വ്യത്യസ്ത കാരണങ്ങളാൽ ആരംഭിച്ചതാണെങ്കിലും യൂറോപ്പിലുടനീളം പടരുന്ന പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കു പിന്നിൽ സാമ്പത്തിക അസ്ഥിരതയും സർക്കാരുകളോടുള്ള പൊതുജനങ്ങളുടെ അതൃപ്തിയുമാണ് വ്യക്തമാകുന്നത്. അടിച്ചമർത്തലുകൾകൊണ്ടു താത്കാലികമായി അക്രമങ്ങൾ തടയാൻ സാധിച്ചേക്കാമെങ്കിലും ജനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന പ്രശ്നങ്ങൾക്കു പരിഹാരം കാണാതെ ഈ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ശമനമുണ്ടാകില്ലെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
നിത്യോപയോഗ സാധനങ്ങളുടെ വിലക്കയറ്റം, ഭവന പ്രതിസന്ധി, വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ ചെലവുകൾ, തകരുന്ന പൊതുസേവനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കെതിരേയാണു പ്രക്ഷോഭം. ഫ്രാൻസിൽ ഉടലെടുത്ത ശക്തമായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ സ്പെയിൻ, ഇറ്റലി, ബെൽജിയം, പോർച്ചുഗൽ തുടങ്ങിയ മറ്റ് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും പടർന്നുപിടിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഇതിനിടെ, ഭരണകൂടത്തിന്റെ അഴിമതിക്കെതിരേയും പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ രാജിയാവശ്യപ്പെട്ടും അൽബേനിയയിൽ വിദ്യാർഥികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ശക്തമായ പ്രക്ഷോഭവും നടക്കുന്നുണ്ട്.
ആദ്യം സമാധാനപരമായി ആരംഭിച്ച പ്രതിഷേധങ്ങൾ പലയിടത്തും പൊലിസുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്കും അക്രമസംഭവങ്ങളിലേക്കും വഴിതിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഫ്രാൻസിൽ അക്രമസ്വഭാവം പ്രാപിച്ച് പ്രക്ഷോഭം
വിദ്യാഭ്യാസ ബജറ്റിലെ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കലുകൾക്കെതിരേ വിദ്യാർഥികൾ ആരംഭിച്ച പ്രതിഷേധമാണ് ഫ്രാൻസിൽ വൻ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭമായി മാറിയത്. വിലക്കയറ്റവും ജീവതച്ചെലവുകളും കാരണം വലയുന്ന സാധാരണക്കാരും തൊഴിലാളി യൂണിയനുകളും പ്രക്ഷോഭത്തിൽ പങ്കുചേർന്നതോടെ ശനിയാഴ്ചയും ഞായറാഴ്ചയും രാജ്യവ്യാപകമായി അഞ്ചര ലക്ഷത്തോളം ആളുകൾ തെരുവിലിറങ്ങി. തലസ്ഥാനമായ പാരീസിൽ മാത്രം ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം പേർ പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
സമാധാനപരമായ പ്രകടനങ്ങൾക്കിടയിൽ കടകൾ കൊള്ളയടിക്കപ്പെടുകയും പൊതുമുതലുകൾക്ക് തീയിടുകയും ചെയ്തു. ലിമോഗെസിലെ ടൗൺ ഹാളിന്റെ ക്ലോക്ക് ടവർ തീപിടിത്തത്തിൽ പൂർണമായി നശിച്ചു. ഫ്രഞ്ച് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് ഇതുവരെ 2,400ഓളം പേരെ പൊലിസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ആയിരത്തോളം പൊലിസുകാർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. സമാധാനപരമായി നടന്ന പ്രക്ഷോഭം തീവ്രവാദസംഘടനകളും വിധ്വംസക ശക്തികളും മുതലെടുക്കുന്നതായി തെളിവുകൾ നിരത്തി സർക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
രാജ്യത്തിന്റെ പൊതു കടം ജിഡിപിയുടെ 119 ശതമാനത്തിലേക്ക് ഉയർന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ബജറ്റിൽ വരുത്താൻ പോകുന്ന വെട്ടിക്കുറയ്ക്കലുകൾ സാധാരണക്കാരെ കൂടുതൽ ദുരിതത്തിലാക്കുമെന്നാണ് പ്രക്ഷോഭകരുടെ ഭയം.
