17

ശാ​സ്ത്രം തി​രി​ച്ച​റി​യു​ന്ന​തി​നു മു​ൻ​പുത​ന്നെ; ഒരുപക്ഷേ നാമാവശേഷമാകാൻ സാധ്യതയുള്ള, അപൂർവജീവിവർഗം! ആഫ്രിക്കയിലെ ലൊ​മാ​മി, കോം​ഗോ ന​ദി​ക​ൾ​ക്കി​ട​യി​ലെ ഉ​ൾ​ക്കാ​ടു​ക​ളി​ലാണ് ഇവയുടെ വാസം! വംശമറ്റുപോകാൻ സാ​ധ്യ​ത​യു​ള്ള അ​പൂ​ർവ ജീ​വി​ക​ളെ​ക്കു​റി​ച്ചു​ള്ള ഓ​ർമ​പ്പെ​ടു​ത്ത​ൽ കൂ​ടി​യാണ് ഈ വാനരകുടുംബത്തിന്‍റെ കണ്ടെത്തലെന്നു ശാസ്ത്രജ്ഞർ പറയുന്നു.

വിസ്മയങ്ങളുടെ മഹാഭൂഖണ്ഡമായ ആ​ഫ്രി​ക്കയിലെ, ഡെ​മോ​ക്രാ​റ്റി​ക് റി​പ്പ​ബ്ലി​ക് ഓ​ഫ് കോം​ഗോ​യുടെ നിബിഡ​വന​ങ്ങ​ളിലാണ് അപൂർവ വാനരകുടുംബത്തെ കണ്ടെത്തിയത്. ശാസ്ത്രലോകത്തിന് അദ്ഭുതമായി മാറിയ കണ്ടെത്തൽ അഫ്രിക്കയിൽ ഇതാദ്യമല്ല. 75 വ​ർ​ഷ​ത്തി​നി​ട​യി​ൽ ആ​ഫ്രി​ക്ക​യി​ൽനി​ന്നു ക​ണ്ടെ​ത്തിയ അ​ഞ്ചാ​മ​ത്തെ കു​ര​ങ്ങു​വ​ർഗമാണിത്. അ​തു​കൊ​ണ്ടു​ത​ന്നെ ആ​ധു​നി​ക പ്രൈ​മേ​റ്റ് ശാ​സ്ത്രശാ​ഖ​യി​ലെ ഏ​റ്റ​വും അ​പൂ​ർ​വ​മാ​യൊ​രു സം​ഭ​വ​മാ​യാ​ണ് ഗ​വേ​ഷ​ക​ർ ​ക​ണ്ടെ​ത്ത​ലി​നെ വി​ല​യി​രു​ത്തു​ന്ന​ത്.

കൊ​ളൊ​ബ​സ് കോം​ഗോ​യെ​ൻ​സി​സ്
അന്താരാഷ്‌ട്ര ശാസ്ത്ര ജേണലിലാണു പു​തി​യ ജീവിവർഗത്തിന്‍റെ കണ്ടെത്തലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശദലേഖനം ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. കൊളൊ​ബ​സ് കോം​ഗോ​യെ​ൻ​സി​സ് (Colobus congoensis) എ​ന്നാ​ണു ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ വാനരകുടുംബത്തിനു പേരിട്ടിരിക്കുന്നത്. എ​ന്നാ​ൽ പ്രാ​ദേ​ശി​ക​വാ​സി​ക​ൾ​ ​കു​ര​ങ്ങനെ, ലി​വേ​ലി എ​ന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. ഫ്ലോ​റി​ഡ അ​റ്റ്ലാ​ന്‍റിക് യൂ​ണി​വേ​ഴ്സി​റ്റി, ലു​ക്കൂ​രു വൈ​ൽ​ഡ്‌​ലൈ​ഫ് റി​സ​ർ​ച്ച് ഫൗ​ണ്ടേ​ഷ​ൻ, യേ​ൽ യൂ​ണി​വേ​ഴ്സി​റ്റി, സി​റ്റി യൂ​ണി​വേ​ഴ്സി​റ്റി ഓ​ഫ് ന്യൂ​യോ​ർ​ക്ക്, ലൊ​മാ​മി നാ​ഷ​ണ​ൽ പാ​ർ​ക്ക്, ഫ്രാ​ങ്ക്ഫ​ർ​ട്ട് സു​വോ​ള​ജി​ക്ക​ൽ സൊ​സൈ​റ്റി എ​ന്നി​വി​ട​ങ്ങ​ളി​ലെ അ​ന്താ​രാ​ഷ്ട്ര ശാ​സ്ത്ര​ജ്ഞ​രു​ടെ സം​ഘ​മാ​ണു സുപ്രധാന ക​ണ്ടെ​ത്ത​ലി​നുപി​ന്നി​ൽ. കി​ഴ​ക്ക​ൻ മ​ധ്യ കോം​ഗോ​യി​ലെ ലൊ​മാ​മി, കോം​ഗോ ന​ദി​ക​ൾ​ക്കി​ട​യി​ലു​ള്ള ഉ​ൾ​ക്കാ​ടു​ക​ളി​ൽനി​ന്നാണു ​പു​തി​യ ജീ​വി​യെ ക​ണ്ടെ​ത്തി​യ​ത്.

