​​ദ്ര​​​​രാ​​​​യ ജ​​​​ന​​​​ങ്ങ​​​​ളെ അ​​​​ടി​​​​ച്ച​​​​മ​​​​ർ​​​​ത്തു​​​​ന്ന​​​​തി​​​​നാ​​​​യി ഒ​​​​രു നി​​​​യ​​​​മം നി​​​​ർ​​​മി​​​ക്കാ​​​​ൻ ബ്രി​​​​ട്ടീ​​​​ഷ് സ​​​​ർ​​​​ക്കാ​​​​ർ തീ​​​​രു​​​​മാ​​​​നി​​​​ച്ചു. സ​​​​ർ സി​​​​ഡ്നി റൗ​​​​ല​​​​റ്റ് എ​​​​ന്ന ജ​​​​ഡ്ജി​​​​യു​​​​ടെ നേ​​​​തൃ​​​​ത്വ​​​​ത്തി​​​​ൽ സ്ഥി​​​​തി​​​​ഗ​​​​തി​​​​ക​​​​ൾ പ​​​​ഠി​​​​ച്ച് റി​​​​പ്പോ​​​​ർ​​​​ട്ട് സ​​​​മ​​​​ർ​​​​പ്പി​​​​ച്ചു. ഈ ​​​​റി​​​​പ്പോ​​​​ർ​​​​ട്ടാ​​​​ണ് റൗ​​​​ല​​​​റ്റ് ആ​​​​ക്ടാ​​​​യി നി​​​​ല​​​​വി​​​​ൽ​​​വ​​​​ന്ന​​​​ത്. വാ​​​​റ​​​​ണ്ട് കൂ​​​​ടാ​​​​തെ ആ​​​​രേ​​​​യും അ​​​​റ​​​​സ്റ്റ് ചെ​​​​യ്യു​​​​ന്ന​​​​തി​​​​നും വി​​​​ചാ​​​​ര​​​​ണ കൂ​​​​ടാ​​​​തെ ത​​​​ട​​​​വി​​​​ൽ വ​​​​യ്ക്കു​​​​ന്ന​​​​തി​​​​നും വി​​​​ധ്വം​​​​സ​​​​ക പ്ര​​​​വ​​​​ർ​​​​ത്ത​​​​ക​​​​രെ​​​​ന്നു സം​​​​ശ​​​​യി​​​​ച്ച് ആ​​​​രേ​​​​യും എ​​​​വി​​​​ടെ​​​​യും വ​​​​ച്ച് അ​​​​റ​​​​സ്റ്റ് ചെ​​​​യ്യാ​​​​നു​​​​ള്ള അ​​​​ധി​​​​കാ​​​​രം റൗ​​​​ല​​​​റ്റ് ആ​​​​ക്ട് മു​​​​ഖേ​​​​ന സ​​​​ർ​​​​ക്കാ​​​​രി​​​​നു ല​​​​ഭി​​​​ച്ചു.

കേ​​​​ന്ദ്ര ല​​​​ജി​​​​സ്ലേ​​​​റ്റീ​​​​വ് കൗ​​​​ണ്‍സി​​​​ലി​​​​ലെ ഇ​​​​ന്ത്യ​​​​ക്കാ​​​​രാ​​​​യ എ​​​​ല്ലാ അം​​​​ഗ​​​​ങ്ങ​​​​ളും എ​​​​തി​​​​ർ​​​​ത്തി​​​​ട്ടും റൗ​​​​ല​​​​റ്റ് ബി​​​​ൽ പാ​​​​സാ​​​യി. ഇ​​​​തി​​​​ൽ പ്ര​​​​തി​​​​ഷേ​​​​ധി​​​​ച്ച് മ​​​​ദ​​​​ൻ​​​​മോ​​​​ഹ​​​​ൻ മാ​​​​ള​​​​വ്യ, മു​​​​ഹ​​​​മ്മ​​​​ദ​​​​ലി ജി​​​​ന്ന, മ​​​​സ്ഹ​​​​ർ - ഉ​​​​ൽ - ഹ​​​​ക്ക് എ​​​​ന്നി​​​​വ​​​​ർ കൗ​​​​ണ്‍സി​​​​ൽ അം​​​​ഗ​​​​ത്വം രാ​​​​ജി വ​​​​ച്ചു. അ​​​​നൗ​​​​ദ്യോ​​​​ഗി​​​​ക അം​​​​ഗ​​​​ങ്ങ​​​​ളാ​​​​യ എ​​​​സ്.​​​​എ​​​​ൻ. ബാ​​​​ന​​​​ർ​​​​ജി, തേ​​​​ജ് ബ​​​​ഹ​​​​ദൂ​​​​ർ സ​​​​പ്രു, വി.​​​​ജെ. പ​​​​ട്ടേ​​​​ൽ, രാ​​​​മ​​​​സ്വാ​​​​മി അ​​​​യ്യ​​​​ങ്കാ​​​​ർ മു​​​​ത​​​​ലാ​​​​യ​​​​വ​​​​ർ രാ​​​​ജ്യ​​​​ത്തു ക​​​​ലാ​​​​പ​​​​മു​​​​ണ്ടാ​​​കു​​​​മെ​​​​ന്ന് ഓ​​​​ർ​​​​മി​​​​പ്പി​​​​ച്ചു. ബി​​​ൽ പി​​​​ൻ​​​​വ​​​​ലി​​​​ച്ചി​​​​ല്ലെ​​​​ങ്കി​​​​ൽ സ​​​​ത്യ​​​​ഗ്ര​​​​ഹ​​​​മാ​​​​രം​​​​ഭി​​​​ക്കു​​​​മെ​​​​ന്ന് ഗാ​​​​ന്ധി​​​​ജി മു​​​​ന്ന​​​​റി​​​​യി​​​​പ്പ് ന​​​​ൽ​​​​കി. ഇ​​​​തൊ​​​​ന്നും ബ്രി​​​​ട്ടീ​​​​ഷു​​​​കാ​​​​രു​​​​ടെ ബ​​​​ധി​​​​ര ക​​​​ർ​​​​ണ​​​​ങ്ങ​​​​ളി​​​​ൽ ഏ​​​​ശി​​​​യ​​​​തേ​​​​യി​​​​ല്ല.