2018ൽ ഇന്ധന നികുതിക്കെതിരേ രംഗത്തുവന്ന ‘യല്ലോ വെസ്റ്റ്’ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സാന്നിധ്യവും നിലവിലെ പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ പ്രകടമാണ്.
ഇറ്റലിയിലും ബെൽജിയത്തിലും പൊലിസുമായി ഏറ്റുമുട്ടൽ
ഇറ്റലിയിലെ മിലാൻ, ബൊളോഞ്ഞ, ബ്രെസിയ, ബെർഗാമോ, ടൂറിൻ എന്നീ നഗരങ്ങളിൽ ശനി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ പ്രക്ഷോഭകർ തെരുവിലിറങ്ങി. മിലാനിൽ മാസ്ക് ധരിച്ചെത്തിയ പ്രക്ഷോഭകർ കടകളുടെ ചില്ലുകൾ തകർക്കുകയും മാലിന്യക്കൂമ്പാരങ്ങൾക്ക് തീയിടുകയും ചെയ്തു. പ്രതിഷേധക്കാരെ പിരിച്ചുവിടാൻ പൊലിസ് കണ്ണീർവാതകവും ജലപീരങ്കിയും ഉപയോഗിച്ചു. സംഭവത്തിൽ നിരവധി പേർ അറസ്റ്റിലായിട്ടുണ്ട്. സാഹചര്യം വിലയിരുത്താൻ പ്രധാനമന്ത്രി ജോർജിയ മെലോണി അടിയന്തര യോഗം വിളിച്ചുചേർത്തു.
ബെൽജിയത്തിൽ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ ചെലവുകൾ വർധിക്കുന്നതിനെതിരേ വിദ്യാർഥികളാണ് പ്രധാനമായും പ്രതിഷേധിക്കുന്നത്. തലസ്ഥാനമായ ബ്രസൽസിലും ലീജ് നഗരത്തിലും നടന്ന പ്രകടനങ്ങൾക്കുനേരേ പൊലിസ് ജലപീരങ്കിയും കണ്ണീർവാതകവും പ്രയോഗിച്ചു.
ഭവന പ്രതിസന്ധിയിൽ കത്തിയമർന്ന് പോർച്ചുഗലും സ്പെയിനും
പോർച്ചുഗൽ തലസ്ഥാനമായ ലിസ്ബണിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് ജീവിതച്ചെലവിനും ഭവന പ്രതിസന്ധിക്കുമെതിരേ തെരുവിലിറങ്ങിയത്. 2017ന് ശേഷം രാജ്യത്ത് വീടുകളുടെ വില ഇരട്ടിയിലധികമായി ഉയർന്നു. വാടക നിരക്കിലും വൻ വർധനവാണുണ്ടായിട്ടുള്ളത്. വരുമാനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും വാടകയ്ക്കും ഭക്ഷണത്തിനും ഇന്ധനത്തിനുമായി ചെലവഴിക്കേണ്ടിവരുന്നത് ജീവിതം ദുഃസഹമാക്കുന്നുവെന്ന് പ്രക്ഷോഭകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. സെപ്റ്റംബറിൽ രാജ്യത്തെ പണപ്പെരുപ്പം 3.6 ശതമാനമായി ഉയർന്നിരുന്നു.
