കവിത, ഉപന്യാസം, ഗ്രീക്ക് നാടക തർജമകൾ, ദൃശ്യകല എന്നിവയെയെല്ലാം ഒരൊറ്റ കൃതിയിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന കാനഡയിലെ എഴുത്തുകാരിയും അധ്യാപികയുമാണ് ഇത്തവണ സാഹിത്യത്തിനുള്ള നൊബേൽ സമ്മാനം നേടിയ ആൻ കാർസൻ.
ഇരുപതിലേറെ വർഷം കാനഡയിലെയും അമേരിക്കയിലെയും മുൻനിര സർവകലാശാലയിൽ പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് സാഹിത്യം പഠിപ്പിച്ച കാർസൻ ഗ്രീക്ക് പുരാണങ്ങളെ ആധുനിക സാഹചര്യങ്ങളിലേക്ക് മനോഹരമായി കൂട്ടിയിണക്കുന്നു.ക്ലാസിക്കൽ പഠനം വിരസമാണെന്ന പൊതുധാരണയെ തിരുത്തുകയാണവർ. അവരുടെ ഏതാണ്ട് എല്ലാ സാഹിത്യ സൃഷ്ടികളും വാക്കുകളോടുള്ള ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞയുടെ കൗതുകവും പുതിയ അർഥം തേടുന്ന കവിയുടെ ഉൾക്കാഴ്ചയുടെയും സങ്കലനമാണ്. വാക്കിന്റെ ഉത്പത്തി തപ്പിപ്പോകുന്നിടത്താണ് തന്റെ എല്ലാ കൃതികളുടെയും തുടക്കം എന്ന് കാർസൻ തിരിച്ചറിയുന്നു.
വൈവിധ്യമാണ് കാർസന്റെ എഴുത്തിന്റെ മുഖമുദ്ര. ഉപന്യാസങ്ങൾ, കവിതകൾ, ചരമക്കുറിപ്പുകൾ, കലാകാരന്മാരെയും ചരിത്രപുരുഷന്മാരെയും കുറിച്ചുള്ള ഗദ്യലേഖനങ്ങൾ എന്നിവ സമന്വയിപ്പിച്ച ‘മെൻ ഇൻ ദി ഓഫ് അവേഴ്സ്’ 2001ൽ പ്രഥമ ഗ്രഫിൻ പോയട്രി സമ്മാനം നേടി. മറ്റൊരു വൈവിധ്യമാർന്ന കൃതിയായ ‘ഡിക്രിയേഷൻ’ എന്ന കൃതി കവിതയും ഉപന്യാസങ്ങളും ഓപ്പറയും ഒന്നിച്ചു ചേർത്തതാണ്.
1986ലാണ് ആദ്യകൃതി പുറത്തുവരുന്നത് -‘ഇറോസ് ദി ബിറ്റർസ്വീറ്റ്’. ഇതിൽ സാഹിത്യവിമർശനത്തെ കാമനകളും പുരാതന ഗ്രീക്ക് പാരമ്പര്യവുമായും സമന്വയിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. പുരാതന ഗ്രീക്ക് കവി സ്റ്റെസിക്കോറസിന്റെ കവിതകളിൽനിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് 1998ൽ പുറത്തിറക്കിയ ‘ഓട്ടോബയോഗ്രഫി ഓഫ് റെഡ്’ എന്ന പദ്യനോവലാണ് അവരുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കൃതി. ഹെരാക്കിൾസ് കൊലപ്പെടുത്തിയ ചുവന്ന ചിറകുകളുള്ള ഗെറിയോൺ എന്ന രാക്ഷസന്റെ പുരാണത്തെ, ഹൃദയവേദനകളിലൂടെയും കാമനകളിലൂടെയും കടന്നുപോകുന്ന ഒരു ആധുനിക കൗമാരക്കാരന്റെ കഥയായി ഇത് പുനരാവിഷ്കരിക്കുന്നു. 2001ൽ ‘ദി ബ്യൂട്ടി ഓഫ് ദി ഹസ്ബൻഡ്’ എന്ന സമാഹാരത്തിലൂടെ ടി.എസ്. എലിയട്ട് പുരസ്കാരം നേടുന്ന ആദ്യ വനിതയായി.
എന്തുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങൾ നിരന്തരം എഴുത്തുരൂപങ്ങൾ മാറുന്നത് എന്ന് ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ ചോദിച്ചപ്പോൾ ഇതായിരുന്നു മറുപടി: “വിരസത തന്നെ. ഒരേ രീതിയിൽ എഴുതുമ്പോൾ അസ്വസ്ഥതയുണ്ട്. ശ്രമിച്ചുനോക്കാൻ ധാരാളം സാഹിത്യരൂപങ്ങളുണ്ടല്ലോ.” അതിന്റെ അപകടവും അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. “എന്റെ കൃതികൾ പലപ്പോഴും ശിഥിലമാകാറുണ്ട്. അതോടെ അത് വിചിത്രമായി മാറും. പിന്നെ ആർക്കും വായിക്കാൻ താത്പര്യമുണ്ടാകില്ല. അതുമല്ലെങ്കിൽ അത് വെറും ഒരു അനുകരണമാവുകയും ചെയ്യും” 2018ലെ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ കാർസൻ സ്വയം വിലയിരുത്തുന്നു.