മ​റ്റ് കൊ​ളൊ​ബ​സ് കു​ര​ങ്ങു​ക​ളി​ൽനി​ന്ന് ഇ​തി​നെ എ​ളു​പ്പ​ത്തി​ൽ തി​രി​ച്ച​റി​യാ​ൻ സ​ഹാ​യി​ക്കു​ന്ന നിരവധിഘടകങ്ങളുണ്ട്. തി​ള​ങ്ങു​ന്ന ക​റു​ത്ത രോ​മ​ങ്ങളുള്ള ഇ​വ​യു​ടെ മു​ഖ​ത്തി​നു ചു​റ്റും ആ​ക​ർ​ഷ​ക​മാ​യ ഓ​റ​ഞ്ച് നി​റ​ത്തി​ലു​ള്ള ഒ​രു പാ​ടു​ണ്ട്. നീ​ള​മു​ള്ള വാ​ലും തി​ള​ങ്ങു​ന്ന രോ​മ​ങ്ങ​ളു​മാ​ണു മ​റ്റൊ​രു പ്ര​ത്യേ​ക​ത. ഏ​ക​ദേ​ശം ഏഴു കി​ലോ​ഗ്രാ​മോ​ളം തൂ​ക്ക​മു​ണ്ടാകും. ഇ​വ​യുമായി സാമ്യംതോന്നുന്ന മ​റ്റു വർഗങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്പോൾ ഇവയ്ക്കു വ​ലി​പ്പം കു​റവാണ്. മ​ട​ങ്ങി​യ വലിയ ചെ​വി​ക​ളും വാ​ലിന്‍റെ ഭാ​ഗ​ത്തു​ള്ള അ​ട​യാ​ള​ങ്ങ​ളും ഇ​വ​യെ മ​റ്റു​ള്ള​വ​യി​ൽനി​ന്നു വേ​റി​ട്ടുനി​ർ​ത്തു​ന്നു. ഡെ​മോ​ക്രാ​റ്റി​ക് റി​പ്പ​ബ്ലി​ക് ഓ​ഫ് കോം​ഗോ​യു​ടെ പേ​രു നേ​രി​ട്ടു ല​ഭി​ക്കു​ന്ന ആ​ദ്യ​ത്തെ പ്രൈ​മേ​റ്റ് വ​ർഗ​മാ​ണി​ത്.

16 വ​ർ​ഷത്തെ അ​ന്വേ​ഷ​ണം
2008-ൽ ​കോം​ഗോ ഉ​ൾക്കാടുകളിൽനിന്നു ഗ​വേ​ഷ​ക​ർ​ക്കു ല​ഭി​ച്ച മ​ങ്ങി​യ ചി​ത്ര​ത്തി​ൽനി​ന്നാ​ണ് ​അ​ന്വേ​ഷ​ണ​ങ്ങ​ളു​ടെ തു​ട​ക്കം. എ​ന്നാ​ൽ, കുരങ്ങന്‍റെ വ്യ​ക്ത​മായ ചി​ത്രം ല​ഭി​ക്കാ​ൻ ശാ​സ്ത്ര​ജ്ഞ​ർ​ക്കു പിന്നെയും പ​ത്തുവ​ർ​ഷം കൂ​ടി കാ​ത്തി​രി​ക്കേ​ണ്ടിവ​ന്നു. 2018-ൽ ​ല​ഭി​ച്ച ​ര​ണ്ടാ​മ​ത്തെ വ്യ​ക്ത​മാ​യ ചിത്രത്തിനുശേ​ഷ​മാ​ണു ജ​നി​ത​ക പ​രി​ശോ​ധ​ന, അ​സ്ഥി​കൂ​ട​ങ്ങ​ളു​ടെ താ​ര​ത​മ്യം, ഇ​വ​യു​ടെ ശ​ബ്ദ​ങ്ങ​ളു​ടെ റെ​ക്കോ​ർ​ഡിം​ഗു​ക​ൾ എ​ന്നി​വ​യ​ട​ക്ക​മു​ള്ള ആ​ഴ​ത്തി​ലു​ള്ള ശാ​സ്ത്രീ​യ അ​ന്വേ​ഷ​ണ​ങ്ങ​ളി​ലേ​ക്കു സം​ഘം ക​ട​ന്ന​ത്.