വാടക കൂട്ടുന്നതിനും ഒഴിപ്പിക്കലുകൾക്കുമെതിരേ ശക്തമായ നിയമനിർമാണം നടത്താൻ സർക്കാരിനു സാധിക്കാത്തതിനെത്തുടർന്നാണു സ്പെയിനിൽ പ്രതിഷേധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത്. മാഡ്രിഡ്, വലൻസിയ, ബാഴ്സലോണ ഉൾപ്പടെയുള്ള പ്രധാന നഗരങ്ങളിൽ അരലക്ഷത്തോളം ആളുകൾ പങ്കെടുത്ത 50ഓളം മാർച്ചുകളാണ് നടന്നത്.
വാടക വർധന താങ്ങാനാകാത്തതിനെത്തുടർന്ന് കഴിഞ്ഞ മാസം 87 വയസുള്ള മാരികാർമെൻ അബാസ്കൽ എന്ന വൃദ്ധയെ വസതിയിൽനിന്ന് ഒഴിപ്പിച്ചതാണ് രാജ്യത്തുടനീളം ജനരോഷം ആളിക്കത്തിച്ചത്. പ്രതിഷേധങ്ങൾ തണുപ്പിക്കുന്നതിനായി പ്രധാനമന്ത്രി പെദ്രോ സാഞ്ചസിന്റെ ന്യൂനപക്ഷ സഖ്യ സർക്കാർ പാർലമെന്റിൽ അവതരിപ്പിച്ച അടിയന്തര നിയമനിർമാണ നിർദേശങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടു. പ്രതിപക്ഷ കക്ഷികളായ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടിയും വോക്സും കൂടാതെ കാറ്റലൻ പ്രാദേശികകക്ഷിയായ ‘ടുഗെദർ ഫോർ കാറ്റലോണിയ’യും ബില്ലിനെതിരേ വോട്ട് ചെയ്തതോടെയാണു പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് തിരിച്ചടിയുണ്ടായത്.
പാർലമെന്റിലെ പരാജയത്തോടെ അടുത്ത വേനൽക്കാലത്ത് നടക്കേണ്ട പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് നേരത്തേയാക്കി അടുത്തമാസം 29ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
സ്പെയിനിൽ നിലവിൽ ഏഴു ലക്ഷം വീടുകളുടെ കുറവുണ്ടെന്നാണ് ബാങ്ക് ഓഫ് സ്പെയിനിന്റെ കണക്ക്. കഴിഞ്ഞ ഒരു വർഷത്തിനിടെ വീടുകളുടെ വില 12.2 ശതമാനവും വാടകനിരക്ക് ശരാശരി 8.5 ശതമാനവും വർധിച്ചു.
ബാഴ്സലോണയിലും മാഡ്രിഡിലുമാണ് ഏറ്റവും ഉയർന്ന വാടകനിരക്കുള്ളത്. മാഡ്രിഡിൽ ഒറ്റ മുറി അപ്പാർട്ട്മെന്റിന് 72,000 മുതൽ ഒരു ലക്ഷം രൂപ വരെയാണു പ്രതിമാസ വാടക.
ഭരണമാറ്റം ആവശ്യപ്പെട്ട് അൽബേനിയ
മറ്റു യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമായി അൽബേനിയയിൽ രാഷ്ട്രീയപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചാണ് പ്രതിഷേധം ശക്തമാകുന്നത്. പ്രധാനമന്ത്രി എഡി രാമ രാജിവയ്ക്കണമെന്നാണ് പ്രക്ഷോഭകരുടെ പ്രധാന ആവശ്യം.
ഭരണകൂടത്തിലെ അഴിമതി, തൊഴിലില്ലായ്മ, തകരുന്ന വിദ്യാഭ്യാസ നിലവാരം എന്നിവയ്ക്കെതിരേ അൽബേനിയൻ തലസ്ഥാനമായ ടിറാനയിൽ വിദ്യാർഥികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തുടർച്ചയായ ആറാം ദിവസവും വൻ പ്രതിഷേധം നടന്നു. എന്നാൽ രാജി ആവശ്യങ്ങൾ പ്രധാനമന്ത്രി എഡി രാമ തള്ളി.