ആഗോള അധികാര രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭൂപടം അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിളംബരമാണ് ചൈനയിലെ ഷെൻഷെനിൽ നടന്ന അപെക് ഉച്ചകോടിക്കിടെ അരങ്ങേറിയ ചരിത്രപരമായ 'ജി3'കൂടിക്കാഴ്ച. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ്, ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിംഗ്, റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ലാഡിമിർ പുടിൻ എന്നിവർ ആദ്യമായി ഒരേ മേശയ്ക്ക് ചുറ്റുമിരുന്ന് ലോകകാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്തപ്പോൾ, അത് കേവലം ഒരു നയതന്ത്ര കൂടിക്കാഴ്ച എന്നതിലുപരി പുതിയൊരു ലോകക്രമത്തിന്റെ പിറവിയായി മാറുകയായിരുന്നു.
1945 ഫെബ്രുവരിയിൽ രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ അന്ത്യം കുറിക്കാനും യുദ്ധാനന്തര യൂറോപ്പിന്റെ ഭാവി തീരുമാനിക്കാനുമായി അമേരിക്ക, ബ്രിട്ടൻ, സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ നേതാക്കൾ നടത്തിയ പ്രശസ്തമായ 'യാൾട്ട ഉച്ചകോടി'യോടാണ് പല നിരീക്ഷകരും ഇതിനെ ഉപമിക്കുന്നത്. യാൾട്ട ഉച്ചകോടിക്ക് സമാനമായി, ആഗോള പ്രതിസന്ധികൾക്ക് നടുവിൽ വൻശക്തികൾ അധികാരം പങ്കുവെക്കുന്ന ഈ വേദി, ചൈനയുടെ അനിഷേധ്യമായ ആഗോള സ്വാധീനത്തെയും പാശ്ചാത്യ ഉപരോധങ്ങളെ അതിജീവിച്ച റഷ്യയുടെ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിനെയും കൃത്യമായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.
*തളരുന്ന അമേരിക്കൻ അപ്രമാദിത്വം
ശീതയുദ്ധത്തിന്റെ അന്ത്യത്തിന് ശേഷം ലോകത്തെ ഏകപക്ഷീയമായി നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന അമേരിക്കയുടെ ആധിപത്യത്തിന് ഇളക്കം തട്ടിത്തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഷെൻഷെൻ ഉച്ചകോടി നൽകുന്ന ആദ്യ സന്ദേശം. സ്വയം അവസാനിപ്പിക്കാനാകാത്ത യുദ്ധങ്ങളിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന വാഷിംഗ്ടണിന്, ആഗോള സംഘർഷങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കാണാൻ ബീജിംഗിന്റെയും മോസ്കോയുടെയും സഹായം തേടേണ്ടി വന്നിരിക്കുന്നു.
പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഇറാൻ യുദ്ധവും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഉപരോധവും, അഞ്ചാം വർഷത്തിലേക്ക് കടന്ന യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധവും അമേരിക്കൻ നയതന്ത്രത്തിന്റെ പരിമിതികളെ തുറന്നുകാട്ടി. "നമ്മൾ ചരിത്രം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്" എന്ന് ട്രംപ് തന്നെ വിശേഷിപ്പിച്ച ഈ കൂടിക്കാഴ്ച, ലോകത്തിന്റെ ഗതിവിഗതികൾ ഇനി വാഷിംഗ്ടണിൽ മാത്രമല്ല തീരുമാനിക്കപ്പെടുന്നത് എന്ന യാഥാർഥ്യത്തെയാണ് അടിവരയിടുന്നത്.
*സംഘർഷങ്ങളിൽ പെടാതെ തല ഉയർത്തി ചൈന
ഷെൻഷെൻ ഉച്ചകോടിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയി ചൈനയാണ്. നേരിട്ടുള്ള സൈനിക സംഘർഷങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നുകൊണ്ട് സാമ്പത്തികവും നയതന്ത്രപരവുമായ കരുത്ത് ആർജിച്ച ചൈന, ഇന്ന് ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അനിഷേധ്യനായ മധ്യസ്ഥ രാജ്യമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. അമേരിക്കയെയും റഷ്യയെയും സ്വന്തം മണ്ണിൽ ഒരുമിച്ചിരുത്താൻ ഷി ജിൻപിംഗിന് സാധിച്ചു എന്നത് ചൈനയുടെ വർധിച്ചുവരുന്ന സ്വാധീനത്തിന്റെ കൂടി തെളിവാണ്.
ഇറാനുമേലുള്ള ചൈനയുടെ സ്വാധീനവും ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലയിലുള്ള നിയന്ത്രണവും അമേരിക്കയ്ക്ക് പോലും അവഗണിക്കാനാവില്ല. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള എണ്ണ വിതരണം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനും യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ചൈനയുടെ ഇടപെടൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ട്രംപ് തുറന്നുസമ്മതിച്ചത് ബീജിംഗിന്റെ നയതന്ത്ര വിജയമാണ്. ആണവായുധ നിയന്ത്രണ ചർച്ചകളിലും ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പരിഷ്കരണത്തിലും ചൈന മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന നിലപാടുകൾക്ക് ഇനി ലോകം കാതോർക്കേണ്ടി വരും. ഫ്രീ ട്രേഡ് (തുറന്ന വ്യാപാരം) വക്താവായി സ്വയം അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, അമേരിക്കൻ സംരക്ഷണവാദത്തിന് ബദലായി ചൈന സ്വന്തം സ്ഥാനം ഉറപ്പിക്കുകയാണ്.