​ജ​നി​ത​ക പ​രി​ശോ​ധ​ന​യിൽ ഗവേഷകരെ ഞെട്ടിക്കുന്ന വസ്തുതകളാണു പുറത്തുവന്നത്. ഈ ​വാനരകുടുംബത്തിന്‍റെ ഏ​റ്റ​വും അ​ടു​ത്ത ബ​ന്ധു​വാ​യ കൊ​ളൊ​ബ​സ് സ​റ്റന​സ് ജീ​വി​ക്കു​ന്ന​ത് ഇ​വി​ടെ നി​ന്ന് 1200 കി​ലോ​മീ​റ്റ​റി​ല​ധി​കം അ​ക​ലെയുള്ള പ​ശ്ചി​മ മ​ധ്യ ആ​ഫ്രി​ക്ക​യി​ലാ​ണ്. എ​ന്നി​രു​ന്നാ​ലും, ഈ ​ര​ണ്ടു വ​ർഗ​ങ്ങ​ളും ഏ​ക​ദേ​ശം നാലു മു​ത​ൽ അഞ്ചു ദ​ശ​ല​ക്ഷം വ​ർ​ഷങ്ങൾ​ക്കു മു​ൻ​പ് ജീ​വി​ച്ചി​രു​ന്ന ഒ​രേ​യൊ​രു പൂ​ർ​വി​ക​നി​ൽനിന്നാണു വേ​ർ​പി​രി​ഞ്ഞ​തെ​ന്നു ജ​നി​ത​ക പ​ഠ​ന​ങ്ങ​ൾ വ്യ​ക്ത​മാ​ക്കു​ന്നു. കൊളൊ​ബ​സ് കു​ടും​ബവൃക്ഷത്തിലെ ഏ​റ്റ​വും പ​ഴ​ക്ക​മേ​റി​യ വേ​ർ​പി​രി​യ​ലു​ക​ളി​ൽ ഒ​ന്നാ​ണി​ത്.

ക​ടു​ത്ത വം​ശ​നാ​ശ ഭീ​ഷ​ണി​യി​ൽ
വ​ള​രെ കു​റ​ഞ്ഞ എ​ണ്ണം മാ​ത്ര​മു​ള്ള ഈ ​ജീ​വി​വ​ർ​ഗം ക​ടു​ത്ത വം​ശ​നാ​ശ ഭീ​ഷ​ണി​യി​ലാ​ണ്. 2018-നും 2022-​നും ഇ​ട​യി​ൽ കേ​വ​ലം 114 ത​വ​ണ മാ​ത്ര​മാ​ണ് ശാ​സ്ത്ര​ജ്ഞ​ർ​ക്ക് ഇ​വ​യെ കാ​ണാ​ൻ ക​ഴി​ഞ്ഞ​ത്. വെ​റും 1,700 ച​തു​ര​ശ്ര കി​ലോ​മീ​റ്റ​ർ വി​സ്തൃ​തി​യി​ലു​ള്ള ചെ​റി​യ പ്ര​ദേ​ശ​ത്തു മാ​ത്ര​മാ​ണ് ഇ​വ ജീ​വി​ക്കു​ന്ന​ത്. ചു​റ്റു​മു​ള്ള ന​ദി​ക​ളും കാ​ടു​ക​ളും ഇ​വ​യെ മ​റ്റു പ്ര​ദേ​ശ​ങ്ങ​ളി​ൽ നി​ന്നു ഒ​റ്റ​പ്പെ​ടു​ത്തി നി​ർ​ത്തി​യി​രി​ക്കുന്നു.

