“അടിത്തട്ടുവരെ തെളിഞ്ഞുകാണുന്ന കണ്ണാടിച്ചില്ലുപോലെയായിരുന്നു അന്നത്തെ കായൽ...” എണ്പതുകളിലെ പ്രഭാതങ്ങളിൽ കൊതുന്പുവള്ളവുമായി കായലിലേക്ക് ഇറങ്ങിയിരുന്ന കുമരകം സ്വദേശി ശശിധരന്റെ വാക്കുകളിൽ ഇന്നും ആ പഴയ തെളിനീരിന്റെ ഓർമകളുണ്ട്. കക്കയും മീനും സമൃദ്ധമായിരുന്ന കായൽ മടിത്തട്ടിൽ ഉച്ചവരെ അധ്വാനിച്ചാൽ ആറംഗ കുടുംബത്തിന് സുഭിക്ഷമായി ജീവിക്കാമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന്, തെളിനീരിനു പകരം ചെളിയും കരിയും നിറഞ്ഞ് കറുത്ത പാട മൂടി. വേന്പനാട് കായലിന്റെ ഇന്നത്തെ ദുരവസ്ഥ തീരങ്ങളിൽ അടിഞ്ഞുകൂടുന്ന മാലിന്യങ്ങളിലോ വെള്ളത്തിൽ ഒഴുകിനടക്കുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്കിലോ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. കണ്ണുകൾക്ക് കാണാനാകാത്ത നിരവധി വിഷാംശങ്ങൾ കായൽജലത്തിലും അടിത്തട്ടിലെ എക്കലിലും ജലജീവികളിലും അടിഞ്ഞുകൂടുകയാണ്. പുറമേയ്ക്കു ശാന്തമെന്നു തോന്നിക്കുന്ന കായലിന്റെ ഉള്ളറകളിൽ, ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥയെ തകിടം മറിക്കുന്ന ഗുരുതരമായ മാറ്റങ്ങളാണ് സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.
ഹൗസ് ബോട്ടുകളിൽനിന്നുള്ള മലിനജലം, പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ, വ്യാവസായിക അവശിഷ്ടങ്ങൾ, കൃഷിയിടങ്ങളിൽനിന്നുള്ള രാസവസ്തുക്കൾ എന്നിവ വേന്പനാടിന്റെ ജലഗുണത്തെയും ജൈവ വൈവിധ്യത്തെയും ഒരുപോലെ അപകടത്തിലാക്കുന്നു. മത്സ്യങ്ങളിലൂടെ ഈ വിഷാംശങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ ഭക്ഷണത്തിലേക്കു കടന്നെത്തുന്നു. ഒരുകാലത്ത് മത്സ്യസന്പത്തിന്റെയും കക്കയുടെയും നിറസാന്നിധ്യമുണ്ടായിരുന്ന കായൽ ഇന്നു പലവിധ മലിനീകരണ ഭീഷണികൾ നേരിടുകയാണ്.
ജൈവമാലിന്യങ്ങൾ നേരിട്ടു കായലിലേക്ക്
വേന്പനാടിന്റെ വിനോദസഞ്ചാര ഭൂപടത്തിൽ ഹൗസ് ബോട്ടുകൾക്ക് വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. ആയിരക്കണക്കിന് വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്ന ഈ ജലവാഹനങ്ങൾ പ്രാദേശിക സന്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ഗണ്യമായ സംഭാവന നൽകുന്നു. എന്നാൽ, നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത ഹൗസ് ബോട്ട് സർവീസുകളും അവയിൽനിന്നുള്ള മാലിന്യം തള്ളലും കായലിന്റെ ആവാസവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയായി. കായലിൽ അറുനൂറിലധികം ഹൗസ് ബോട്ടുകൾ സർവീസ് നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന കണക്കുകൾ ഈ മേഖലയുടെ വ്യാപ്തി വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഹൗസ്ബോട്ടുകളിൽ പലതിനും കൃത്യമായ ശുചീകരണ സംവിധാനങ്ങൾ ഇല്ല. ഹൗസ് ബോട്ടുകളിൽനിന്ന് പുറന്തള്ളുന്ന മലിനജലം, ജൈവ മാലിന്യങ്ങൾ, അടുക്കള മാലിന്യം എന്നിവയാണ് പ്രധാന ഭീഷണി. ആവശ്യമായ സീവേജ് ട്രീറ്റ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങളില്ലാത്ത ബോട്ടുകളിൽനിന്ന് ശുദ്ധീകരിക്കാത്ത മലിനജലം കായലിലേക്ക് ഒഴുക്കിവിട്ടാൽ അത് രോഗാണുക്കളുടെ വ്യാപനത്തിനും ജലത്തിലെ ഓക്സിജന്റെ അളവ് കുറയുന്നതിനും കാരണമാകും. വേന്പനാട്ടു കായലിലെ ഹൗസ് ബോട്ടുകളിലെ മാലിന്യം ശേഖരിക്കാൻ സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിൽ സംവിധാനമുണ്ടെങ്കിലും അതു ഫലപ്രദമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല.