ഗാ​​ന്ധി​​ജി​​യു​​ടെ ഹ​​ർ​​ത്താ​​ൽ ആ​​ഹ്വാ​​നം

1919 ഏ​​​​പ്രി​​​​ൽ ആ​​​റി​​​നു ഭാ​​​​ര​​​​ത​​​​മൊ​​​​ട്ടു​​​​ക്കും ഹ​​​​ർ​​​​ത്താ​​​​ൽ ന​​​​ട​​​​ത്താ​​​​ൻ ഗാ​​​​ന്ധി​​​​ജി ആ​​​​ഹ്വാ​​​​നം ന​​​​ൽ​​​​കി. മാ​​​​ർ​​​​ച്ച് 30-നാ​​​​യി​​​​രു​​​​ന്നു ഹ​​​​ർ​​​​ത്താ​​​​ൽ ആ​​​​ദ്യം തീ​​​​രു​​​​മാ​​​​നി​​​​ച്ച​​​​ത്; പി​​​​ന്നീ​​​​ട് ഏ​​​​പ്രി​​​​ൽ ആ​​​റി​​​ലേ​​​​ക്കു മാ​​​​റ്റു​​​​ക​​​​യാ​​​​യി​​​​രു​​​​ന്നു. ഹ​​​​ർ​​​​ത്താ​​​​ൽ വി​​​​ജ​​​​യി​​​​പ്പി​​​​ക്കു​​​​ന്ന​​​​തി​​​​നാ​​​​​യി ഡോ. ​​​​സെ​​​​യ്ഫു​​​​ദ്ദീ​​​​ൻ കി​​​ച്ച്‌​​​ലു, ഡോ. ​​​​സ​​​​ത്യ​​​​പാ​​​​ൽ എ​​​​ന്നി​​​​വ​​​​രു​​​​ടെ നേ​​​​തൃ​​​​ത്വ​​​​ത്തി​​​​ൽ മാ​​​​ർ​​​​ച്ച് 30 ന് ​​​​അ​​​​മൃ​​​​ത്സ​​​​റി​​​​ൽ ഒ​​​​രു പൊ​​​​തു​​​​യോ​​​​ഗം ന​​​​ട​​​​ന്നു. 35000-ത്തി​​​​ല​​​​ധി​​​​കം ആ​​​​ളു​​​​ക​​​​ൾ സ​​​​മ്മേ​​​​ള​​​​ന​​​​ത്തി​​​​ൽ പ​​​​ങ്കെ​​​​ടു​​​​ത്തു. ഏ​​​​പ്രി​​​​ൽ ആ​​​റി​​​നു ​ഹ​​​​ർ​​​​ത്താ​​​​ൽ ന​​​​ട​​​​ത്തി. ഇ​​​​ന്ത്യ​​​​ൻ സ്വാ​​​​ത​​​​ന്ത്ര്യ​​​​സ​​​​മ​​​​ര ച​​​​രി​​​​ത്ര​​​​ത്തി​​​​ലെ ആ​​​​ദ്യ​​​​ത്തെ ദേ​​​​ശീ​​​​യ ഹ​​​​ർ​​​​ത്താ​​​​ൽ വ​​​​ൻ വി​​​​ജ​​​​യ​​​​മാ​​​​യി പ​​​​രി​​​​ണ​​​​മി​​​​ച്ചു.
1919 ഏ​​​​പ്രി​​​​ൽ ഒ​​​മ്പ​​​തി​​​നു രാ​​​​മ​​​​ന​​​​വ​​​​മി​​​​യാ​​​​യി​​​​രു​​​​ന്നു. അ​​​​മൃ​​​​ത്സ​​​​റി​​​​ൽ ഹി​​​​ന്ദു​​​​ക്ക​​​​ളു​​​​ടെ ഉ​​​​ത്സ​​​​വ​​​​ത്തി​​​​ൽ മു​​​​സ്‌​​​ലിം​​​ക​​​​ൾ കൂ​​​​ട്ട​​​​ത്തോ​​​​ടെ പ​​​​ങ്കെ​​​​ടു​​​​ത്തു. വി​​​​വി​​​​ധ സ​​​​മു​​​​ദാ​​​​യ​​​​ങ്ങ​​​​ൾ യോ​​​​ജി​​​​ച്ച് ന​​​​ട​​​​ത്തി​​​​യ ഘോ​​​​ഷ​​​​യാ​​​​ത്ര തി​​​​ക​​​​ച്ചും സ​​​​മാ​​​​ധാ​​​​ന​​​​പ​​​​ര​​​​മാ​​​​യി​​​​രു​​​​ന്നു. മ​​​​ഹാ​​​​ത്മാ​​​​ഗാ​​​​ന്ധി, സെ​​​​യ്ഫു​​​​ദ്ദീ​​​​ൻ, ഡോ. ​​​സ​​​​ത്യ​​​​പാ​​​​ൽ എ​​​​ന്നി​​​​വ​​​​ർ​​​​ക്ക് ജ​​​​യ് വി​​​​ളി​​​​ച്ചു​​​​കൊ​​​​ണ്ടു നീ​​​​ങ്ങി​​​​യ ജ​​​​ന​​​​ങ്ങ​​​​ളു​​​​ടെ ഐ​​​​ക്യം അ​​​ന്ന​​​ത്തെ പ​​​​ഞ്ചാ​​​​ബ് ഗ​​​​വ​​​​ർ​​​​ണ​​​​ർ മൈ​​​​ക്ക​​​​ൾ ഓ​​​​ഡ്വ​​​​യ​​​​റി​​​​നെ കോ​​​​പാ​​​​കു​​​​ല​​​​നാ​​​​ക്കി. ഹി​​​​ന്ദു​​​​വും മു​​​​സ​​​​ൽ​​​​മാ​​​​നും ഐ​​​​ക്യ​​​​ത്തോ​​​​ടെ നീ​​​​ങ്ങു​​​​ന്ന​​​​ത് ത​​​​ക​​​​ർ​​​​ക്കാ​​​​ൻ ഡോ. ​​​​കി​​​​ച്ച‌്‌ലു​​​വി​​​​നെ​​​​യും ഡോ. ​​​​സ​​​​ത്യ​​​​പാ​​​​ലി​​​​നെ​​​​യും നാ​​​​ടു​​​ക​​​​ട​​​​ത്തി.

