കൗമാരക്കാരായ ചില മക്കൾ പലപ്പോഴും മാതാപിതാക്കൾക്ക് ഇന്ന് വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയാണ്. ചെറുപ്പത്തിൽ മാതാപിതാക്കളുടെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടിരുന്ന കുട്ടികൾ കൗമാരത്തിലേക്കു കടക്കുന്നതോടെ സ്വന്തം അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും താത്പര്യങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകിത്തുടങ്ങുന്നു.
മാതാപിതാക്കൾ പറയുന്ന കാര്യങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുക, ഉപദേശങ്ങളോട് വിയോജിക്കുക, ചില കാര്യങ്ങൾ മറച്ചുവയ്ക്കുക, സ്വന്തം സ്വകാര്യതയ്ക്കു പ്രാധാന്യം നൽകുക തുടങ്ങിയ മാറ്റങ്ങൾ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ സാധാരണമാണ്.
ഇതോടെ മാതാപിതാക്കൾക്ക് ആശങ്കയും മടുപ്പും അനുഭവപ്പെടാം. എന്നാൽ ഈ ഘട്ടത്തിലാണ് കുട്ടികളുമായുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ കരുതലോടെയും വിവേകത്തോടെയും നിലനിർത്തേണ്ടത്.
കൗമാരം എന്നത് ശാരീരിക വളർച്ചയ്ക്കൊപ്പം ചിന്തയുടെയും വികാരങ്ങളുടെയും സാമൂഹികബോധത്തിന്റെയും വികാസം നടക്കുന്ന കാലഘട്ടമാണ്. മാതാപിതാക്കളുടെ അഭിപ്രായങ്ങളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ നിലപാടുകൾ സ്വീകരിക്കുന്നത് അവരുടെ വളർച്ചയുടെ ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ കുട്ടികൾ മാതാപിതാക്കളോട് വിയോജിക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ടു മാത്രം അവർ തെറ്റായ വഴിയിലേക്കു പോകുകയാണെന്നു കരുതരുത്.
കൗമാരക്കാരുടെ തലച്ചോറിൽ തീരുമാനമെടുക്കൽ, ആസൂത്രണം, ദീർഘകാല പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ വിലയിരുത്തൽ, ആവേശങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കൽ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രീഫ്രോണ്ടൽ കോർട്ടക്സ് (Prefrontal Cortex) ഉൾപ്പടെയുള്ള മേഖലകൾ വികാസഘട്ടത്തിലായിരിക്കും. അതേസമയം, വികാരങ്ങൾക്കും പ്രതിഫലാനുഭവങ്ങൾക്കും സാമൂഹിക അംഗീകാരത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന തലച്ചോറിലെ സംവിധാനങ്ങൾ വളരെ സജീവമാണ്. പെട്ടെന്ന് തീരുമാനങ്ങളെടുക്കുകയോ സുഹൃത്തുക്കളുടെ സ്വാധീനത്തിന് കൂടുതൽ വഴങ്ങുകയോ ചെയ്യാം. എന്നാൽ, ഇതിന്റെ അർഥം കൗമാരക്കാർക്ക് ചിന്തിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലെന്നല്ല.
ഇന്നത്തെ സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ കൗമാരക്കാരുടെ ജീവിതം കുടുംബത്തിന്റെയും വിദ്യാലയത്തിന്റെയും അതിരുകൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. സുഹൃത്തുക്കൾ, സമൂഹമാധ്യമങ്ങൾ, ഓൺലൈൻ ബന്ധങ്ങൾ, ഗെയിമിംഗ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ തുടങ്ങിയവ അവരുടെ ചിന്തകളെയും പെരുമാറ്റത്തെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ നേരിട്ട് പരിചയമില്ലാത്ത വ്യക്തികളുമായിപ്പോലും അവർ അടുത്ത ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഇതെല്ലാം അപകടകരമാണെന്ന് കരുതാനാവില്ല. എന്നാൽ, വൈകാരികമായ അടുപ്പം മുതലെടുത്തുള്ള ചൂഷണം, സാമ്പത്തിക പ്രലോഭനങ്ങൾ, ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, സ്വകാര്യചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ബ്ലാക്ക്മെയിലിംഗ്, ലഹരിവസ്തുക്കളിലേക്കുള്ള പ്രേരണ തുടങ്ങിയ അപകടങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുമുണ്ട്.
