സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തി പറഞ്ഞ ഒരനുഭവകഥ പറയാം. ഒരിക്കൽ ഗുരുവായൂർ അന്പലനടയിൽ നടന്ന കൃഷ്ണനാട്ടം കാണാൻ അദ്ദേഹം സദസിൽ ഇരുന്നു. അർധരാത്രിയാണ്. സദസിൽ കാഴ്ചക്കാരനായി കൃഷ്ണമൂർത്തി മാത്രം. ആട്ടവിളക്കിനു മുന്നിൽ ആടിത്തിമിർക്കുകയാണ് കൃഷ്ണനാട്ട കലാകാരൻ. പൂർണ സമർപ്പണത്തോടെയുള്ള നൃത്തം.
നിർമാല്യ പൂജയ്ക്കായി നട തുറന്നതോടെ കൃഷ്ണനാട്ടം സമാപിച്ചു.
അരങ്ങിൽനിന്നു മെല്ലെ ഇറങ്ങി അണിയറയിലേക്കു നടന്ന കലാകാരനു പിന്നാലെ കൃഷ്ണമൂർത്തി നടന്നു. മടിച്ചുമടിച്ച് അദ്ദേഹം കൃഷ്ണനാട്ട കലാകാരനോടു ചോദിച്ചു:
“അങ്ങ് കൃഷ്ണനാട്ടം അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ മുന്നിൽ കളി കാണാൻ ഒരാൾ പോലുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. വിഷമം തോന്നിയില്ലേ?” കലാകാരൻ, കൃഷ്ണമൂർത്തിയെ ഒന്നുനോക്കി പിന്നെ പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു:
“ഞാൻ കൃഷ്ണനാട്ടം ആടിയത് സദസ്യർക്കു വേണ്ടിയല്ല. കത്തി ജ്വലിച്ചുനിന്ന നിലവിളക്കിനുവേണ്ടിയാണ്. ആ ദീപം ഈശ്വരനാണ്. ഈശ്വരനുവേണ്ടിയായിരുന്നു എന്റെ കൃഷ്ണനാട്ടം. ഒരു യഥാർഥ കലാകാരൻ കല അഭ്യസിക്കുന്നത്, അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ഈശ്വരനുവേണ്ടിയാണ്.”
കല ദൈവമാണെന്നും കലയെ ഒരിക്കലും കച്ചവടവത്കരിക്കരുതെന്നും കൃഷ്ണമൂർത്തി തിരിച്ചറിഞ്ഞ നിമിഷമായിരുന്നു അത്.
സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തി പറഞ്ഞ അതേ വാക്കുകൾ വീണ്ടും കുറിക്കാം. “പേരറിയാത്ത, ഇപ്പോൾ ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടോ എന്നു പോലുമറിയാത്ത ആ കലാകാരനാണ് എന്റെ ആദ്യത്തെ ഗുരു. എന്റെ കലാപ്രവർത്തനത്തിന്റെ വേദവാക്യം അന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞ മഹാതത്വം തന്നെയാണ്.”
സത്യം. സൂര്യ എന്ന കലാ- സാംസ്കാരിക സംഘടനയിലൂടെ ഭാരതത്തിന്റെ അനന്തമായ കലയുടെ വെളിച്ചംതന്നെയാണ് ജനലക്ഷങ്ങൾക്ക് കൃഷ്ണമൂർത്തി പകർന്നത്.
ഇന്ത്യ കണ്ട മികച്ച കലാ സംഘാടകരിൽ ഒരാൾ, നാടക രചയിതാവ്, സംവിധായകൻ, ലൈറ്റ് ആൻഡ് സൗണ്ട്ഷോയുടെ പ്രയോക്താവ്. അങ്ങനെ എന്തൊക്കെയായിരുന്നു സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തി. ആയിരക്കണക്കിനു കലാകാരന്മാരെ സ്റ്റേജിൽ ഒന്നിച്ചണിനിരത്തി അദ്ദേഹം നടത്തിയ മെഗാ ഈവന്റുകൾ അവിസ്മണീയങ്ങളാണ്. 36 രാജ്യങ്ങളിൽ ചാപ്റ്ററുകളുള്ള, 50 ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളിൽ കേന്ദ്രങ്ങളുള്ള സൂര്യയുടെ ശിൽപി പക്ഷേ ഒരു സാധാരണക്കാരനെപ്പോലെയായിരുന്നു, എന്നും...