ഇ​​​​ത​​​​റി​​​​ഞ്ഞ നാ​​​​ട്ടു​​​​കാ​​​​ർ പ്ര​​​​തി​​​​ഷേ​​​​ധ​​​​വു​​​​മാ​​​​യി അ​​​​മൃ​​​​ത്സ​​​​ർ റെ​​​​യി​​​​ൽ​​​​വേ മേ​​​​ൽ​​​​പ്പാ​​​​ല​​​​ത്തി​​​​നു സ​​​​മീ​​​​പ​​​​മെ​​​​ത്തി. പ​​​​ട്ടാ​​​​ളം ജ​​​​ന​​​​ക്കൂ​​​​ട്ട​​​​ത്തെ ത​​​​ട​​​​യു​​​​ക​​​​യും വെ​​​​ടി​​​​വ​​​​യ്ക്കു​​​​ക​​​​യും ചെ​​​​യ്തു. വെ​​​​ടി​​​​വ​​​യ്പ് കൊ​​​​ണ്ടൊ​​​ന്നും ​ജ​​​​ന​​​​രോ​​​​ഷ​​​ത്തെ ത​​​​ടു​​​​ക്കാ​​​​ൻ സാ​​​​ധി​​​​ച്ചി​​​​ല്ല.

ഏ​​​​പ്രി​​​​ൽ 10 ന് ​ ​​​ലാ​​​​ഹോ​​​​റി​​​​ലെ ക​​​​മ്മീ​​​​ഷ​​​​ണ​​​​റാ​​​​യി കി​​​​ച്ചി​​​​ൻ ചു​​​​മ​​​​ത​​​​ല​​​​യേ​​​​റ്റു. അ​​​​ന്ന് രാ​​​​ത്രി ത​​​​ന്നെ സൈ​​​​ന്യ​​​​ത്തെ​​​​യും വി​​​​ന്യ​​​​സി​​​​ച്ചു. അ​​​​മൃ​​​​ത്സ​​​​റി​​​​ന്‍റെ ചു​​​​മ​​​​ത​​​​ല പ​​​​ട്ടാ​​​​ള​​​​ത്തി​​​​നു കൈ​​​​മാ​​​​റി. ജ​​​​ല​​​​ന്ധ​​​​റി​​​​ലെ ബ്രി​​​​ഗേ​​​​ഡി​​​​യ​​​​ർ ക​​​​മാ​​​​ൻ​​​​ഡ​​​​റാ​​​​യ ജ​​​​ന​​​​റ​​​​ൽ റെ​​​​ജി​​​​നാ​​​​ഡ് എ​​​​ഡ്വേ​​​​ഡ് ഹാ​​​​ലി​ ഡ​​​​യ​​​​ർ അ​​​​മൃ​​​​ത്സ​​​​റി​​​​ലെ​​​​ത്തി സൈ​​​​ന്യ​​​​ത്തി​​​​ന്‍റെ ചു​​​​മ​​​​ത​​​​ല​​​​യേ​​​​റ്റു.

ഒ​​​മ്പ​​​തി​​​നു ​വെ​​​​ടി​​​​വ​​​യ്പി​​​​ൽ മ​​​​രി​​​​ച്ച​​​​വ​​​​രു​​​​ടെ മൃ​​​​ത​​​​ദേ​​​​ഹ​​​​ങ്ങ​​​​ളു​​​​മാ​​​​യി ജ​​​​ന​​​​ക്കൂ​​​​ട്ടം വി​​​​ലാ​​​​പ​​​​യാ​​​​ത്ര ന​​​​ട​​​​ത്തി. ര​​​​ണ്ടു മ​​​​ണി​​​​ക്കു​​​മു​​​​ന്പ് ഒ​​​​രാ​​​​ളെ​​​​യും തെ​​​​രു​​​​വി​​​​ൽ കാ​​​​ണാ​​​​ൻ പാ​​​​ടി​​​​ല്ലെ​​​​ന്നു​​​​ള്ള ക​​​​ൽ​​​​പ്പ​​​​ന ജ​​​​ന​​​​ങ്ങ​​​​ൾ അ​​​​നു​​​​സ​​​​രി​​​​ച്ചു. പ​​​​ര​​​​സ്പ​​​​രം പ​​​​റ​​​​ഞ്ഞ​​​​റി​​​​ഞ്ഞ് ജ​​​​ന​​​​ങ്ങ​​​​ൾ 13 ന് ​​​​വൈ​​​​കു​​​​ന്നേ​​​​രം ജാ​​​​ലി​​​​യ​​​​ൻ വാ​​​​ലാ​​​​ബാ​​​​ഗ് പൊ​​​​തു​​​​യോ​​​​ഗ​​​​ത്തി​​​ന് എ​​​ത്തി​​​​ച്ചേ​​​​ർ​​​​ന്നു. വൃ​​​​ദ്ധ​​​​രും കു​​​​ട്ടി​​​​ക​​​​ളും കൈ​​​​ക്കു​​​​ഞ്ഞു​​​​ങ്ങ​​​​ളു​​​​മാ​​​​യി അ​​​​മ്മ​​​​മാ​​​​രും യു​​​​വാ​​​​ക്ക​​​​ളും യോ​​​​ഗ​​​​സ്ഥ​​​​ല​​​​ത്തേ​​​​ക്ക് വ​​​​ന്നു​​​​കൊ​​​​ണ്ടി​​​രു​​​​ന്നു. ദുഃ​​​​ഖം, ദൃ​​​​ഢ​​​​നി​​​​ശ്ച​​​​യം, പ്ര​​​​തി​​​​ഷേ​​​​ധം ഇ​​​​വ കാ​​​​ണി​​​​ക്കാ​​​​ൻ അ​​​​വ​​​​ർ സ​​​​മാ​​​​ധാ​​​​ന​​​​പ​​​​ര​​​​മാ​​​​യി ഒ​​​​ത്തു​​​​ചേ​​​​ർ​​​​ന്നു.