സമീപകാലത്ത് പുറത്തുവന്ന ചില കുറ്റകൃത്യ വാർത്തകൾ കൗമാരക്കാരുടെ ബന്ധങ്ങളും തീരുമാനങ്ങളും എത്രത്തോളം സങ്കീർണമായ സാഹചര്യങ്ങളിലേക്കു നീങ്ങാമെന്ന് നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. പ്രണയബന്ധത്തിലോ സൗഹൃദത്തിലോ ഉള്ള ഒരാളുടെ സ്വാധീനത്തിൽ സ്വന്തം കുടുംബാംഗങ്ങളെപ്പോലും അപകടപ്പെടുത്തുന്ന തരത്തിലുള്ള സംഭവങ്ങൾ അതീവ ഗൗരവത്തോടെതന്നെ കാണേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ, ഇത്തരം ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളുടെ പേരിൽ എല്ലാ കൗമാരക്കാരുടെയും പെരുമാറ്റം ഇത്തരത്തിലുള്ളതായി കാണരുത്. കൗമാരപ്രായത്തിലെ പ്രണയമോ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള ആഗ്രഹമോ സ്വതവേ അപകടകരമല്ല.
ഇത്തരം അപകടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗങ്ങളിലൊന്ന് കുട്ടികളുമായി വിശ്വാസത്തിന്റെ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുകയാണ്. കുട്ടികൾ എന്തെങ്കിലും തെറ്റ് ചെയ്താൽ മാതാപിതാക്കൾ ആദ്യം ശകാരിക്കുമെന്നോ ശിക്ഷിക്കുമെന്നോ ഭയപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിൽ അവർ പല കാര്യങ്ങളും മറച്ചുവയ്ക്കാൻ തുടങ്ങും. എന്നാൽ തങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ തുറന്നുപറഞ്ഞാലും മാതാപിതാക്കൾ കേൾക്കുകയും മനസിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് അവർക്ക് ഉറപ്പുണ്ടെങ്കിൽ സഹായം തേടാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കും. കുട്ടികളുടെ എല്ലാ തീരുമാനങ്ങളോടും യോജിക്കണമെന്നല്ല ഇതിന്റെ അർഥം. വിയോജിക്കുമ്പോഴും അവരെ അപമാനിക്കാതെയും ഭയപ്പെടുത്താതെയും കാര്യങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയണം.
മാതാപിതാക്കൾ കുട്ടികൾക്ക് നിരന്തരം ഉപദേശങ്ങൾ നൽകുന്നതിനേക്കാൾ അവരുടെ അനുഭവങ്ങൾ കേൾക്കാൻ കൂടുതൽ സമയം കണ്ടെത്തണം. എന്തൊക്കെയാണ് അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതെന്നും വിഷമിപ്പിക്കുന്നതെന്നും സ്വാഭാവിക സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ മനസിലാക്കാം. ഓരോ സംഭാഷണവും ചോദ്യംചെയ്യലോ അന്വേഷണമോ ആയി മാറരുത്. കുട്ടികളുടെ സ്വകാര്യതയെ മാനിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ അവരുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്വം മാതാപിതാക്കൾക്കുണ്ട്.
ലഹരിവസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗം, പെട്ടെന്നുള്ള പെരുമാറ്റമാറ്റങ്ങൾ, അമിതമായ രഹസ്യസ്വഭാവം, പഠനത്തിലും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളിലും പ്രകടമായ ഇടിവ്, സ്വയം ഉപദ്രവിക്കാനുള്ള സൂചനകൾ, ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന ബന്ധങ്ങളിൽ കുടുങ്ങിയതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ശ്രദ്ധയിൽപെട്ടാൽ അതിനെ അവഗണിക്കരുത്. ആവശ്യമായിടത്ത് അധ്യാപകരുടെയും കൗൺസലർമാരുടെയും ആരോഗ്യ വിദഗ്ധരുടെയും സഹായം തേടുകയും വേണം. പ്രത്യേകിച്ച്, ലഹരിവസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗം ശ്രദ്ധയിൽപെട്ടാൽ ശിക്ഷയോ അപമാനമോ മാത്രം പരിഹാരമാകില്ല. കുട്ടി എന്തുകൊണ്ടാണ് ലഹരിയിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെട്ടത്, സുഹൃത്തുക്കളുടെ സ്വാധീനമുണ്ടോ, മാനസിക സമ്മർദമോ വിഷാദമോ ഉണ്ടോ, മറ്റേതെങ്കിലും വൈകാരിക പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ മനസിലാക്കണം. നേരത്തേയുള്ള ഇടപെടൽ പ്രശ്നങ്ങൾ ഗുരുതരമാകുന്നത് തടയാൻ സഹായിക്കും.