*റഷ്യ: ഉപരോധങ്ങളെ അതിജീവിച്ച ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പ്
പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുടെ കടുത്ത സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾക്കും അന്താരാഷ്ട്ര ഒറ്റപ്പെടുത്തലുകൾക്കും നടുവിലും റഷ്യ തകർന്നിട്ടില്ല എന്നതിന്റെ പ്രഖ്യാപനമാണ് വ്ലാഡിമിർ പുടിന്റെ ഷെൻഷെൻ സാന്നിധ്യം. യുക്രെയ്ൻ അധിനിവേശത്തിന് ശേഷം റഷ്യയെ ആഗോള വേദികളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കാൻ പാശ്ചാത്യ ചേരി നടത്തിയ ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്ന് ഈ ഉച്ചകോടി തെളിയിക്കുന്നു.
യുദ്ധക്കളത്തിലെ മുൻതൂക്കം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട്, ലോകത്തെ ഏറ്റവും ശക്തരായ നേതാക്കൾക്കൊപ്പം തുല്യപദവിയിൽ ഇരിക്കാൻ പുടിന് സാധിച്ചു. അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിമിനൽ കോടതിയുടെ അറസ്റ്റ് വാറണ്ട് നിലനിൽക്കെത്തന്നെ, അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് പുടിനെ "എന്റെ സുഹൃത്ത്" എന്ന് വിളിക്കുകയും ഐസിസിയെ രൂക്ഷമായി വിമർശിക്കുകയും ചെയ്തത് റഷ്യയുടെ നയതന്ത്ര അതിജീവനത്തിന്റെ നേർചിത്രമാണ്.
ചൈനയുമായുള്ള 'പരിധികളില്ലാത്ത സൗഹൃദം' റഷ്യയ്ക്ക് സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കവചം തീർത്തപ്പോൾ, ഊർജ വിപണിയിലെയും പ്രതിരോധ മേഖലയിലെയും കരുത്ത് റഷ്യയെ വീണ്ടും ആഗോള തീരുമാനങ്ങളുടെ കേന്ദ്രബിന്ദുവിലെത്തിച്ചു.
*പരമ്പരാഗത സഖ്യങ്ങളുടെ തകർച്ചയും പുതിയ ലോകക്രമവും
യൂറോപ്യൻ യൂണിയനെയോ യുക്രെയ്നെയോ ഉൾപ്പെടുത്താതെ അമേരിക്ക നേരിട്ട് റഷ്യയുമായും ചൈനയുമായും ചർച്ചയ്ക്ക് തയ്യാറായത്, രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം രൂപപ്പെട്ട പരമ്പരാഗത പാശ്ചാത്യ സഖ്യങ്ങൾ ദുർബലമാകുന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനയാണ്. യുക്രെയ്ന്റെ ഭാവി സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകളിൽ കീവിനെ ഒഴിവാക്കി സംയുക്ത സമാധാന പ്രഖ്യാപനം നടത്തിയത്, ചെറുകിട രാജ്യങ്ങളുടെ താത്പര്യങ്ങളേക്കാൾ വൻശക്തികളുടെ ഒത്തുതീർപ്പുകൾക്കാണ് പുതിയ ലോകക്രമത്തിൽ മുൻഗണന എന്ന സന്ദേശം നൽകുന്നു.
*ബഹുധ്രുവ ലോകത്തിന്റെ ഉദയം
ഷെൻഷെനിലെ 'ജി3' ഉച്ചകോടി ലോകത്തിന് നൽകുന്ന സന്ദേശം വ്യക്തമാണ്; ഏകധ്രുവ ലോകക്രമത്തിന്റെ കാലം അവസാനിച്ചിരിക്കുന്നു. ചൈനയുടെ സാമ്പത്തിക-നയതന്ത്ര കരുത്തും, പ്രതിസന്ധികളെ അതിജീവിച്ച റഷ്യയുടെ തന്ത്രപരമായ കരുത്തും, അമേരിക്കയുടെ മാറുന്ന വിദേശനയവും ചേർന്നൊരുക്കുന്ന ഒരു ബഹുധ്രുവ അധികാര സന്തുലനമാണ് ഇനി ലോകത്തെ നയിക്കുക. വൻശക്തികൾ തമ്മിലുള്ള ഈ പുതിയ സമവാക്യങ്ങൾ ആഗോള സംഘർഷങ്ങൾക്ക് ശാശ്വത പരിഹാരമാകുമോ, അതോ ചെറുകിട രാജ്യങ്ങളുടെ പരമാധികാരത്തിന് മേലുള്ള പുതിയ അധികാര പങ്കുവെക്കലായി മാറുമോ എന്നതാണ് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.