Kerala
തിരുവനന്തപുരം: സംസ്ഥാനത്തെ വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാൻ ശ്രമം തുടരുകയാണെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി വി.ഡി. സതീശൻ. ദീർഘകാല, ഹ്രസ്വകാല കരാറിന് ശ്രമിക്കുകയാണ്. വൈദ്യുതി നിയന്ത്രണം കുറച്ചു കൊണ്ട് വരികയാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
എൻടിപിസിയുമായി ചർച്ച നടത്തി. 30 രൂപക്ക് വൈദ്യുതി വാങ്ങാൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധി ഒരാഴ്ചക്കുള്ളിൽ പരിഹരിക്കും. പുതിയ വൈദ്യുതി നയം രൂപീകരിക്കുമെന്നും മുഖ്യമന്ത്രി വ്യക്തമാക്കി.
അതേസമയം, റിപ്പോർട്ടർ ചാനലിലെ റെയ്ഡിലും മുഖ്യമന്ത്രി പ്രതികരിച്ചു. റെയ്ഡ് എസ്ഐടി അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടുള്ളതാണ്. വാർത്താ സംപ്രേഷണം തടസപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
നിക്ഷേപ അനുമതി വേഗത്തിലാക്കാനും നിക്ഷേപകരെ ആകർഷിക്കാനുമായി സരൾ കേരളം പദ്ധതി നടപ്പാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചുവെന്നും മുഖ്യമന്ത്രി വ്യക്തമാക്കി. ഇതിനായി 19 നിയമങ്ങളിൽ ഭേദഗതി വരുത്തുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. മന്ത്രിസഭാ യോഗത്തിന് ശേഷം നടത്തിയ വാർത്താ സമ്മേളനത്തിലാണ് മുഖ്യമന്ത്രി ഇക്കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കിയത്.
Kerala
തിരുവനന്തപുരം: കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് അധികമായി 150 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ഇന്നലെ മുതൽ ലഭിച്ചു തുടങ്ങിയിട്ടും സംസ്ഥാനത്തെ വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധിക്ക് ആശ്വാസമാകുന്നില്ല.
വായ്പയായി ഇതര സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നു കിട്ടുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ച വൈദ്യുതി ഇന്നലെ കിട്ടാഞ്ഞതും ദേശീയ തലത്തിൽ വൈദ്യുതി ആവശ്യകത കുതിച്ചുയർന്നതും കേരളത്തിനു തിരിച്ചടിയായി. ഇതോടെ ഇന്നലെയും സംസ്ഥാനത്ത് പീക്ക് സമയത്ത് വൈദ്യുതി നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തി.
അതേസമയം കൂടിയ വിലയ്ക്ക് വൈദ്യുതി വാങ്ങാനുള്ള തീരുമാനത്തിൽ തുടർ നടപടികളുണ്ടായിട്ടില്ല. ദേശീയ തലത്തിൽ ആവശ്യകത ഉയർന്നതോടെ റിയൽ ടൈം മാർക്കറ്റിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ വൈദ്യുതി കിട്ടാത്തതും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രതിസന്ധിക്ക് ആക്കം കൂട്ടിയിരിക്കുകയാണ്.
പീക്ക് സമയത്തെ ആവശ്യകത 5,200 മെഗാവാട്ട് കടന്നതോടെ ലഭ്യതയും ആവശ്യകതയും തമ്മിലുള്ള അന്തരം 1,000 മെഗാവാട്ടിനടുത്തെത്തിയ ദിവസങ്ങളിലാണ് കെഎസ്ഇബി വൈദ്യുതി നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തിയത്. ഇന്നലെയും വൈകുന്നേരം 6.15 മുതൽ രാത്രി 12.45 വരെ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തി.
കൂടുതൽ വൈദ്യുതി എത്തിക്കാതെ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാനാവില്ല. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഈ മാസം അവസാനം വരെ നിയന്ത്രണം തുടരാനാണ് സാധ്യത.
National
കടുത്ത ചൂടും മഴക്കുറവും കാരണം രാജ്യത്തെ വൈദ്യുതി ഉപയോഗം സർവകാല റിക്കാർഡിലേക്ക്. സാധാരണ വേനൽച്ചൂട് കുറയുന്നതോടെ സെപ്റ്റംബറിൽ രാജ്യത്തെ വൈദ്യുതി ആവശ്യകതയിൽ കുറവുണ്ടാകേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ, വേനൽക്കാലത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ആവശ്യകതയിലേക്കാണ് ഇപ്പോൾ സെപ്റ്റംബറിലെയും വൈദ്യുതി ഉപയോഗം എത്തിനിൽക്കുന്നത്.
കഴിഞ്ഞ പത്തിന് രാജ്യത്തെ പരാമവധി വൈദ്യുതി ആവശ്യകത 269 ജിഗാവാട്ടിൽ എത്തി. ഒരു സെപ്റ്റംബർ മാസത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന നിരക്കാണിത്. കഴിഞ്ഞ മേയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ 270 ജിഗാവാട്ടാണ് ഊ വർഷത്തെ ഇതുവരെയുള്ള ഏറ്റവും ഉയർന്ന നിരക്ക്.
