13

ആ​കാ​ശം വ​ർ​ണ​ങ്ങ​ളാ​ൽ പൂ​ത്തു​ല​യു​മ്പോ​ൾ, അ​തേ ആ​കാ​ശം ത​ന്നെ പ്ര​തി​ധ്വ​നി​ക്കു​ന്ന മു​ഴ​ക്കം കാ​തു​ക​ളി​ൽ നി​റ​യു​മ്പോ​ൾ കേ​ര​ളീ​യ​ന് അ​ത് വെ​റു​മൊ​രു കാ​ഴ്ച​യ​ല്ല, അ​ത് ഒ​രു വി​കാ​ര​മാ​ണ്. അ​തു​കൊ​ണ്ട് ത​ന്നെ വെ​ടി​ക്കെ​ട്ട് കേ​ര​ള​ത്തി​ന്‍റെ സം​സ്കാ​ര​ത്തി​ൽ ആ​ഴ​ത്തി​ൽ വേ​രൂ​ന്നി​യ ഒ​രു പാ​ര​മ്പ​ര്യ​മാ​യി മാ​റി​യി​രി​ക്കു​ന്നു.

വെ​ടി​ക്കെ​ട്ട് രാ​സ​പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ന​ത്തി​ന്‍റെ ഫ​ല​മാ​യി ഉ​ണ്ടാ​കു​ന്ന ഒ​ന്നാ​ണ്. ക​രി, പൊ​ട്ടാ​സ്യം നൈ​ട്രേ​റ്റ്, സ​ൾ​ഫ​ർ എ​ന്നി​വ ചേ​ർ​ന്ന ബ്ലോക്ക് പൗഡർ അ​ടി​സ്ഥാ​ന​മാ​ക്കി​യ ഒ​രു exothermic redox reaction ആ​ണ് അ​തി​ന്റെ കാ​ത​ൽ. എ​ന്നാ​ൽ ആ ​പ്ര​വ​ർ​ത്ത​നം ആ​വ​ശ്യ​മാ​യ രീ​തി​യി​ൽ ന​ട​ക്ക​ണ​മെ​ങ്കി​ൽ ഘ​ട​ന അ​ത്യ​ന്താ​പേ​ക്ഷി​ത​മാ​ണ്.

Shell, Stars, Fuse, Lift Charge എ​ന്നി​വ ചേ​ർ​ന്ന​താ​ണ് ഒ​രു വെ​ടി​ക്കെ​ട്ടി​ന്‍റെ അ​ടി​സ്ഥാ​ന ഘ​ട​ന. വി​വി​ധ ലോ​ഹ സം​യു​ക്ത​ങ്ങ​ൾ ക​ത്തു​മ്പോ​ൾ electrons excited ആ​കു​ന്നു എ​ന്നാ​ൽ ത​ണു​ക്കു​മ്പോ​ൾ പ്ര​കാ​ശം പു​റ​ത്തു​വ​രു​ന്നു, അ​താ​ണ് നി​റ​ങ്ങ​ൾ​ക്ക് കാ​ര​ണ​മാ​കു​ന്ന​ത്.

അ​ലു​മി​നി​യം പൊ​ടി​യും പൊ​ട്ടാ​സ്യം പെ​ർ​ക്ലോ​റേ​റ്റും ഒ​തു​ക്കി​യ സ്ഥ​ല​ത്ത് ക​ത്തു​മ്പോ​ഴാ​ണ് ശ​ബ്ദം ഉ​ണ്ടാ​കു​ന്ന​ത്. ഘ​ട​ന​യി​ലെ വ്യ​ത്യാ​സ​മ​നു​സ​രി​ച്ച് വെ​ടി​ക്കെ​ട്ടി​ന്‍റെ ത​ര​ങ്ങ​ളും മാ​റു​ന്നു, ഒ​റ്റ shell-ൽ ​പൊ​ട്ടി​ത്തെ​റി​ക്കു​ന്ന Aerial Shells, ഒ​ന്നി​നു​പി​റ​കെ ഒ​ന്നാ​യി തീ ​ഉ​തി​ർ​ക്കു​ന്ന Roman Candles, ഭൂ​മി​യോ​ടു ചേ​ർ​ന്ന് ക​റ​ങ്ങു​ന്ന Catherine Wheels അ​ങ്ങ​നെ ഓ​രോ​ന്നും വ്യ​ത്യ​സ്ത ഘ​ട​ന​യു​ടെ ഫ​ല​മാ​ണ്.