ക്ര​​​​മ​​​​ര​​​​ഹി​​​​ത​​​​മാ​​​​യ ച​​​​തു​​​​രാ​​​​കൃ​​​​തി​​​​യു​​​​ള്ള ഉ​​​​യ​​​​ർ​​​​ച്ച താ​​​​ഴ്ച​​​​ക​​​​ളു​​​​ള്ള മ​​​​തി​​​​ൽ​​​​ക്കെ​​​​ട്ടു​​​​ക​​​​ളോ​​​​ടു കൂ​​​​ടി​​​​യ ഭൂ​​​​മി​​​​യാ​​​​ണു ജാ​​​​ലി​​​​യ​​​​ൻ വാ​​​​ലാ​​​​ബാ​​​​ഗ്. മൈ​​​​താ​​​​ന​​​​ത്തേ​​​​ക്കു പ്ര​​​​വേ​​​​ശി​​​​ക്കു​​​​ന്ന​​​​ത് ഇ​​​​ടു​​​​ങ്ങി​​​​യ തെ​​​​രു​​​​വി​​​​ൽ​​​​ക്കൂ​​​​ടി​​​​യാ​​​​ണ്. മൂ​​​​ന്നു​​​നാ​​​​ല് സ്ഥ​​​​ല​​​​ത്ത് ഞെ​​​​രു​​​​ങ്ങി​​​​ക്ക​​​​ട​​​​ക്കാ​​​​വു​​​​ന്ന ചെ​​​​റി​​​​യ വി​​​​ട​​​​വു​​​​ക​​​​ളു​​​ണ്ട്.

1919 ഏ​​​​പ്രി​​​​ൽ 13 ന് ​​​​സ​​​​ന്ധ്യ​​​​യാ​​​​കു​​​​ന്പോ​​​​ഴേ​​​​ക്കും ഇ​​​​രു​​​​പ​​​​ത്തയ്യായിര​​​​ത്തോ​​​​ളം പേ​​​ർ ജാ​​​​ലി​​​​യ​​​​ൻ വാ​​​​ലാ​​​​ബാ​​​​ഗി​​​​ൽ ഒ​​​​ത്തു​​​​കൂ​​​​ടി. അ​​​​ന്ന് ഞാ​​​​യ​​​​റാ​​​​ഴ്ച​​​​യും വൈ​​​​ശാ​​​​ഖി​​​​യു​​​​മാ​​​​യി​​​​രു​​​​ന്നു. പ​​​​ഞ്ചാ​​​​ബി​​​​ൽ കൊ​​​​യ്ത്തു ക​​​​ഴി​​​​ഞ്ഞു​​​​ള്ള ഉ​​​​ത്സ​​​​വം.


ലോ​​ക​​ത്തെ ന​​ടു​​ക്കി​​യ കൂ​​ട്ട​​ക്കൊ​​ല

വൈ​​​​കു​​​​ന്നേ​​​​രം നാ​​​ലോ​​​ടെ തോ​​​​ക്കു​​​​ധാ​​​​രി​​​​ക​​​​ളാ​​​​യ 90 പേ​​​​ര​​​​ട​​​​ങ്ങു​​​​ന്ന ഒ​​​​രു പ​​​​ട്ടാ​​​​ള സം​​​​ഘ​​​​വും അ​​​ഞ്ചോ​​​​ടെ ര​​​​ണ്ടു ക​​​​വ​​​​ചി​​​​ത വാ​​​​ഹ​​​​ന​​​​ങ്ങ​​​​ളു​​​​ടെ അ​​​​ക​​​​ന്പ​​​​ടി​​​​യോ​​​​ടെ ജ​​​​ന​​​​റ​​​​ൽ ഡ​​​​യ​​​​റും എ​​​​ത്തി. മൈ​​​​താ​​​​ന​​​​ത്ത് മ​​​​തി​​​​ൽ​​​​ക്കെ​​​​ട്ടി​​​​നു​​​​ള്ളി​​​​ൽ മ​​​​നു​​​​ഷ്യ മ​​​​ഹാ​​​​സാ​​​​ഗ​​​​രം അ​​​​ല​​​​യ​​​​ടി​​​​ച്ചു. ഹാ​​​​ൻ​​​​സി​​​​രാ​​​​ജ് എ​​​​ന്ന പ്രാ​​​​ദേ​​​​ശി​​​​ക നേ​​​​താ​​​​വ് പ്ര​​​​സം​​​​ഗം ആ​​​​രം​​​​ഭി​​​​ച്ചു. ജ​​​​ന​​​​റ​​​​ൽ ഡ​​​​യ​​​​ർ ക​​​​വാ​​​​ട​​​​ത്തി​​​​ന​​​​രി​​​​കി​​​​ലു​​​​ള്ള ഉ​​​​യ​​​​ർ​​​​ന്ന സ്ഥ​​​​ല​​​​ത്ത് നി​​​​ല​​​​യു​​​​റ​​​​പ്പി​​​​ച്ച് 25 വീ​​​​തം പ​​​​ട്ടാ​​​​ള​​​​ക്കാ​​​​രെ ത​​​​ന്‍റെ ഇ​​​​ട​​​​ത്തും വ​​​​ല​​​​ത്തും നി​​​​ർ​​​​ത്തി.