ഉയർന്ന ചൂടും മഴക്കുറവും
എൽനിനോ പ്രതിഭാസം മൂലമുണ്ടായ മഴക്കുറവും കടുത്ത ചൂടുമാണ് വൈദ്യുതി ഉപയോഗം കുത്തനെ വർധിക്കാൻ കാരണമായത്. സെപ്റ്റംബറിൽ രാജ്യത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളിലും സാധാരണയേക്കാൾ ഉയർന്ന താപനിലയാണു രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, കാലവർഷം അവസാനിക്കാനിരിക്കേ രാജ്യത്ത് ഇതുവരെ 15 ശതമാനം മഴക്കുറവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
ജൂൺ ഒന്നുമുതൽ സെപ്റ്റംബർ പത്തുവരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് രാജ്യത്തു ലഭിക്കേണ്ടത് 760.6 മില്ലിമീറ്റർ മഴയാണ്. എന്നാൽ, ഇക്കൊല്ലം ലഭിച്ചതാകട്ടെ 648 മില്ലിമീറ്റർ മഴയാണ്.
ഇരട്ടിയായി ഉപയോഗം
സെപ്റ്റംബർ ഒന്നുമുതൽ ഒന്പതുവരെയുള്ള കാലയളവിൽ മാത്രം രാജ്യത്തെ മൊത്തം വൈദ്യുതി ഉപയോഗം 49.84 ബില്യൺ യൂണിറ്റായി വർധിച്ചു. കഴിഞ്ഞവർഷം ഇതേകാലയളവിനെ അപേക്ഷിച്ച് 20.7ശതമാനത്തിന്റെ വർധനയാണ് ഇക്കുറിയുണ്ടായത്.
ഉത്പാദനത്തിൽ വൻ കുറവ്
മഴക്കുറവ് കാരണം രാജ്യത്തെ പ്രധാന ജലവൈദ്യുതി പദ്ധതികളിൽനിന്നുള്ള ഉത്പാദനം ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞു. കഴിഞ്ഞ ഏപ്രിൽ മുതൽ രാജ്യത്തു ജലവൈദ്യുതി ഉത്പാദനത്തിൽ 10.85 ശതമാനം കുറവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. അണക്കെട്ടുകളിൽ ജലനിരപ്പ് കുറഞ്ഞതോടെ ഗ്രിഡ് ഓപ്പറേറ്റർമാർക്ക് വേനലിൽ താപനിലയങ്ങളെ കൂടുതലായി ആശ്രയിക്കേണ്ടതായിവന്നതും പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാക്കി.
ഉപയോഗം വർധിച്ചതോടെ രാജ്യത്തെ ഭൂരിഭാഗം താപവൈദ്യുത നിലയങ്ങളിലും കൽക്കരി ശേഖരവും വൻതോതിൽ കുറഞ്ഞു. ഏപ്രിൽ ഒന്നുമുതൽ ഒന്പത് വരെയുള്ള കാലയളവിൽ കൽക്കരി ഉപയോഗിച്ചുള്ള വൈദ്യുതി ഉത്പാദനം 10.64 ശതമാനമായി വർധിച്ച് 6,12,663 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റായിരുന്നു. രാജ്യത്തെ ഊർജോത്പാദനത്തിന്റെ 42ശതമാനവും താപവൈദ്യുതി നിലയങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചയായതിനാൽ നിലവിലെ സ്ഥിതി സങ്കീർണമാക്കുന്നു.
രാത്രികാലങ്ങളിലെ ഉയർന്ന വൈദ്യുതി ആവശ്യകതയെ നേരിടാൻ ചെലവേറിയ ഗ്യാസ് അധിഷ്ഠിത പദ്ധതികളിൽനിന്നുള്ള ഉത്പാദനം ഈ മാസം ആദ്യവാരം 80.32 ശതമാനത്തോളമാണ് ഉയർത്തേണ്ടിവന്നത്. എന്നാൽ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷം ദ്രവീകൃത പ്രകൃതിവാതക ഇറക്കുമതിയെ കാര്യമായി ബാധിക്കുന്നതും പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമാകുന്നു.
വില കുത്തനെ കൂടി
ഉത്പാദനം കുറയുകയും ഉപയോഗം വർധിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ എനർജി എക്സ്ചേഞ്ചുകളിൽ വൈദ്യുതിവില കുത്തനെ വർധിച്ചിരിക്കുകയാണ്. റിയൽടൈം മാർക്കറ്റിൽ കഴിഞ്ഞവർഷം സെപ്റ്റംബറിൽ യൂണിറ്റിന് ശരാശരി 2.86 രൂപയായിരുന്നു വിലയെങ്കിൽ ഈ വർഷം വില 7.48 രൂപയായി വർധിച്ചു.
നിലവിലെ ചൂട് വർധിക്കുകയും കൽക്കരി ക്ഷാമം പരിഹരിക്കാനും കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ വരും ദിവസങ്ങളിൽ രാജ്യം ഗുരുതര വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് പോകുമെന്നാണ് ഊർജരംഗത്തെ വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്.