ചെ​റി​യ വാ​സ​സ്ഥ​ലം, കു​റ​ഞ്ഞ എണ്ണം, വനനശീകരണം, വേ​ട്ട​യാ​ട​ൽ എ​ന്നി​വ ക​ണ​ക്കി​ലെ​ടു​ത്ത് ഈ ​പു​തി​യ കു​ര​ങ്ങു​വ​ർ​ഗ​ത്തെ ഐ​യു​സി​എ​ൻ റെ​ഡ് ലി​സ്റ്റി​ൽ വം​ശ​നാ​ശ​ഭീ​ഷ​ണി നേ​രി​ടു​ന്ന​വ​യു​ടെ പ​ട്ടി​ക​യി​ൽ ഉ​ൾ​പ്പെ​ടു​ത്താ​ൻ ഗ​വേ​ഷ​ക​ർ ശി​പാ​ർ​ശ ചെയ്തു. ഇ​വ​യു​ടെ ഭൂ​രി​ഭാ​ഗം വാ​സ​സ്ഥ​ല​ങ്ങ​ളും ലൊ​മാ​മി നാ​ഷ​ണ​ൽ പാ​ർ​ക്കി​നു​ള്ളി​ലാ​യ​തി​നാ​ൽ, ​പാ​ർ​ക്കി​ന്‍റെ സം​ര​ക്ഷ​ണം ഈ ​അ​പൂ​ർവജീ​വി​ക​ളു​ടെ നി​ല​നി​ൽ​പ്പി​നു നി​ർ​ണാ​യ​ക​മാ​കും.

ബു​​​​നി​​​​യ: കോം​​​​ഗോ​​​​യി​​​​ൽ എ​​​​ബോ​​​​ള വ്യാ​​​​പ​​​​നം രൂ​​​​ക്ഷം. രാ​​​​ജ്യ​​​​ത്ത് ഇ​​​​തു​​​​വ​​​​രെ 930 പേ​​​​ർ എ​​​​ബോ​​​​ള ബാ​​​​ധി​​​​ച്ചു മ​​​​രി​​​​ച്ച​​​​താ​​​​യി ആ​​​​രോ​​​​ഗ്യ​​​​മ​​​​ന്ത്രാ​​​​ല​​​​യം അ​​​​റി​​​​യി​​​​ച്ചു. വെ​​​​ള്ളി​​​​യാ​​​​ഴ്ച​​​​യ്ക്കും ശ​​​​നി​​​​യാ​​​​ഴ്ച​​​​യ്ക്കു​​​​മി​​​​ട​​​​യി​​​​ൽ 37 മ​​​​ര​​​​ണ​​​​മാ​​​​ണു റി​​​​പ്പോ​​​​ർ​​​​ട്ട് ചെ​​​​യ്ത​​​​ത്.

ശ​​​​നി​​​​യാ​​​​ഴ്ച വ​​​​രെ 2,344 കേ​​​​സു​​​​ക​​​​ൾ ഔ​​​​ദ്യോ​​​​ഗി​​​​ക​​​​മാ​​​​യി റി​​​​പ്പോ​​​​ർ​​​​ട്ട് ചെ​​​​യ്തി​​​​രി​​​​ക്കു​​​​ന്ന​​​​ത്. മേ​​​​യ് മാ​​​​സം 15ന് ​​​​കി​​​​ഴ​​​​ക്ക​​​​ൻ കോം​​​​ഗോ​​​​യി​​​​ൽ റി​​​​പ്പോ​​​​ർ​​ട്ട് ചെ​​​​യ്ത എ​​​​ബോ​​​​ള റി​​​​ക്കാ​​​​ർ​​​​ഡ് വേ​​​​ഗ​​​​ത്തി​​​​ലാ​​​​ണ് വ്യാ​​​​പി​​​​ക്കു​​​​ന്ന​​​​ത്.