കൗമാരക്കാരുടെ സുരക്ഷയിൽ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവും പ്രധാനമാണ്. ഓൺലൈൻ സൗഹൃദങ്ങൾ, അപരിചിതരുമായി വിവരങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കൽ, സ്വകാര്യ ചിത്രങ്ങൾ അയയ്ക്കാനുള്ള സമ്മർദം, സൈബർ ഭീഷണി, സാമ്പത്തികതട്ടിപ്പ് തുടങ്ങിയ അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളോട് തുറന്നുപറയണം. എന്നാൽ, അവരുടെ ഫോൺ രഹസ്യമായി പരിശോധിക്കുകയോ എല്ലാ ഓൺലൈൻ ഇടപെടലുകളും നിരീക്ഷണത്തിലാക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് വിശ്വാസബന്ധത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്താം. പ്രായത്തിനും സാഹചര്യത്തിനും അനുസരിച്ചുള്ള വ്യക്തമായ ഡിജിറ്റൽ സുരക്ഷാ നിയമങ്ങൾ കുടുംബത്തിൽ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതാണ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദം.
മാതാപിതാക്കളുടെ ഉത്തരവാദിത്വം കുട്ടികളെ നിയന്ത്രിക്കുക എന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. സ്വയം തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള കഴിവ് വളർത്തുക, തെറ്റുകളിൽനിന്ന് പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുക, നല്ലതും ചീത്തയും തിരിച്ചറിയാനുള്ള വിവേചനശേഷി വളർത്തുക, ബന്ധങ്ങളിലെ ആരോഗ്യകരമായ അതിരുകൾ മനസിലാക്കാൻ സഹായിക്കുക എന്നിവയും അതിന്റെ ഭാഗമാണ്. ശാസ്ത്രീയ രീതിയിൽ കാര്യങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്നത് കുട്ടികളെ തെറ്റായ വഴിയിലേക്കു നയിക്കുകയല്ല; മറിച്ച് അപകടകരമായ സാഹചര്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ശേഷി നൽകുകയാണു ചെയ്യുന്നത്. സംസാരിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുക എന്നത് ഒരേ ഉപദേശം ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുക എന്നല്ല. കുട്ടികൾക്ക് സംസാരിക്കാൻ അവസരം നൽകുക, അവരുടെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക, തെറ്റുകൾ സംഭവിക്കുമ്പോൾ തിരുത്താൻ സഹായിക്കുക, ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ വിദഗ്ധ സഹായം ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ് അതിന്റെ യഥാർഥ അർഥം.
മറ്റൊരു പ്രധാന കാര്യം, മാതാപിതാക്കൾ സ്വന്തം പെരുമാറ്റത്തിലൂടെ മാതൃകയാകണം എന്നതാണ്. കുട്ടികളോട് ശാന്തമായി സംസാരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ മാതാപിതാക്കൾ തന്നെ ദേഷ്യത്തോടെയും അപമാനിക്കുന്ന രീതിയിലും പെരുമാറുകയാണെങ്കിൽ ആ ഉപദേശത്തിന് ഫലമുണ്ടാകില്ല. കുടുംബത്തിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അവ എങ്ങനെ പരിഹരിക്കുന്നു, സമ്മർദങ്ങളെ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു, മറ്റുള്ളവരുടെ സ്വകാര്യതയും അവകാശങ്ങളും എങ്ങനെ മാനിക്കുന്നു തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ കുട്ടികൾ നിരീക്ഷിച്ചാണ് പഠിക്കുന്നത്.
കൗമാരക്കാരുടെ മാനസികാരോഗ്യ സംരക്ഷണം കുടുംബത്തിന്റെ മാത്രം ഉത്തരവാദിത്വവുമല്ല. വിദ്യാലയങ്ങൾ, അധ്യാപകർ, കൗൺസലർമാർ, ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ, സാമൂഹിക സംഘടനകൾ എന്നിവർക്കും ഇതിൽ നിർണായക പങ്കുണ്ട്. കുട്ടികൾക്ക് പ്രശ്നങ്ങൾ തുറന്നുപറയാൻ കഴിയുന്ന സുരക്ഷിതമായ ഇടങ്ങൾ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരിക്കണം. മാതാപിതാക്കൾ അവരുടെ മനസ് കേൾക്കാൻ എപ്പോഴും തയാറായിരിക്കണം. ഏതു പ്രതിസന്ധിയിൽനിന്നും ഭയമില്ലാതെ തിരിച്ചെത്താൻ കഴിയുന്ന ഒരു വിശ്വാസബന്ധമാണ് കുട്ടികളും മാതാപിതാക്കളും തമ്മിൽ ഉണ്ടാവേണ്ടത്.