National
ബംഗളൂരു: കർണാടകയിൽ വരൾച്ച കാരണം ജലക്ഷാമവും വൈദ്യുതിപ്രതിസന്ധിയും നേരിടേണ്ടിവരുമെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി ഡി.കെ. ശിവകുമാർ. ജനങ്ങൾ ഇതിനോട് മാനസികമായി തയാറെടുക്കണമെന്നും വരൾച്ച സാഹചര്യങ്ങൾ കൈകാര്യംചെയ്യാൻ സർക്കാർ നടപടിയെടുക്കുന്നുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
സംസ്ഥാനത്ത് മഴ ലഭ്യത കുറഞ്ഞതാണ് വരൾച്ചയ്ക്ക് കാരണം. സംസ്ഥാനത്ത് വലിയതോതിൽ മഴ കുറഞ്ഞു. എന്നാൽ എംഎൽഎമാർ പരിഭ്രാന്തരാകേണ്ടതില്ല. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ രാഷ്ട്രീയലക്ഷ്യംവച്ച് പ്രതിഷേധങ്ങൾ നടത്തുന്നതിൽ അർഥമില്ലെന്നും ഡി.കെ. ശിവകുമാർ വ്യക്തമാക്കി.
പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ സാഹചര്യം രാഷ്ട്രീയമായി ഉപയോഗിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. എന്നാൽ വിഷയത്തിൽ സർക്കാരിന് നിങ്ങളെക്കാൾ കരുതലുണ്ടെന്നും ശിവകുമാർ അറിയിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തെ വരൾച്ചാ സാഹചര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പഠനം നടത്തി റിപ്പോർട്ട് തയാറാക്കുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
Kerala
തിരുവനന്തപുരം: രൂക്ഷമായ വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ യൂണിറ്റിന് 30 രൂപ വരെ നൽകി എൻടിപിസിയിൽനിന്നും ഓപ്പണ് മാർക്കറ്റിൽനിന്നും വൈദ്യുതി വാങ്ങാനാൻ നീക്കം.
വായ്പ വഴിയുള്ള 200 മെഗാവാട്ട് ലഭിക്കാതെ വന്നതോടെ ഇന്നലെയും പീക്ക് സമയത്ത് വൈദ്യുതി നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തി. വൈകുന്നേരം ആറ് മുതൽ അർധരാത്രി 12.30 വരെയാണ് നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തിയത്.
പീക്ക് സമയത്ത് ഏകദേശം 700-900 മെഗാവാട്ടിന്റെ കുറവാണ് നിലവിലുള്ളത്. പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ ഉയർന്ന നിരക്കിൽ വൈദ്യുതി വാങ്ങാൻ സർക്കാർ കെഎസ്ഇബിക്ക് അനുമതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. മുഖ്യമന്ത്രിയും വൈദ്യുതി മന്ത്രിയുമുൾപ്പെടെ പങ്കെടുത്ത ഉന്നതതല യോഗത്തിനു ശേഷമാണ് യൂണിറ്റിന് 30 രൂപ വരെ നൽകി വൈദ്യുതി വാങ്ങാനുള്ള തീരുമാനം. രാത്രിയിലെ പീക്ക് സമയത്തെ ക്ഷാമം കുറയ്ക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
പ്രതിസന്ധി തുടരുന്നതിനിടെ ഇന്നു മുതൽ ഡിസംബർ വരെ കേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് അധികമായി 150 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ലഭിക്കുമെന്ന ഉറപ്പ് അല്പം ആശ്വാസം പകരുന്നതാണ്. എങ്കിലും 700 മുതൽ 900 മെഗാവാട്ട് വരെയുള്ള കുറവ് പരിഹരിക്കാൻ ഇതിലൂടെ മാത്രം കഴിയില്ല.
റിയൽ ടൈം മാർക്കറ്റിൽനിന്നുകൂടി വൈദ്യുതി എത്തിക്കാതെ പ്രതിസന്ധിക്കു പരിഹാരം കാണാൻ കഴിയില്ലെന്നാണ് കെഎസ്ഇബി അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. അതിനിടെ, ഉത്തരേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്ന് അധിക വൈദ്യുതി ലഭ്യമാക്കുന്നതിനും കെഎസ്ഇബി ശ്രമം ആരംഭിച്ചു.
അധിക വൈദ്യുതി എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്നതോടെ നിയന്ത്രണം ഒഴിവാക്കുകയോ കുറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യാനാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. കഴിഞ്ഞ ദിവസം റിയൽടൈം മാർക്കറ്റിൽനിന്ന് 1,024 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ലഭ്യമാക്കിയതിനെത്തുടർന്ന് അന്നത്തെ നിയന്ത്രണം ഒഴിവാക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
എന്നാൽ, തുടർച്ചയായ ഉയർന്ന ആവശ്യകത കാരണം പ്രതിസന്ധി പൂർണമായി പരിഹരിക്കാൻ കെഎസ്ഇബിക്കു കഴിയുന്നില്ല. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ആവശ്യം പീക്ക് സമയത്ത് 5,000 മെഗാവാട്ടിന് മുകളിലെത്തുന്നതാണ് പ്രധാന വെല്ലുവിളി.
National
ന്യൂഡൽഹി: പഞ്ചാബിൽ ഗുരുതര വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധി. ഉയർന്ന താപനിലയ്ക്കും മഴക്കുറവിനുമിടയിൽ വൈദ്യുതി ആവശ്യകത ഉയർന്നതിനാലാണു പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമായത്.
കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇതേസമയത്ത് 12,489 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ആവശ്യമുണ്ടായിരുന്നിടത്ത് ഇപ്പോൾ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പീക്ക് ലോഡ് നിലവിൽ ഏകദേശം 16,500 മെഗാവാട്ടിനടുത്താണ്.
പ്രതിസന്ധിയെത്തുടർന്ന് ലുഥിയാന, ജലന്ധർ, അമൃത്സർ, മൊഹാലി എന്നിവയുൾപ്പടെയുള്ള പ്രധാന വ്യാവസായിക കേന്ദ്രങ്ങളിൽ എട്ടു മുതൽ പത്തു മണിക്കൂർ വരെ വൈദ്യുതി നിയന്ത്രണമുണ്ട്. ഗ്രാമീണമേഖലകളിൽ മൂന്നു മുതൽ നാല് മണിക്കൂർ വരെയും നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.
പഞ്ചാബിലെ നിലവിലെ വൈദ്യുതി ആവശ്യം 17,000 മെഗാവാട്ടിനടുത്താണെന്നും ഏകദേശം 14,000 മെഗാവാട്ട് മാത്രം വൈദ്യുതി ലഭ്യതയുള്ളതിനാൽ 3,000 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി കുറവാണെന്നും സർക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.
1,360 മെഗാവാട്ട് വരെ വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിച്ചിരുന്ന സംസ്ഥാനത്തെ രണ്ട് സ്വകാര്യ തെർമൽ പവർ പദ്ധതികൾ പ്രവർത്തനരഹിതമായതും വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധിയുടെ ആഘാതം കൂട്ടി.
കനത്ത ചൂടിനിടയിലെ ഉയർന്ന ആവശ്യകതയോടൊപ്പം കേന്ദ്രസർക്കാർ പഞ്ചാബിനു നൽകേണ്ട 1000 മെഗാവാട്ട് നൽകാത്തതും വൈദ്യുതി ലഭ്യതക്കുറവിനുള്ള കാരണമായി സർക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
Kerala
തിരുവനന്തപുരം : കൂടിയ വിലക്ക് വൈദ്യുതി വാങ്ങുമ്പോൾ അതിന്റെ അധിക ബാധ്യത ജനങ്ങളുടെ മേൽ എത്തില്ലെന്ന് പറയാനാകില്ലെന്ന് വൈദ്യുതി മന്ത്രി സണ്ണി ജോസഫ്.
ചൂട് കൂടുന്നതിനനുസരിച്ചു വൈദ്യുതി ഉപഭോഗം കൂടുകയാണ്., യൂണിറ്റിന് 30 രൂപ നൽകിയാണ് വൈദ്യുതി വാങ്ങാൻ തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നത്. 30 രൂപ യൂണിറ്റിന് നൽകുക എന്നത് വലിയ ബാധ്യതയാണ്. എന്നാൽ മറ്റു മാർഗങ്ങൾ ഒന്നുമില്ലെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു.
ഇപ്പോൾ പണമല്ല പവറാണ് വേണ്ടത്. അടിയന്തര സാഹചര്യം കണക്കിലെടുത്തു കൂടിയ വിലയ്ക്ക് വൈദ്യുതി വാങ്ങാതെ മറ്റു മാർഗമില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
Kerala
തിരുവനന്തപുരം: കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ലഭ്യമാക്കേണ്ട ദീർഘകാല വൈദ്യുതി കരാറുകൾ റദ്ദാക്കിയതിലൂടെ കേരളത്തിന് കോടികളുടെ അധിക ബാധ്യത വരുത്തിവെച്ചത് പിണറായി സർക്കാരും വൈദ്യുതി മന്ത്രി കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷനും തമ്മിലുള്ള ഒത്തുകളിയുടെ ഫലമാണെന്ന് ബിജെപി ദേശീയ നിർവാഹസമിതി അംഗം കുമ്മനം രാജശേഖരൻ ആരോപിച്ചു.
2014-ൽ യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ കാലത്ത് ജാബുവ പവർ, ജിൻഡാൽ പവർ തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുമായി ഒപ്പുവച്ച ദീർഘകാല വൈദ്യുതി കരാറുകൾ പ്രകാരം അടുത്ത 25 വർഷത്തേക്ക് യൂണിറ്റിന് 4.26 രൂപ മുതൽ 4.29 രൂപ വരെ നിരക്കിൽ 465 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി കേരളത്തിന് ലഭിക്കേണ്ടതായിരുന്നു.
എന്നാൽ നടപടിക്രമങ്ങളിലെ സാങ്കേതിക തടസങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി 2023 മേയിൽ കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷൻ ഈ കരാറുകൾ റദ്ദാക്കി. കുറഞ്ഞ നിരക്കിലുള്ള വൈദ്യുതി കരാറുകൾ നിലനിർത്തുന്നതിനുള്ള അവസരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും അവ പരിഗണിക്കാതെ കരാർ റദ്ദാക്കിയ നടപടി സംസ്ഥാന താൽപ്പര്യത്തിന് വിരുദ്ധമാണെന്നും കുമ്മനം പറഞ്ഞു.