ഏ​​​​റ്റ​​​​വും കൂ​​​​ടു​​​​ത​​​​ൽ ബാ​​​​ധി​​​​ച്ച ഇ​​​​റ്റൂ​​​​രി പ്ര​​​​വി​​​​ശ്യ​​​​യി​​​​ൽ വി​​​​മ​​​​ത ആ​​​​ക്ര​​​​മ​​​​ണ​​​​വും ജ​​​​ന​​​​ങ്ങ​​​​ളു​​​​ടെ നി​​​​സ​​​​ഹ​​​​ക​​​​ര​​​​ണ​​​​വും മൂ​​​​ലം പ്ര​​​​തി​​​​രോ​​​​ധ​​​​പ്ര​​​​വ​​​​ർ​​​​ത്ത​​​​ന​​​​ങ്ങ​​​​ൾ അ​​​​വ​​​​താ​​​​ള​​​​ത്തി​​​​ലാ​​​​യ​​​​തോ​​​​ടെ ഇ​​​​വി​​​​ടെ മ​​​​ര​​​​ണ​​​​നി​​​​ര​​​​ക്ക് വ​​​​ർ​​​​ധി​​​​ച്ചു. കി​​​​ഴ​​​​ക്ക​​​​ൻ മേ​​​​ഖ​​​​ല​​​​യി​​​​ലെ അ​​​​ഞ്ചു പ്ര​​വി​​​​ശ്യ​​​​ക​​​​ളി​​​​ലാ​​​​ണ് വി​​​​മ​​​​ത​​​​രു​​​​ടെ ആ​​​​ക്ര​​​​മ​​​​ണ​​​​മു​​​​ണ്ടാ​​​​യ​​​​ത്. ആ​​​​രോ​​​​ഗ്യ കേ​​​​ന്ദ്ര​​​​ങ്ങ​​​​ൾ​​​​ക്കും ആ​​​​രോ​​​​ഗ്യ​​​​പ്ര​​​​വ​​​​ർ​​​​ത്ത​​​​ക​​​​ർ​​​​ക്കും നേ​​​​രേ കു​​​​റ​​​​ഞ്ഞ​​​​ത് 12 ആ​​​​ക്ര​​​​മ​​​​ണ​​​​ങ്ങ​​​​ളെ​​​​ങ്കി​​​​ലു​​​​മു​​​​ണ്ടാ​​​​യി.

വേ​​​​ത​​​​നം സം​​​​ബ​​​​ന്ധി​​​​ച്ച ത​​​​ർ​​​​ക്ക​​​​ങ്ങ​​​​ളെ​​​​ത്തു​​​​ട​​​​ർ​​​​ന്ന് ആ​​​​രോ​​​​ഗ്യ​​​​പ്ര​​​​വ​​​​ർ​​​​ത്ത​​​​ക​​​​ർ സ​​​​മ​​​​ര​​​​ത്തി​​​​ലാ​​​​യ​​​​തും പ്ര​​​​തി​​​​രോ​​​​ധ​​​​പ്ര​​​​വ​​​​ർ​​​​ത്ത​​​​ന​​​​ങ്ങ​​​​ളെ ബാ​​​​ധി​​​​ച്ചു. വി​​​​മ​​​​ത​​​​രു​​​​ടെ അ​​​​ക്ര​​​​മം വ്യാ​​​​പ​​​​ക​​​​മാ​​​​യ കി​​​​ഴ​​​​ക്ക​​​​ൻ മേ​​​​ഖ​​​​ല​​​​യി​​​​ലെ അ​​​​ഞ്ചു പ്ര​​​​വി​​​​ശ്യ​​​​ക​​​​ളെ​​​​യാ​​​​ണ് ഇ​​​​തു ബാ​​​​ധി​​​​ച്ചി​​​​രി​​​​ക്കു​​​​ന്ന​​​​ത്. അ​​​​തേ​​​​സ​​​​മ​​​​യം, ശ​​​​മ്പ​​​​ളം ല​​​​ഭി​​​​ക്കാ​​​​ത്ത​​​​തി​​​​ൽ പ്ര​​​​തി​​​​ഷേ​​​​ധി​​​​ച്ച് നി​​​​ര​​​​വ​​​​ധി ആ​​​​രോ​​​​ഗ്യ പ്ര​​​​വ​​​​ർ​​​​ത്ത​​​​ക​​​​ർ ജോ​​​​ലി ഉ​​​​പേ​​​​ക്ഷി​​​​ച്ചു.

അ​റ്റ​ലാ​ന്‍റ: ഫി​ഫ ലോ​ക​ക​പ്പ് 2026 ന്‍റെ പ്രീ​ക്വാ​ർ​ട്ട​റി​ൽ ക​ട​ന്ന് ഇം​ഗ്ല​ണ്ട്. അ​റ്റ​ലാ​ന്‍റ​യി​ൽ ന​ട​ന്ന റൗ​ണ്ട് ഓ​ഫ് 32 മ​ത്സ​ര​ത്തി​ൽ കോം​ഗോ​യെ ഒ​ന്നി​നെ​തി​രെ ര​ണ്ട് ഗോ​ളു​ക​ൾ​ക്ക് വീ​ഴ്ത്തി​യാ​ണ് ഇം​ഗ്ല​ണ്ട് പ്രീ​ക്വാ​ർ​ട്ട​റി​ൽ ക​ട​ന്ന​ത്.