ഇ​ത്ര​യും സ​ങ്കീ​ർ​ണ​മാ​യ ഒ​രു രാ​സ​പ്ര​വ​ർ​ത്ത​നം, വി​വി​ധ ത​ര​ത്തി​ലു​ള്ള അ​പ​ക​ട​ങ്ങ​ൾ​ക്ക് കാ​ര​ണ​മാ​കു​ന്നു. ലോ​ക​മെ​മ്പാ​ടും ന​ട​ന്ന വെ​ടി​ക്കെ​ട്ട് ദു​ര​ന്ത​ങ്ങ​ൾ ഇ​തി​ന്‍റെ അ​പ​ക​ട​സാ​ധ്യ​ത എ​ത്ര​മാ​ത്രം ഗു​രു​ത​ര​മാ​ണെ​ന്ന് വ്യ​ക്ത​മാ​ക്കു​ന്നു.

2000-ൽ ​നെ​ത​ർ​ല​ൻ​ഡ്സി​ലെ Enschede-ൽ ​നി​യ​മ​വി​രു​ദ്ധ​മാ​യി സൂ​ക്ഷി​ച്ച വെ​ടി​ക്കെ​ട്ട് 23 ജീ​വ​നു​ക​ൾ അ​പ​ഹ​രി​ച്ചു. 2009-ൽ ​ഫി​ലി​പ്പൈ​ൻ​സി​ൽ ന​ട​ന്ന വെ​ടി​ക്കെ​ട്ട് അ​പ​ക​ട​ത്തി​ൽ 6 പേ​ര് മ​ര​ണ​മ​ട​ഞ്ഞു. 2017-ൽ ​മെ​ക്സി​ക്കോ​യി​ലെ വെ​ടി​ക്കെ​ട്ട് ക​ട​യി​ൽ ഉ​ണ്ടാ​യ സ്ഫോ​ട​ന​ത്തി​ൽ 24 പേ​ർ​ക്ക് ജീ​വ​ൻ ന​ഷ്ട​പ്പെ​ട്ടു.

2023 ജൂ​ലൈ​യി​ൽ താ​യ്‌​ല​ൻ​ഡി​ൽ 12 പേ​ർ മ​രി​ക്കു​ക​യും 100-ല​ധി​കം പേ​ർ​ക്ക് പ​രു​ക്കേ​ൽ​ക്കു​ക​യും ചെ​യ്തു. 2024 ജ​നു​വ​രി​യി​ൽ താ​യ്‌​ല​ൻ​ഡി​ൽ വീ​ണ്ടും 23 തൊ​ഴി​ലാ​ളി​ക​ൾ ജീ​വ​ൻ ന​ഷ്ട​പ്പെ​ട്ടു. ഇ​ന്നി​പ്പോ​ൾ ആ ​ദു​ര​ന്ത​ങ്ങ​ളു​ടെ നീ​ണ്ട നി​ര 2026-ൽ ​തൃ​ശൂ​ർ മു​ണ്ട​ത്തി​ക്കോ​ട്ടും എ​ത്തി നി​ൽ​ക്കു​ന്നു.

ദു​ര​ന്ത​ങ്ങ​ളെ തു​ട​ർ​ന്ന് ഒ​ട്ടേ​റെ രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ൾ ക​ർ​ശ​ന ന​ട​പ​ടി​ക​ളി​ലേ​ക്ക് നീ​ങ്ങി. ഫി​ൻ​ല​ൻ​ഡും നെ​ത​ർ​ല​ൻ​ഡ്സും സ്വ​കാ​ര്യ വെ​ടി​ക്കെ​ട്ടി​ന്‍റെ സ​മ​യം നി​യ​ന്ത്രി​ച്ചും safety glasses നി​ർ​ബ​ന്ധ​മാ​ക്കി​യും വ്യാ​പ​ക ബോ​ധ​വ​ത്ക​ര​ണ കാ​മ്പ​യ്‌​നു​ക​ൾ ന​ട​ത്തി​യും അ​പ​ക​ട​നി​ര​ക്ക് ഗ​ണ്യ​മാ​യി കു​റ​ച്ചു.