കരാർ റദ്ദാക്കരുതെന്ന് അന്നത്തെ ചീഫ് സെക്രട്ടറി പോൾ ആന്റണിയും കെഎസ്ഇബി ചെയർമാൻ എൻ.എസ്. പിള്ളയും സർക്കാരിനെയും വൈദ്യുതി മന്ത്രിയെയും റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷനെയും അറിയിച്ചിരുന്നു. എന്നിട്ടും കരാർ സംരക്ഷിക്കാൻ സർക്കാർ ഫലപ്രദമായ ഇടപെടൽ നടത്തിയില്ല.
2022 നവംബർ 24-ലെ മന്ത്രിസഭാ തീരുമാനപ്രകാരം വിരമിച്ച അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി ടി. കെ. ജോസിനെ കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി നിയന്ത്രണ കമ്മിഷൻ ചെയർമാനായി നിയമിച്ചത് പിണറായി സർക്കാരാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ കമ്മിഷന്റെ തീരുമാനത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ നിന്ന് സർക്കാരിന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാനാകില്ല. സർക്കാർ നിയമിച്ച ചെയർമാനും കമ്മിഷനും എടുത്ത തീരുമാനങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം കമ്മിഷന്റെ മേൽ മാത്രം ചുമത്തി കൈകഴുകാനുള്ള മുൻ വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രിയുടെ ശ്രമം അംഗീകരിക്കാനാകില്ല.
ഡിബിഎഫ്ഒഒ വ്യവസ്ഥകളിലെ ഇളവുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സാധ്യതകൾ പരിഗണിച്ച് കുറഞ്ഞ നിരക്കിലുള്ള വൈദ്യുതി കരാറുകൾ നിലനിർത്താൻ അവസരമുണ്ടായിരുന്നിട്ടും അതിലേക്ക് പോകാതെ കരാർ റദ്ദാക്കുകയായിരുന്നു. ജനങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യം സംരക്ഷിക്കേണ്ട റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷൻ സ്വീകരിച്ച ഈ നിലപാട് സംബന്ധിച്ച് സമഗ്രമായ പരിശോധന അനിവാര്യമാണെന്നും കുമ്മനം പറഞ്ഞു.
കരാർ ഇല്ലാതായതോടെ കെഎസ്ഇബിക്ക് വൈദ്യുതി എക്സ്ചേഞ്ചുകളിൽ നിന്നും പറത്തുനിന്നും ഉയർന്ന നിരക്കിൽ വൈദ്യുതി വാങ്ങേണ്ടിവന്നു. ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ യൂണിറ്റിന് ഏഴു മുതൽ 10 രൂപ വരെ നൽകേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടായി. കെഎസ്ഇബിയുടെ ഔദ്യോഗിക കണക്കുപ്രകാരം കരാർ റദ്ദാക്കിയതിനെ തുടർന്ന് ബോർഡിന് ഉണ്ടായ അധിക സാമ്പത്തിക ബാധ്യത 2,130 കോടി രൂപയിലേറെയാണ്.
കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ലഭിക്കേണ്ടിയിരുന്ന വൈദ്യുതിക്ക് പകരം ഉയർന്ന നിരക്കിൽ വൈദ്യുതി വാങ്ങേണ്ടിവന്നതിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭാരം ഒടുവിൽ സാധാരണക്കാരുടെ തലയിലാണ് എത്തിയത്. സർചാർജായും ഉയർന്ന വൈദ്യുതി ബില്ലുകളായും ജനങ്ങൾ ഈ ബാധ്യത വഹിക്കേണ്ടിവരുന്നു.
കോടികളുടെ അധിക ബാധ്യതയ്ക്ക് ഇടയാക്കിയ തീരുമാനം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി, ആരുടെ വീഴ്ചയാണ് ഇതിന് പിന്നിൽ, കരാർ സംരക്ഷിക്കാൻ സർക്കാരും ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥരും എന്ത് നടപടികളാണ് സ്വീകരിച്ചത് എന്നിവ സമഗ്രമായി അന്വേഷിക്കണം. തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിലെ നടപടിക്രമങ്ങളും ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വീഴ്ചയും പരിശോധിച്ച് ഉത്തരവാദിത്തം നിശ്ചയിക്കണമെന്നും കുമ്മനം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
അതേസമയം, ജനങ്ങൾക്ക് കോടികളുടെ നഷ്ടമുണ്ടാക്കിയെന്ന ആരോപണം നേരിടുന്ന അതേ നിയന്ത്രണ സംവിധാനത്തിന്റെ തുടർച്ചയും പുനഃപരിശോധിക്കണം. കമ്മിഷന്റെ തീരുമാനത്തിൽ വീഴ്ചയുണ്ടെങ്കിൽ ബന്ധപ്പെട്ടവർക്കെതിരെ നിയമപരമായ നടപടി സ്വീകരിക്കണം. സർക്കാരിന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയമനത്തിലൂടെ എത്തിയ ചെയർമാനും കമ്മിഷനും എടുത്ത തീരുമാനങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ നിന്ന് സർക്കാർ ഒഴിഞ്ഞുമാറാതെ മുഴുവൻ വിഷയവും അന്വേഷിക്കണമെന്നും കുമ്മനം രാജശേഖരൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
സർക്കാർ നിയന്ത്രിക്കുന്ന റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷനെ മറയാക്കി ജനങ്ങളെ കബളിപ്പിക്കുന്നത് എന്തിനാണ്? 2,130 കോടിയിലേറെ രൂപയുടെ ബാധ്യത സംസ്ഥാനത്തിന് വരുത്തിവെച്ച വിഷയത്തിൽ കമ്മിഷൻ, ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ, മുൻ സർക്കാർ–ഭരണതല തീരുമാനങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് സമഗ്ര അന്വേഷണം നടത്താൻ മുഖ്യമന്ത്രി തയാറാകണമെന്നും കുമ്മനം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
Kerala
തിരുവനന്തപുരം: സംസ്ഥാനത്ത് വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധി അതിരൂക്ഷമായി തുടരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ പ്രശ്നത്തിൽ നേരിട്ട് ഇടപെട്ട് മുഖ്യമന്ത്രി വി.ഡി. സതീശൻ. പ്രതിസന്ധിക്ക് പരിഹാരം കാണുന്നതിനായി മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഉന്നതതല യോഗം ചേർന്നു.