ഹൈസ്കൂളിലെ പതിമൂന്നാം ഗ്രേഡിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് കാർസൻ ഗ്രീക്ക് ഭാഷ പഠിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. ഇംഗ്ലീഷിനേക്കാൾ വാക്കുകളുടെ ആഴത്തിലുള്ള അർഥങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലാൻ ഗ്രീക്ക് ഭാഷ സഹായിക്കുന്നു എന്ന് അവർ കരുതുന്നു. ഇംഗ്ലീഷിൽ നമ്മൾ മരത്തിന്റെ കൊമ്പുകളിലും ചില്ലകളിലും മാത്രമാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നതെങ്കിൽ ഗ്രീക്കിൽ വേരുകളിലാണ് ജീവിക്കുന്നതെന്നാണ് കാർസന്റെ പക്ഷം.
വാക്കുകളിലൂടെ മാത്രമല്ല, ദൃശ്യകലയിലൂടെയും സാഹിത്യത്തെ സമീപിക്കുന്ന ഒരു കലാകാരിയാണ് ആൻ കാർസൻ. അവരുടെ സൃഷ്ടികളിൽ എഴുത്തും വരയും സമന്വയിക്കുന്നത് അതിശയകരമായ കാഴ്ചയാണ്. തന്റെ സഹോദരന്റെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് 2010ൽ അവർ നിർമിച്ച അക്കോർഡിയൻ രീതിയിലുള്ള ഏറെ പ്രശസ്തമായ പുസ്തകമാണ് ‘നോക്സ്.’ കവിതയോടൊപ്പം പെയിന്റിംഗുകൾ, പഴയ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ, കൊളാഷുകൾ, വരകൾ എന്നിവയൊക്കെ ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു കലാശില്പം പോലെയാണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. സോഫോക്ലിസിന്റെ ‘ആന്റിഗണി’ എന്ന ഗ്രീക്ക് നാടകത്തിന്റെ പുനരാവിഷ്കാരമായ ‘ആന്റിഗോണിക്’ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ കവിതയും വാക്യങ്ങളും ഹാൻഡ്-ലെയർ ചെയ്ത പെയിന്റിംഗുകൾക്കും വരികൾക്കുമൊപ്പമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. കാർസൻ തന്റെ പല പുസ്തകങ്ങളുടെയും കവറുകളും അകത്തെ ചിത്രങ്ങളും സ്വയം വരയ്ക്കുകയും ഡിസൈൻ ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
എഴുത്തിൽ മറച്ചുപിടിക്കാനും വ്യാജം ചമയ്ക്കാനും കഴിയും. എന്നാൽ, ചിത്രരചന ഭീതിദമാംവിധം നഗ്നമാണെന്നാണ് കാർസൻ പറയുന്നത്. സത്യത്തിൽ അവർ ചിത്രകലയെയാണ് എഴുത്തിനു മുകളിൽ വയ്ക്കുന്നത്. എഴുത്തിൽ അപൂർവമായേ പൂർണ സംതൃപ്തി അനുഭവപ്പെടാറുള്ളൂ എന്നവർ പറയുന്നു. എന്നാൽ വരയ്ക്കുമ്പോൾ വിഷയം എത്ര സങ്കടകരമാണെങ്കിലും അത് ആത്മാവിനെ പൂർണമായി ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒന്നായി മാറുന്നു. എഴുത്തിനെ അവർ വിനോദത്തിന്റെ ലാഘവത്തോടെയേ കണ്ടിട്ടുള്ളൂ.
ഒരു സംഭവത്തിന്റെ ഫോട്ടോ കോപ്പിയല്ല കവിത എന്നാണ് കാർസന്റെ നിലപാട്. കവിതയെന്നത് എഴുത്തുകാരന്റെ മനസ് ഒരു ചിന്തയിലൂടെ നടത്തുന്ന പ്രയാണമാണ്. വായനക്കാരൻ കവിത വായിക്കുമ്പോൾ എഴുത്തുകാരൻ കടന്നുപോയ അതേ ചിന്താപ്രക്രിയയിലൂടെ നടക്കുന്നു. കവിതയുടെ അവസാനത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ വായനക്കാരൻ തുടക്കത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ആളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തനായിക്കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും.
താൻ ഒരു പൂർണ സ്ത്രീയാണെന്നോ പുരുഷനാണെന്നോ ഉള്ള വ്യക്തമായ അതിർവരമ്പുകളിൽ സ്വയം തളച്ചിടാൻ അവർ ആഗ്രഹിച്ചില്ല. സ്വത്വത്തെക്കുറിച്ചും ലിംഗഭേദത്തെക്കുറിച്ചും കൃത്യമായ ധാരണയില്ലാത്ത ഒരു ‘സഞ്ചരിക്കുന്ന ലിംഗപദവി’ (floating gender) എന്ന നിലയിലായിരുന്നു ജീവിതം.
പല കൃതികളിലും അവർ പുരുഷ കഥാപാത്രങ്ങളെയോ സ്വവർഗാനുരാഗികളായ കഥാപാത്രങ്ങളെയോ ആഖ്യാതാക്കളാക്കുന്നുണ്ട്. എഴുത്തിൽ സ്വന്തം സ്വത്വം ഒരുതരം വേലിക്കെട്ടായി തോന്നുമ്പോൾ വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളിലൂടെയും കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെയും അതിൽനിന്ന് പുറത്തു കടക്കാനാണ് അവർ ശ്രമിക്കുന്നത്.