ചൈ​ന ന​ഗ​ര​പ്ര​ദേ​ശ​ങ്ങ​ളി​ൽ വെ​ടി​ക്കെ​ട്ട് നി​രോ​ധി​ക്കു​ക​യും ലം​ഘ​ന​ങ്ങ​ൾ​ക്ക് ക​ർ​ശ​ന ശി​ക്ഷ ഏ​ർ​പ്പെ​ടു​ത്തു​ക​യും ചെ​യ്തു. ഓ​സ്‌​ട്രേ​ലി​യ​യി​ലും ന്യൂ​സി​ല​ൻ​ഡി​ലും ലൈ​സ​ൻ​സു​ള്ള പ്രൊ​ഫ​ഷ​ണ​ലു​ക​ൾ​ക്ക് മാ​ത്രം പൊ​തു പ്ര​ദ​ർ​ശ​നം അ​നു​വ​ദി​ക്കു​ന്ന നി​യ​മം നി​ല​വി​ൽ വ​ന്നു.

എ​ന്നാ​ൽ ചി​ല രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ൾ വെ​ടി​ക്കെ​ട്ടി​നെ നി​യ​ന്ത്രി​ക്കു​ക മാ​ത്ര​മ​ല്ല, അ​തി​ന് ബ​ദ​ൽ ക​ണ്ടെ​ത്തു​ക​യും ചെ​യ്തു. വെ​ടി​ക്ക​ട്ട് മൂ​ലം ഉ​ണ്ടാ​ക്കു​ന്ന മ​ലി​നീ​ക​ര​ണം, വ​ന്യ​ജീ​വി​ക​ൾ​ക്ക് ഉ​ണ്ടാ​കു​ന്ന ശ​ല്യം, അ​മി​ത ശ​ബ്ദം മൂ​ലം PTSD രോ​ഗി​ക​ൾ​ക്ക് ഉ​ണ്ടാ​കു​ന്ന പ്ര​ശ്ന​ങ്ങ​ൾ ഇ​വ​യാ​ലെ​ല്ലാം ലോ​ക​മെ​മ്പാ​ടു​മു​ള്ള ന​ഗ​ര​ങ്ങ​ൾ വെ​ടി​ക്കെ​ട്ടി​ൽ നി​ന്ന് ഡ്രോ​ൺ ലൈ​റ്റ് ഷോ​സി​ലേ​ക്ക് മാ​റു​വാ​ൻ കാ​ര​ണ​മാ​യി.

ഇ​തു വെ​ടി​ക്കെ​ട്ടി​നെ അ​പേ​ക്ഷിച്ച് പു​ക​യി​ല്ലാ​ത്ത, തീ​ജ്വാ​ല​യി​ല്ലാ​ത്ത, പ​രി​സ്ഥി​തി സൗ​ഹൃ​ദ​മാ​യ ഒ​ന്നാ​ണ്,ന്യൂ ​യോ​ർ​ക്കി​ൽ 2024 New Year’s Eve-ൽ ​വെ​ടി​കെ​ട്ട് ഒ​ഴി​വാ​ക്കി 500 ഡ്രോ​ൺ​സ് ഉ​പ​യോ​ഗി​ച്ചു. 2024-ൽ ​ലോ​ക​മെ​മ്പാ​ടും 1500-ല​ധി​കം ഡ്രോ​ൺ ലൈ​റ്റ് ഷോ​സ് ന​ട​ന്നു.

സീ​റോ എ​മി​ഷ​ൻ, കു​റ​ഞ്ഞ തീ​പി​ടു​ത്ത അ​പ​ക​ട​ങ്ങ​ൾ, കു​റ​ഞ്ഞ ശ​ബ്ദ മ​ലി​നീ​ക​ര​ണം എ​ന്നി​വ കാ​ര​ണം ന​ഗ​ര​ങ്ങ​ളി​ൽ ഈ ​മാ​റ്റം വേ​ഗ​ത്തി​ൽ സ്വീ​ക​രി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടു. ഇ​തു കൂ​ടാ​തെ ആ​ളു​ക​ൾ എ​ക്കോ ഫ്രെ​ണ്ട്ലീ ഫ​യ​ർ​വ​ർ​ക്സി​ലേ​ക്ക് മാ​റു​വാ​ൻ തു​ട​ങ്ങി.​

പ​ര​മ്പ​രാ​ഗ​ത​വ​യു​മാ​യി താ​ര​ത​മ്യ​പ്പെ​ടു​ത്തു​മ്പോ​ൾ 15 - 65 ശതമാനം കു​റ​ഞ്ഞ particulate matter മാ​ത്ര​മേ ഇ​വ പു​റ​ത്തി​ടു​ന്നു​ള്ളു.