എല്ലാ വർഷവും സെപ്റ്റംബറിൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് ആരംഭിക്കുന്ന സൂര്യ മേളയുടെ വേദിയിൽ ഓൾറൗണ്ടറായി നിൽക്കാതെ, സദസ്യരിൽ ഒരാളായി ഒരു വശത്ത് ഒതുങ്ങി ഇരുന്നു. ലോകപ്രശസ്തരായ കലാകാരൻമാരെ മുഴുവൻ കേരളത്തിൽ എത്തിക്കാൻ കഴിവുള്ള ഒരേയൊരു സംഘാടകൻ എന്ന പരിവേഷങ്ങൾ ഒന്നുമില്ലാതെ... ആ ശബ്ദം മാത്രം പക്ഷെ സദസ്യർ കേട്ടു. ദിവസവും വൈകുന്നേരം 6.45ന് സൂര്യയുടെ ശീർഷക ഗാനം കഴിഞ്ഞാലുടനെ “ലേഡീസ് ആൻഡ് ജന്റിൽമൻ വെൽക്കം ടു ദി ഫസ്റ്റ്ഡേ ഓഫ് സൂര്യ ഡാൻസ് ആൻഡ് മ്യൂസിക് ഫെസ്റ്റിവൽ” എന്നിങ്ങനെ എല്ലാ ദിവസങ്ങളിലും ആ അനൗണ്സ്മെന്റ്ആസ്വാദകർ കേട്ടുകൊണ്ടേയിരുന്നു. “ദയവായി മൊബൈൽ ഫോണ് സ്വിച്ച് ഓഫ് ചെയ്യൂ.” എന്നും കലാകാരന്മാരുടെ കലാപ്രകടനത്തിനു ഒരു വിധത്തിലും അലോസരം ഉണ്ടാക്കരുതേ എന്ന വാക്കുകളും!
ഉസ്താദ് ബിസ്മില്ലാ ഖാൻ, എം.എസ്. സുബ്ബലക്ഷ്മി, ഉസ്താദ് അംജദ് അലിഖാൻ, പണ്ഡിറ്റ് രവിശങ്കർ, ഉസ്താദ് സാക്കിർ ഹുസൈൻ, കുന്നക്കുടി വൈദ്യനാഥ അയ്യർ ശിവമണി, ബാലഭാസ്കർ അങ്ങനെയങ്ങനെ സൂര്യയുടെ വേദിയിലെത്തിയ ഇതിഹാസങ്ങൾ അനവധിയാണ്.
നീണ്ട നാലു പതിറ്റാണ്ടിലേറെക്കാലം ഗാനഗന്ധർവൻ യേശുദാസ് സൂര്യയുടെ നൃത്തസംഗീതോത്സവത്തിനു തുടക്കം കുറിക്കാൻ എത്തി. ഒക്ടോബർ ഒന്ന്, യേശുദാസ്, സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തിക്കു നീക്കിവച്ച ദിവസമായിരുന്നു. കേരളത്തിൽ കർണാടക സംഗീതം ഇത്രത്തോളം ജനകീയമാക്കിയതിലും സൂര്യയിലെ യേശുദാസിന്റെ കച്ചേരികൾ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നുണ്ട്.
സ്വന്തം കുടുംബത്തിൽ എത്തുന്ന അനുഭവമാണ് സൂര്യയിൽ എത്തുന്പോൾ എന്ന് നാലു പതിറ്റാണ്ടിലേറെ സൂര്യ മേളയിൽ എത്തിയ പത്മാ സുബ്രഹ്മണ്യവും ശോഭനയും പറഞ്ഞിരുന്നു. കേരളത്തിലെ സാധാരണക്കാരായ ആസ്വാദകരുടെ ആസ്വാദ്യതലം വലിയ രീതിയിൽ ഉയർത്തി എന്നതും കൃഷ്ണമൂർത്തിയുടെ സംഭാവനയാണ്.
സിനിമാ പാട്ടുകളും നാടോടിനൃത്തവും മാത്രം രസിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്ന ഒരു വലിയ വിഭാഗം ജനങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ അലർമേൽ വള്ളിയും മാളവിക സാരുക്കായും രമ വൈദ്യനാഥനും രാജേന്ദ്ര ഗഗാനിയും ശർമിള ബിസ്വാസും നൃത്തമാടിയപ്പോൾ ഭരതനാട്യത്തിന്റെയും കഥക്കിന്റെയും ഒഡീസിയുടെയും മാസ്മരിക ഭംഗി മലയാളി അറിഞ്ഞു. മണിപ്പുരി, കുച്ചിപ്പുടി, കഥക് അങ്ങനെ ഇന്ത്യയുടെ വൈിധ്യമാർന്ന നൃത്തയിനങ്ങളുടെ ആരാധകരായി മലയാളികൾ മാറി.
ഗസൽ, ഹിന്ദുസ്ഥാനി, ഫ്യൂഷൻ സംഗീതം, നാടൻ പാട്ടുകൾ, കഥയരങ്ങ്, പ്രഭാഷണ പരന്പര, തിയറ്റർ ഫെസ്റ്റിവൽ, രാമായണ പ്രഭാഷണം... അങ്ങനെ എത്രയെത്ര സാന്ദ്ര സന്ധ്യകൾ!
ലോകത്തിലെതന്നെ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ കലാ-സാംസ്കാരിക ഉത്സവമാക്കി സൂര്യ മേളയെ കൃഷ്ണമൂർത്തി മാറ്റി. സൂര്യ എന്നത് ദൈവനിയോഗമാണെന്ന് കൃഷ്ണമൂർത്തി എപ്പോഴും പറഞ്ഞിരുന്നു. അതെ, ഐഎസ്ആർഒയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞനായി പ്രവർത്തിച്ച എൻ. കൃഷ്ണമൂർത്തിയെ സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തിയായി മാറിയത് കാലത്തിന്റെ മഹാനിയോഗം തന്നെ, തീർച്ച.