യാ​​​​തൊ​​​​രു പ്ര​​​​കോ​​​​പ​​​​ന​​​​വും ഉ​​​​ണ്ടാ​​​കാ​​​​തി​​​​രു​​​​ന്നി​​​​ട്ടും ഡ​​​​യ​​​​ർ വെ​​​​ടി​​​​വ​​​യ്പി​​​​ന് ഉ​​​​ത്ത​​​​ര​​​​വ് ന​​​​ൽ​​​​കി. ജ​​​​ന​​​​ങ്ങ​​​​ൾ ജീ​​​​വ​​​​നു വേ​​​​ണ്ടി പ​​​​ര​​​​ക്കം പാ​​​​ഞ്ഞ​​​​പ്പോ​​​​ൾ ആ​​​​ളു​​​​ക​​​​ൾ കൂ​​​​ടി നി​​​​ൽ​​​​ക്കു​​​​ന്ന ഭാ​​​​ഗം നോ​​​​ക്കി വെ​​​​ടി​​​വ​​​​യ്ക്കാ​​​​ൻ ജ​​​​ന​​​​റ​​​​ൽ നി​​​​ർ​​​ദേ​​​ശം​ ന​​​​ൽ​​​​കി. വെ​​​​ടി​​​​യു​​​​ണ്ടക​​​​ൾ തീ​​​​ർ​​​​ന്ന​​​​തു കൊ​​​​ണ്ടു​​​മാ​​​​ത്രം വെ​​​​ടി​​​​വ​​​യ്പ് അ​​​​വ​​​​സാ​​​​നി​​​​പ്പി​​​​ക്കേ​​​​ണ്ടി​​​വ​​​​ന്നു. പ​​​​രി​​​​ക്കേ​​​​റ്റ് കി​​​​ട​​​​ന്ന​​​​വ​​​​ർ "വെ​​​​ള്ളം വെ​​​​ള്ളം' എ​​​​ന്ന് അ​​​​ല​​​​റി വി​​​​ളി​​​​ച്ചു. ശ​​​​വ​​​​ങ്ങ​​​​ളു​​​​ടെ കൂ​​​​ന്പാ​​​​ര​​​​വും മു​​​​റി​​​​വേ​​​​റ്റ​​​​വ​​​​രു​​​​ടെ രോ​​​​ദ​​​​ന​​​​ങ്ങ​​​​ളു​​​​മൊ​​​​ന്നും തീ​​​​രെ ഗൗ​​​​നി​​​​ക്കാ​​​​തെ ഡ​​​​യ​​​​റും സൈ​​​​നി​​​​ക​​​​രും അ​​​വി​​​ടെ​​​നി​​​​ന്ന് പു​​​​റ​​​​ത്തു വ​​​​ന്നു. മു​​​​റി​​​​വേ​​​​റ്റ​​​​വ​​​​രെ നോ​​​​ക്കാ​​​​ൻ ഒ​​​​രു ഡോ​​​​ക്ട​​​​ർ പോ​​​​ലും എ​​​​ത്തി​​​​യി​​​​ല്ല. അ​​​​വ​​​​ർ​​​​ക്ക് ഒ​​​​രി​​​​റ്റു വെ​​​​ള്ളം കൊ​​​​ടു​​​​ക്കാ​​​​ൻ ആ​​​​രു​​​​മു​​​​ണ്ടാ​​​യി​​​​ല്ല.

മു​​​​റി​​​​വേ​​​​റ്റ ചി​​​​ല​​​​ർ ധൈ​​​​ര്യം സം​​​​ഭ​​​​രി​​​​ച്ച് ഇ​​​​ഴ​​​​ഞ്ഞി​​​​ഴ​​​​ഞ്ഞ് മ​​​​തി​​​​ലി​​​​ന്ന​​​​രി​​​​കി​​​​ലെ​​​​ത്തി. അ​​​​ത് ചാ​​​​ടി​​​​ക്ക​​​​ട​​​​ക്കാ​​​​നു​​​​ള്ള ശ്ര​​​​മ​​​​മാ​​​​യി. ഇ​​​​ഴ​​​​ഞ്ഞ് ബ​​​​സാ​​​​റി​​​​ലെ​​​​ത്തി. കു​​​​റെ നേ​​​​രം ക​​​​ഴി​​​​ഞ്ഞ​​​​പ്പോ​​​​ൾ ചി​​​​ല ബ​​​​ന്ധു​​​​ക്ക​​​​ൾ ധൈ​​​​ര്യം സം​​​​ഭ​​​​രി​​​​ച്ച് ബാ​​​​ഗി​​​​നു​​​​ള്ളി​​​​ൽ വ​​​​ന്ന് ഉ​​​​റ്റ​​​​വ​​​​രെ തി​​​​ര​​​​യാ​​​​ൻ തു​​​​ട​​​​ങ്ങി. അ​​​​പ്പോ​​​​ഴേ​​​​ക്ക് ഇ​​​​രു​​​​ട്ട് പ​​​​ര​​​​ന്നി​​​​രു​​​​ന്നു. രാ​​​​ത്രി എ​​​​ട്ടു​​​​മ​​​​ണി​​​​യോ​​​​ടെ ക​​​​ർ​​​​ഫ്യൂ പ്ര​​​​ഖ്യാ​​​​പി​​​​ക്കാ​​​​നു​​​​ള്ള ഒ​​​​രു​​​​ക്ക​​​​ങ്ങ​​​​ൾ ന​​​​ട​​​​ന്നു. അ​​​​ത​​​​റി​​​​ഞ്ഞ​​​​തോ​​​​ടെ ബാ​​​​ഗി​​​​ന​​​​ക​​​​ത്ത് ക​​​​ട​​​​ന്ന​​​​വ​​​​ർ പു​​​​റ​​​​ത്തേ​​​​ക്കി​​​​റ​​​​ങ്ങി. നൂ​​​​റു​​​​ക​​​​ണ​​​​ക്കി​​​​ന് ശ​​​​വ​​​​ങ്ങ​​​​ൾ അ​​​​വി​​​​ടെ ചി​​​​ത​​​​റി​​​​ക്കി​​​​ട​​​​ന്നു. ആ​​​​യി​​​​ര​​​​ത്തോ​​​​ളം പേ​​​​ർ പ​​​​രി​​​​ക്കേ​​​​റ്റ് ക​​​​ര​​​​യു​​​​ന്ന ദാ​​​​രു​​​​ണ രം​​​​ഗ​​​​മാ​​​​ണ​​​​വി​​​​ടെ​​​​യു​​​​ണ്ടാ​​​യി​​​​രു​​​​ന്ന​​​​ത്.