ചീഫ് സെക്രട്ടറി ബിശ്വനാഥ് സിൻഹ, കെഎസ്ഇബി സിഎംഡി എം.ജി. രാജമാണിക്യം എന്നിവർ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. സ്ഥലത്തില്ലാത്തതിനാൽ യോഗത്തിൽ വൈദ്യുതിമന്ത്രി പങ്കെടുത്തിരുന്നില്ല.
വൈദ്യുതി തടസവും പ്രതിസന്ധിയും എത്രയും പെട്ടെന്ന് പരിഹരിക്കുന്നതിന് സ്വീകരിക്കേണ്ട അടിയന്തര നടപടികളെക്കുറിച്ച് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് മുഖ്യമന്ത്രി കൃത്യമായ നിർദേശങ്ങൾ നൽകി. നിലവിലെ പ്രതിസന്ധി മറികടക്കുന്നതിനാണ് സർക്കാർ പ്രഥമ പരിഗണന നൽകുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. യോഗത്തിലെ വിവരങ്ങൾ മുഖ്യമന്ത്രി പിന്നീട് എക്സ് പോസ്റ്റിലൂടെ അറിയിച്ചു.
Kerala
തിരുവനന്തപുരം: വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമായതിനു പിന്നാലെ പീക്ക് സമയത്തെ വൈദ്യുതി ഉപയോഗത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണം തുടരാൻ കെഎസ്ഇബി.
കഴിഞ്ഞ ദിവസം രാത്രിയിലും പുലർച്ചെയുമടക്കം ഒന്നിലേറെ തവണ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തിയതിൽ വ്യാപകമായ പരാതി ഉയർന്നതിനു പിന്നാലെ നിയന്ത്രണത്തിന്റെ സമയം മുൻകൂട്ടി ജനങ്ങളെ അറിയിക്കാനും ഇന്നലെ ചേർന്ന ഉന്നതതല യോഗത്തിൽ തീരുമാനമായി.
കഴിഞ്ഞ ദിവസം സംസ്ഥാനത്തെ വൈദ്യുതി ആവശ്യം 5200 മെഗാവാട്ടിലെത്തിയിരുന്നു. നിലവിലെ ലഭ്യതയേക്കാൾ ഏകദേശം 700 മുതൽ 900 മെഗാവാട്ട് വരെ കുറവ് നേരിട്ടതാണ് പ്രതിസന്ധിക്ക് പ്രധാന കാരണം. ചൂട് വർധിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഫാൻ, എയർ കണ്ടീഷണർ തുടങ്ങിയവയുടെ ഉപയോഗം കൂടിയതും വൈദ്യുതി വാഹനങ്ങളുടെ രാത്രി ചാർജിങ്ങും ഉപയോഗം ഉയർത്തിയതായാണ് ബോർഡിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.
നിലവിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനത്തിൽനിന്ന് ഏകദേശം 1650 മെഗാവാട്ടും, കേന്ദ്ര വിഹിതമായി 1500 മെഗാവാട്ടും, ദീർഘകാല കരാറുകളിലൂടെ 630 മെഗാവാട്ടും, ഹ്രസ്വകാല കരാറുകളിലൂടെ ഏകദേശം 100 മെഗാവാട്ടും ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ആവശ്യകതയിലെ അപ്രതീക്ഷിത വർധനയ്ക്കനുസരിച്ച് വിപണിയിൽനിന്ന് അധിക വൈദ്യുതി ലഭ്യമാകാത്തതാണ് നിയന്ത്രണത്തിലേക്ക് കാര്യങ്ങളെത്തിച്ചതെന്ന് വൈദ്യുതി മന്ത്രി സണ്ണി ജോസഫ് യോഗത്തിനു ശേഷം വ്യക്തമാക്കി.