മനുഷ്യവിസർജ്യവും ശുദ്ധീകരിക്കാത്ത മലിനജലവും ജലാശയങ്ങളിൽ കലരുന്പോൾ കോളിഫോം, ഇ-കോളി തുടങ്ങിയ ബാക്ടീരിയകളുടെ അളവ് ഉയരും. കായലിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ കോളിഫോം ബാക്ടീരിയകളുടെ ഉയർന്ന സാന്നിധ്യം വിവിധ പഠനങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ ആശങ്കാജനകമാണ്. കവണാറ്റിൻകര, ചീപ്പുങ്കൽ, നെടുമുടി, വടക്കേക്കായൽ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ ജലസാന്പിളുകളിൽ ഉയർന്ന കോളിഫോം സാന്ദ്രത രേഖപ്പെടുത്തിയതായി വിവിധ യൂണിവേഴ്സിറ്റികൾ നടത്തിയ പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 2023ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫിഷറീസ് ടെക്നോളജിയുടെ പഠനം വേന്പനാട് കായലിലെ വിവിധ മേഖലകളിൽ മലവിസർജ്യ സൂചക ബാക്ടീരിയകളുടെയും ഇ-കോളിയുടെയും സാന്നിധ്യം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. എറണാകുളം മേഖലയിലാണ് പഠനത്തിൽ താരതമ്യേന ഉയർന്ന സാന്നിധ്യം രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ഇ-കോളി ഉൾപ്പടെയുള്ള രോഗാണുക്കൾ മനുഷ്യരിൽ വയറിളക്കം, അണുബാധ തുടങ്ങിയ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾക്ക് കാരണമാകാം.
പ്ലാസ്റ്റിക്, ഇന്ധനചോർച്ച, എണ്ണപ്പാട
കാലവർഷത്തിലെ വെള്ളപ്പൊക്കത്തോടൊപ്പം നദികളിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തി കായലിൽ അടിയുന്ന മാലിന്യങ്ങൾക്കൊപ്പം വിനോദസഞ്ചാരികൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികൾ, ഭക്ഷണപ്പൊതികൾ, പാക്കറ്റുകൾ, ഒറ്റത്തവണ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് വസ്തുക്കൾ എന്നിവയും ഭീഷണി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പാതിരാമണൽ ഉൾപ്പടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ നടന്ന ശുചീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വലിയ അളവിൽ പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യം നീക്കം ചെയ്യേണ്ടിവന്നത് പ്രശ്നത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വ്യക്തമാക്കുന്നു. പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ കാലക്രമേണ ചെറുകണികകളായി വിഘടിച്ച് മൈക്രോപ്ലാസ്റ്റിക്കുകളായി മാറും. ഇവ മത്സ്യങ്ങളും മറ്റ് ജലജീവികളും ഭക്ഷണമാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. കായലിന്റെ അടിത്തട്ടിലും എക്കലിലും അടിഞ്ഞുകൂടുന്ന ഇത്തരം കണികകൾ ദീർഘകാല പാരിസ്ഥിതിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും.
ഹൗസ് ബോട്ടുകളുടെയും മോട്ടോർ ബോട്ടുകളുടെയും എൻജിനുകളിൽനിന്നുള്ള ഡീസൽ, ലൂബ്രിക്കന്റ് ഓയിൽ, ഗ്രീസ് തുടങ്ങിയവയുടെ ചോർച്ചയും ജലത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരത്തെ ബാധിക്കുന്നു. വെള്ളത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ രൂപപ്പെടുന്ന എണ്ണപ്പാട ജലവും അന്തരീക്ഷവും തമ്മിലുള്ള വാതകവിനിമയത്തെ തടസപ്പെടുത്താം. ഇതിലെ ചില രാസഘടകങ്ങൾ ജലജീവികൾക്ക് വിഷാംശമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പോളിസൈക്ലിക് അരോമാറ്റിക് ഹൈഡ്രോകാർബണുകൾ പോലുള്ള പെട്രോളിയം മലിനീകരണ ഘടകങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യവും ഭീഷണിയാണ്.