ഈ ​​​​ക്രൂ​​​​ര​​​​മാ​​​​യ ന​​​​ര​​​​നാ​​​​യാ​​​​ട്ടി​​​​നെ​​​​തി​​​​രേ നാ​​​​ടാ​​​​കെ ക്ഷോ​​​​ഭ​​​​മു​​​​യ​​​​ർ​​​​ന്നു. ഒ​​​​ടു​​​​വി​​​​ൽ ഗ​​​​ത്യ​​​​ന്ത​​​​ര​​​​മി​​​​ല്ലാ​​​​തെ ബ്രി​​​​ട്ടീ​​​​ഷ് സ​​​​ർ​​​​ക്കാ​​​​ർ ഈ ​​​​സം​​​​ഭ​​​​വ​​​​ത്തെ​​​​ക്കു​​​​റി​​​​ച്ച് ഒ​​​​ര​​​​ന്വേ​​​​ഷ​​​​ണ​​​​ത്തി​​​​ന് ഉ​​​​ത്ത​​​​ര​​​​വി​​​​ട്ടു. ഹ​​​​ണ്ടർ ​​​​പ്ര​​​​ഭു​​​​വി​​​​ന്‍റെ നേ​​​​തൃ​​​​ത്വ​​​​ത്തി​​​​ലു​​​​ള്ള​​​​താ​​​​യി​​​​രു​​​​ന്നു അ​​​​ന്വേ​​​​ഷ​​​​ണ ക​​​​മ്മീ​​​​ഷ​​​​ൻ.

മ​​​​ഹാ​​​​ത്മാ​​​​ഗാ​​​​ന്ധി​​​​യെ​​​​യും ഇ​​​ന്ത്യ​​​ൻ നാ​​​​ഷ​​​ണ​​​​ൽ കോ​​​​ണ്‍ഗ്ര​​​​സി​​​ന്‍റെ ദേ​​​​ശീ​​​​യ നേ​​​​തൃ​​​​ത്വ​​​​ത്തെ​​​​യും പ​​​​ഞ്ചാ​​​​ബി​​​​ലേ​​​​ക്ക് പോ​​​​കാ​​​​ൻ വെ​​​​ടി​​​​വെ​​​​യ്പ്പ് ക​​​​ഴി​​​​ഞ്ഞ് അ​​​​ഞ്ചു മാ​​​​സ​​​​ത്തേ​​​​ക്ക് അ​​​​നു​​​​വ​​​​ദി​​​​ച്ചി​​​​ല്ല. മ​​​​നു​​​​ഷ്യ​​​​പീ​​​​ഡ​​​​നം മു​​​​ഖ​​​​മു​​​​ദ്ര​​​​യാ​​​​ക്കി​​​​യ ഡ​​​​യ​​​​ർ കാ​​​​ട്ടാ​​​​ള​​​ന്മാ​​​​ർ പോ​​​​ലും ല​​​​ജ്ജി​​​​ക്കു​​​​ന്ന ഇ​​​​ഴ​​​​യ​​​​ൻ ഉ​​​​ത്ത​​​​ര​​​​വ് ഏ​​​​പ്രി​​​​ൽ 15 ന് ​​​​പു​​​​റ​​​​പ്പെ​​​​ടു​​​​വി​​​​ച്ചു. ജീ​​​​വി​​​​ത ആ​​​​വ​​​​ശ്യ​​​​ങ്ങ​​​​ളും വൈ​​​​ദ്യ​​​​സ​​​​ഹാ​​​​യ​​​​വും ല​​​​ഭി​​​​ക്കേ​​​​ണ്ടവ​​​​ർ പോ​​​​ലും ക​​​​മി​​​​ഴ്ന്നു കി​​​​ട​​​​ന്ന് പാ​​​​ന്പു​​​​ക​​​​ളെ​​​​പ്പോ​​​​ലെ ഇ​​​​ഴ​​​​യ​​​​ണ​​​​മെ​​​​ന്ന് ഡ​​​​യ​​​​ർ ശ​​​​ഠി​​​​ച്ചു. പ്ര​​​​തി​​​​ഷേ​​​​ധം എ​​​​ങ്ങും അ​​​​ല​​​​യ​​​​ടി​​​​ച്ചു. പ്ര​​​​ശ​​​​സ്ത ശാ​​​​സ്ത്ര​​​​ജ്ഞ​​​​നാ​​​​യ ജ​​​​ഗ​​​​ദീ​​​​ഷ് ച​​​​ന്ദ്ര​​​​ബോ​​​​സും മ​​​​ഹാ​​​​ക​​​​വി ര​​​​വീ​​​​ന്ദ്ര​​​​നാ​​​​ഥ ടാ​​​​ഗോ​​​​റും ത​​​​ങ്ങ​​​​ൾ​​​​ക്കു കി​​​​ട്ടി​​​​യ സ​​​​ർ ബ​​​​ഹു​​​​മ​​​​തി ബ്രി​​​​ട്ട​​​​നു തി​​​​രി​​​​ച്ചു ന​​​​ൽ​​​​കി.