സൗരോർജ ഉത്പാദനം വർധിച്ചിട്ടും അതിന്റെ സംഭരണശേഷി പരിമിതമാണെന്നതാണ് സംസ്ഥാനം നേരിടുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന വെല്ലുവിളി. പകൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന സൗരോർജം രാത്രിയിലെ ആവശ്യത്തിനായി സംഭരിക്കാൻ ബാറ്ററി എനർജി സ്റ്റോറേജ് സംവിധാനങ്ങൾ വ്യാപിപ്പിക്കും. കാസർകോട്, തിരുവനന്തപുരം, മലപ്പുറം, കണ്ണൂർ തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിൽ പദ്ധതികൾ വേഗത്തിലാക്കാനും ഫ്ളോട്ടിംഗ് സോളാർ പദ്ധതികൾ വിപുലീകരിക്കാനും തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അതേസമയം, കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ വൈദ്യുതി ലഭിച്ചിരുന്ന ദീർഘകാല കരാർ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള നിയമപോരാട്ടവും തുടരുകയാണ്. സെപ്റ്റംബർ മധ്യത്തോടെ നിലവിലെ ചില വൈദ്യുതി കൈമാറ്റ ബാധ്യതകളിൽ ഇളവും ഒക്ടോബർ ആദ്യം മുതൽ പുറത്തു നിന്നു കൂടുതൽ വൈദ്യുതിയും ലഭ്യമാൻ കഴിയുമെന്നും ഇതോടെ നിയന്ത്രണം ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയുമെന്നുമാണ് കെഎസ്ഇബിയുടെ പ്രതീക്ഷ.
Kerala
തിരുവനന്തപുരം: സംസ്ഥാനത്ത് കടുത്ത വൈദ്യുതി നിയന്ത്രണം തുടരുന്നതിനിടെ പ്രതിസന്ധി ചർച്ച ചെയ്യാൻ ഇന്ന് ഉന്നതതല യോഗം ചേരും. വൈദ്യുതി മന്ത്രി സണ്ണി ജോസഫിന്റെ ചേംബറിൽ രാവിലെ 11ന് ചേരുന്ന യോഗത്തിൽ കെഎസ്ഇബി ചെയർമാനും ബോർഡ് അംഗങ്ങളും പങ്കെടുക്കും. ചൂട് ശക്തമായതോടെ വൈദ്യുതി ആവശ്യകത ഉയർന്നതാണ് നിലവിലെ പ്രതിസന്ധിക്ക് പ്രധാന കാരണം.
വർധിച്ച ആവശ്യകത നേരിടാൻ ആവശ്യമായ മുന്നൊരുക്കങ്ങൾ നടത്തുന്നതിൽ സർക്കാരിനും കെഎസ്ഇബിക്കും വീഴ്ച സംഭവിച്ചെന്ന വിമർശനം ശക്തമായ സാഹചര്യത്തിലാണ് നിർണായക യോഗം. കഴിഞ്ഞ ദിവസം സംസ്ഥാനത്തെ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ മൂന്ന് തവണ വരെ വൈദ്യുതി നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തി. വൈദ്യുതി ഉപഭോഗം കുത്തനെ ഉയർന്നതും ദേശീയ ഗ്രിഡിലെ ഫ്രീക്വൻസി കുറഞ്ഞതുമാണ് നിയന്ത്രണത്തിന് കാരണമായത്.
മഴ ലഭിക്കാത്തതിനാൽ സംസ്ഥാനത്ത് ചൂട് വർധിക്കുകയും അതോടെ വൈദ്യുതി ഉപഭോഗം കൂടുകയും ചെയ്തു. പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ ഉയർന്ന ആവശ്യകതയാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. അതേസമയം മഴയെ തുടർന്നുള്ള കൽക്കരി ക്ഷാമം ഉത്തരേന്ത്യയിലെ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തെയും ബാധിച്ചു. പീക്ക് സമയത്തെ അധിക വൈദ്യുതി ആവശ്യകത നിറവേറ്റുന്നതിനായി കെഎസ്ഇബിക്ക് ഉറപ്പാക്കിയ ഹ്രസ്വകാല വൈദ്യുതി കരാറുകളുടെ അഭാവവും പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാക്കി.
കൽക്കരി ക്ഷാമത്തെ തുടർന്ന് കേന്ദ്ര വിഹിതത്തിൽ കുറവുണ്ടായതും തിരിച്ചടിയായി. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലും വൈദ്യുതി ആവശ്യകത ഉയർന്നതോടെ പവർ എക്സ്ചേഞ്ചിൽ നിന്ന് ആവശ്യമായ അളവിൽ വൈദ്യുതി ലഭ്യമാക്കുന്നതിലും പ്രയാസമുണ്ട്. ഈ സാഹചര്യങ്ങളെല്ലാം യോഗത്തിൽ ചർച്ചയാകും.
Kerala
തിരുവനന്തപുരം: അധികവില നൽകാൻ തയാറായിട്ടും പവർ എക്സ്ചേഞ്ചിൽനിന്ന് വൈദ്യുതി ലഭിക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് സംസ്ഥാനത്ത് വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാകുന്നു. കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണത്തിന്റെ തുടർച്ചയായി വരും ദിവസങ്ങളിലും പീക്ക് സമയത്ത് നിയന്ത്രണമുണ്ടായേക്കുമെന്നാണ് കെഎസ്ഇബി നൽകുന്ന സൂചന.
മഴ കുറഞ്ഞതോടെ സംസ്ഥാനത്തെ വൈദ്യുതി ഉപയോഗം വർധിച്ചിരുന്നു. ഇതിനു പുറമെ പുറത്തുനിന്നുള്ള വൈദ്യുതിയുടെ ലഭ്യതയിലുണ്ടായ കുറവും കെഎസ്ഇബിയെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. പവർ എക്സ്ചേഞ്ചുകളിൽനിന്നുള്ള വൈദ്യുതിയുടെ ലഭ്യതയിൽ കുറവുണ്ടാകുമെന്ന അറിയിപ്പ് നേരത്തേ സംസ്ഥാനത്തിനു ലഭിച്ചിരുന്നു.
എന്നാൽ, കൂടുതൽ വില നൽകി വൈദ്യുതി എത്തിക്കാനുള്ള ശ്രമവും വിഫലമായതോടെ ഇക്കഴിഞ്ഞ ആഴ്ചയിൽതന്നെ വൈകുന്നേരം ആറ് മുതൽ അർധരാത്രി 12 വരെയുള്ള സമയത്ത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പല മേഖലകളിലും ഭാഗിക വൈദ്യുതി നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇന്നലെയും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പല മേഖലകളിലും ഭാഗിക നിയന്ത്രണമുണ്ടായി. വരും ദിവസങ്ങളിലും വൈദ്യുതി ലഭ്യത കുറഞ്ഞാൽ സംസ്ഥാനം പവർകട്ടിലേക്ക് നീങ്ങേണ്ട സാഹചര്യമാണ് നിലവിലുള്ളത്.
മഴ കുറഞ്ഞതോടെ ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനത്തിലും കുറവുണ്ടായി. അതിനു പുറമെ ഉപയോഗം വർധിച്ചതും തിരിച്ചടിയായി. കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ഈ വർഷം 500 മുതൽ 800 മെഗാവാട്ട് വരെ ഉയർന്ന പ്രതിദിന ഉപയോഗമാണ് പീക്ക് സമയങ്ങളിൽ സംസ്ഥാനത്ത് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. ചൂട് കൂടിയതോടെ വീടുകളിലും സ്ഥാപനങ്ങളിലും എയർ കണ്ടീഷണറുകളുടെ ഉപയോഗം വർധിച്ചതും പ്രതിസന്ധിക്ക് ആക്കം കൂട്ടിയിട്ടുണ്ട്.
Kerala
തിരുവനന്തപുരം: സംസ്ഥാനം നേരിടുന്ന വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ 200 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി വാങ്ങാൻ കെഎസ്ഇബിക്ക് അനുമതി നൽകി വൈദ്യുതി റെഗുലേറ്ററി കമ്മീഷൻ.
പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായ എൻടിപിസി, പവർ പ്ലസ് ട്രേഡിംഗ് സൊലൂഷൻ എന്നീ കന്പനികളിൽനിന്ന് 100 മെഗാവാട്ട് വീതം വാങ്ങാനുള്ള കെഎസ്ഇബിയുടെ കരാറിനാണ് അനുമതി ലഭ്യമായത്. ഇതോടെ യൂണിറ്റിന് 5.96 രൂപ നിരക്കിൽ അടുത്ത വർഷം ജൂലൈ 14 വരെ 200 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി സംസ്ഥാനത്തിനു ലഭ്യമാകും. നിലവിലെ അടിയന്തര സാഹചര്യം പരിഗണിച്ച് പ്രത്യേക സിറ്റിംഗ് നടത്തിയ ശേഷമാണ് റെഗുലേറ്ററി കമ്മീഷൻ കരാറിന് അനുമതി നൽകിയത്.
സംസ്ഥാനത്തെ വൈദ്യുതി ഉപയോഗത്തിൽ വലിയ വർധനയാണ് 2025 ജൂലൈയെ അപേക്ഷിച്ച് ഈ ജൂലൈയിലുണ്ടായത്. മഴ കുറഞ്ഞതോടെ ഉത്പാദനവും കുറഞ്ഞു.
പവർ എക്സ്ചേഞ്ചിൽനിന്നുള്ള വൈദ്യുതിയുടെ ലഭ്യതയിലും കാര്യമായ കുറവുണ്ടായതോടെ സംസ്ഥാനം കടുത്ത വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധിയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. സംസ്ഥാനത്ത് വൈദ്യുതി നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് 200 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ഇന്നു മുതൽ സംസ്ഥാനത്തിന് കിട്ടിത്തുടങ്ങുക.
ഇതോടെ ഇപ്പോഴത്തെ വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധിക്ക് താത്കാലിക ആശ്വാസമാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
കരാറിന് അനുമതി നൽകിയ റെഗുലേറ്ററി കമ്മീഷൻ ലോഡ് ഷെഡിംഗ് സംബന്ധിച്ചും കെഎസ്ഇബിക്ക് മാർഗനിർദേശങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ലോഡ് ഷെഡിംഗിന്റെ സമയം ഉപയോക്താളെ മുൻകൂട്ടി കൃത്യമായി അറിയിക്കണം. 15 മിനിറ്റ് ലോഡ് ഷെഡിംഗ് എന്നു പറഞ്ഞ ശേഷം അരമണിക്കൂറും ഒരു മണിക്കൂർ വരെയും നീട്ടരുതെന്നും കമ്മീഷൻ കെഎസ്ഇബിക്ക് നിർദേശം നൽകി.