ഉ​​​​ധം​​​​സിം​​ഗ്

ജാ​​​​ലി​​​​യ​​​​ൻ വാ​​​​ലാ​​​​ബാ​​​​ഗ് കൂ​​​​ട്ട​​​​ക്കൊ​​​​ല ന​​​​ട​​​​ന്ന​​​​തി​​​​ന്‍റെ പി​​​​റ്റേ​​​​ന്ന് അ​​​​ടു​​​​ത്തു​​​​ള്ള അ​​​​നാ​​​​ഥാ​​​​ല​​​​യ​​​​ത്തി​​​​ൽ താ​​​​മ​​​​സി​​​​ക്കു​​​​ന്ന 20 വ​​​​യ​​സു​​​​ള്ള ഉ​​​​ധം​​​​സിം​​ഗ് അ​​​​നാ​​​​ഥാ​​​​ല​​​​യ​​​​ത്തി​​​​ലെ കു​​​​ട്ടി​​​​ക​​​​ളെ​​​​യും കൂ​​​​ട്ടി സം​​​​ഭ​​​​വ​​​​സ്ഥ​​​​ല​​​​ത്തെ​​​​ത്തി. അ​​​​വി​​​​ടെ ക​​​​ണ്ട കാ​​​​ഴ്ച ഉ​​​​ധം​​​​സിം​​ഗി​​​​ന്‍റെ മ​​​​ന​​​​സി​​​​നെ പി​​​​ടി​​​​ച്ചു​​കു​​​​ലു​​​​ക്കി. ത​​​​ന്‍റെ മാ​​​​തൃ​​​​ഭൂ​​​​മി​​​​ക്കേ​​​​റ്റ അ​​​​പ​​​​മാ​​​​ന​​​​ത്തി​​​​ന് പ​​​​ക​​​​രം വീ​​​​ട്ടു​​​​മെ​​​​ന്ന് ഉ​​​​ധം​​​​സിം​​ഗ് പ്ര​​​​തി​​​​ജ്ഞ​​​​യെ​​​​ടു​​​​ത്തു. ഉ​​​​ധം​​​​സിം​​ഗ് പ​​​​ല ജോ​​​​ലി​​​​ക​​​​ളും ചെ​​​​യ്തു, വ​​​​ള​​​​രെ കു​​​​റ​​​​ച്ചു വ​​​​സ്ത്രം ധ​​​​രി​​​​ച്ചു. ഭ​​​​ക്ഷ​​​​ണം പ​​​​ല​​​​പ്പോ​​​​ഴും ഉ​​​​പേ​​​​ക്ഷി​​​​ച്ചു. ഇം​​​​ഗ്ല​​​​ണ്ടി​​ൽ ​​എ​​​​ത്താ​​​​നു​​​​ള്ള പ​​​​ണം തി​​​​ക​​​​ഞ്ഞ​​​​പ്പോ​​​​ൾ അ​​​​ദ്ദേ​​​​ഹം ക​​​​പ്പ​​​​ൽ ക​​​​യ​​​​റി.

1940 മാ​​​​ർ​​​​ച്ച് 13ന് ​​​​കൂ​​​​ട്ട​​​​ക്കൊ​​​​ല ന​​​​ട​​​​ന്ന് 21 വ​​​​ർ​​​​ഷം തി​​​​ക​​​​യു​​​​ന്ന​​​​തി​​​​ന് ഒ​​​​രു മാ​​​​സം മു​​​​ന്പ് ല​​​​ണ്ടൻ ​​​​ന​​​​ഗ​​​​ര​​​​ത്തി​​​​ലൂ​​​​ട ആ​​​​രെ​​​​യോ തേ​​​​ടി ന​​​​ട​​​​ന്നു. അ​​​​ന്ന​​​​വി​​​​ടെ ഇ​​​​ന്ത്യ​​​​ൻ അ​​​​സോ​​​​സി​​​​യേ​​​​ഷ​​​​ന്‍റെ സ​​​​മ്മേ​​​​ള​​​​നം ന​​​​ട​​​​ക്കു​​​​ന്നു​​​​ണ്ടാ​​യി​​​​രു​​​​ന്നു. അ​​​​വി​​​​ടെ വേ​​​​ദി​​​​യി​​ൽ പ​​​​ഞ്ചാ​​​​ബി​​​​നെ ര​​​​ക്ത​​​​ക്ക​​​​ള​​​​മാ​​​​ക്കി​​യ ​​മു​​​​ൻ ഗ​​​​വ​​​​ർ​​​​ണ​​​​ർ ഓ​​​​ഡ്വ​​​​യ​​​​ർ ഇ​​​​രി​​​​ക്കു​​​​ന്നു. ഉ​​ധം​​സിം​​ഗ് മി​​​​നി​​​​ട്ടു​​​​ക​​​​ൾ​​​​ക്ക​​​​കം ത​​​​ന്‍റെ ജോ​​​​ലി തീ​​​​ർ​​​​ത്തു. വെ​​​​ടി​​​​യു​​​​ണ്ടക​​​​ൾ തീ​​​​ർ​​​​ന്ന​​​​പ്പോ​​​​ൾ തോ​​​​ക്ക് താ​​​​ഴെ​​​​യി​​​​ട്ടു. വെ​​​​ടി കൊ​​​​ണ്ടവ​​​​രി​​​​ൽ ഒ​​​​രാ​​​​ൾ മാ​​​​ത്രം മ​​​​രി​​​​ച്ചു. അ​​​​ത് ഓ​​​​ഡ്വ​​​​യ​​​​ർ ആ​​​​യി​​​​രു​​​​ന്നു. മ​​​​റ്റു മൂ​​​​ന്നു​​​​പേ​​​​ർ​​​​ക്ക് പ​​​​രി​​​​ക്കേ​​​​റ്റു.

കോ​​​​ട​​​​തി വി​​​​ചാ​​​​ര​​​​ണ​​​​യി​​​​ൽ ഉ​​​​ധം​​​​സിം​​ഗ് പ​​​​റ​​​​ഞ്ഞു: ""മൈ​​​​ക്ക​​​​ൽ ഓ​​​​ഡ്വ​​​​യ​​​​ർ അ​​​​ത​​​​ർ​​​​ഹി​​​​ക്കു​​​​ന്നു. എ​​​​ന്‍റെ ക​​​​ട​​മ ഞാ​​​​ൻ നി​​​​റ​​​​വേ​​​​റ്റി. എ​​​​നി​​​​ക്ക് മ​​​​ര​​​​ണ​​​​ത്തെ ഭ​​​​യ​​​​മി​​​​ല്ല. ഞാ​​​​ൻ മ​​​​രി​​​​ക്കു​​​​ന്ന​​​​ത് എ​​​​ന്‍റെ ജ​​ന്മ​​നാ​​​​ടി​​​​ന് വേ​​​​ണ്ടി​​യാ​​​​ണ്.'' 1940 ജൂ​​​​ണ്‍ 10 ന് ​​​​ഉ​​​​ധം​​​​സിം​​ഗി​​നെ തൂ​​​​ക്കി​​​​ക്കൊ​​​​ല്ലാ​​​​ൻ വി​​​​ധി​​​​ച്ചു. 12 ന് ​​​​വി​​​​ധി ന​​​​ട​​​​പ്പാ​​​​ക്കു​​​​ന്പോ​​​​ൾ "​​ഭാ​​​​ര​​​​ത് മാ​​​​താ കീ ​​​​ജ​​​​യ്' വി​​​​ളി​​​​ച്ച് സ​​​​ന്തോ​​​​ഷ​​​​ത്തോ​​​​ടെ മ​​​​ര​​​​ണം ഏ​​​​റ്റു​​​​വാ​​​​ങ്ങി.

ലോ​​​​ക മ​​​​നഃ​​​​സാ​​​​ക്ഷി​​​​യെ ഞെ​​​​ട്ടി​​​​ച്ച ജാ​​ലി​​യ​​ൻ വാ​​ലാ​​ബാ​​ഗ് സം​​​​ഭ​​​​വം ന്യാ​​​​യീ​​​​ക​​​​രി​​​​ക്കു​​​​ന്ന​​​​തി​​​​നാ​​​​യി ബ്രി​​​​ട്ടീ​​​​ഷ് ഗ​​​​വ​​​​ണ്‍മെ​​​​ന്‍റ് ഹ​​​​ണ്ടർ ​​​​ക​​​​മ്മീ​​​​ഷ​​​​നെ വ​​​​ച്ചു. ജ​​​​ന​​​​റ​​​​ൽ ഡ​​​​യ​​​​റി​​​​നെ മാ​​​​ത്രം നാ​​​​മ​​​​മാ​​​​ത്ര​​​​മാ​​​​യി ശി​​​​ക്ഷി​​​​ച്ചു. പ​​​​ഞ്ചാ​​​​ബ് ഗ​​​​വ​​​​ർ​​​​ണ​​​​ർ ഓ​​​​ഡ്വ​​​​യ​​​​റി​​​​നെ പു​​​​ക​​​​ഴ്ത്തു​​​​ന്ന​​​​താ​​​​യി​​​​രു​​​​ന്നു ഹ​​​​ണ്ടർ ​​​​റി​​​​പ്പോ​​​​ർ​​​​ട്ട്. എ​​​​ന്നാ​​​​ൽ ഇം​​​​ഗ്ല​​​​ണ്ടി​​ലെ ​​ഉ​​​​പ​​​​രി​​​​സ​​​​ഭ ജ​​​​ന​​​​റ​​​​ൽ ഡ​​​​യ​​​​റി​​​​ന്‍റെ ന​​​​ട​​​​പ​​​​ടി​​​​യെ വാ​​​​ഴ്ത്തി. ഇം​​​​ഗ്ല​​​​ണ്ടി​​ലെ ​​സു​​​​ഹൃ​​​​ത്തു​​​​ക്ക​​​​ൾ അ​​​​ദ്ദേ​​​​ഹ​​​​ത്തി​​​​ന് ര​​​​ത്നം പ​​​​തി​​​​ച്ച ഒ​​​​രു വാ​​​​ൾ ഉ​​​​പ​​​​ഹാ​​​​ര​​​​മാ​​​​യി ന​​​​ൽ​​​​കി. കൂ​​​​ടാ​​​​തെ ഒ​​​​ന്ന​​​​ര​​​​ല​​​​ക്ഷം പൗ​​​​ണ്ടും രൊ​​​​ക്ക​​​​മാ​​​​യി സ​​​​മ്മാ​​​​നി​​​​ച്ചു.

ലോ​​​​കം ക​​​​ണ്ട അ​​​​തി​​​​ക്രൂ​​​​ര​​​​വും പൈ​​​​ശാ​​​​ചി​​​​ക​​​​വു​​​​മാ​​​​യ അ​​​​രും​​​​കൊ​​​​ല​​​യി​​ൽ ക്ഷ​​​​മ പ​​​​റ​​​​യാ​​ൻ ഒ​​രു നൂ​​റ്റാ​​ണ്ട് തി​​ക​​യു​​മ്പോ​​ഴാ​​ണു ബ്രി​​​​ട്ടീ​​​​ഷ് സ​​​​ർ​​​​ക്കാ​​​​ർ ത​​യാ​​​​റാ​​​​യി​​​​രി​​ക്കു​​ന്ന​​ത്.

ഡോ. ​​​​ജോ​​​​സ് മാ​​​​ത്യു

Deepika.com shall remain free of responsibility for what is commented below. However, we kindly request you to avoid defaming words against any religion, institutions or persons in any manner.