മ​ത്സ​ര​ത്തി​ൽ കോം​ഗോ​യാ​ണ് ആ​ദ്യം മു​ന്നി​ലെ​ത്തി​യ​ത്. ഏ​ഴാം മി​നി​റ്റി​ൽ ബ്ര​യാ​ൻ സി​പെം​ഗ​യാ​ണ് കോം​ഗോ​യ്ക്ക് വേ​ണ്ടി ഗോ​ൾ നേ​ടി​യ​ത്.

എ​ന്നാ​ൽ 75-ാം മി​നി​റ്റി​ൽ ക്യാ​പ്റ്റ​ൻ ഹാ​രി കെ​യ്ൻ ഇം​ഗ്ല​ണ്ടി​നെ ഒ​പ്പ​മെ​ത്തി​ച്ചു. പി​ന്നീ​ട് 86-ാം മി​നി​റ്റി​ൽ വീ​ണ്ടും ഗോ​ൾ നേ​ടി കെ​യ്ൻ ടീ​മി​ന്‍റെ വി​ജ​യം ഉ​റ​പ്പി​ച്ചു.

കി​​​ൻ​​​ഷാ​​​സ: ഡെ​​​മോ​​​ക്രാ​​​റ്റി​​​ക് റി​​​പ്പ​​​ബ്ലി​​​ക് ഓ​​​ഫ് കോം​​​ഗോ​​​യി​​​ലെ എ​​​ബോ​​​ള പ​​​ക​​​ർ​​​ച്ച​​​വ്യാ​​​ധി ഉ​​​ന്മൂ​​​ല​​​നം ചെ​​​യ്യാ​​​ൻ ഒ​​​രു വ​​​ർ​​​ഷ​​​മെ​​​ങ്കി​​​ലും എ​​​ടു​​​ക്കു​​​മെ​​​ന്ന് റെ​​​ഡ്ക്രോ​​​സ്. പ​​​ക​​​ർ​​​ച്ച​​​വ്യാ​​​ധി അ​​​തി​​​ന്‍റെ പാ​​​ര​​​മ്യ​​​ത്തി​​​ൽ എ​​​ത്തി​​​യി​​​ട്ടി​​​ല്ല.

പ​​​ക​​​ർ​​​ച്ച​​​വ്യാ​​​ധി മേ​​​ഖ​​​ല​​​യി​​​ൽ പ്ര​​​വ​​​ർ​​​ത്തി​​​ക്കു​​​ന്ന റെ​​​ഡ്ക്രോ​​​സ് പ്ര​​​വ​​​ർ​​​ത്ത​​​ക​​​ർ പ്ര​​​ദേ​​​ശ​​​വാ​​​സി​​​ക​​​ളി​​​ൽ​​​നി​​​ന്ന് ആ​​​ക്ര​​​മ​​​ണ​​​വും ഭീ​​​ഷ​​​ണി​​​യും നേ​​​രി​​​ടു​​​ന്ന​​​താ​​​യി സം​​​ഘ​​​ട​​​ന​​​യു​​​ടെ ഓ​​​പ്പ​​​റേ​​​ഷ​​​ൻ​​​സ് മാ​​​നേ​​​ജ​​​ർ ബ്രൂ​​​ണോ മി​​​ച്ചോ​​​ൺ പ​​​റ​​​ഞ്ഞു.

കോം​​​ഗോ​​​യി​​​ലെ മൂ​​​ന്നു പ്ര​​​വി​​​ശ്യ​​​ക​​​ളി​​​ൽ രോ​​​ഗം വ്യാ​​​പി​​​ക്കു​​​ന്നു​​​ണ്ട്.എ​​​ണ്ണൂ​​​റി​​​നു മു​​​ക​​​ളി​​​ൽ പേ​​​ർ​​​ക്കാ​​​ണ് ഇ​​​തു​​​വ​​​രെ രോ​​​ഗം സ്ഥി​​​രീ​​​ക​​​രി​​​ച്ചി​​​ട്ടു​​​ള്ള​​​ത്. ഇ​​​തി​​​ൽ 192 പേ​​​ർ മ​​​രി​​ച്ചു.

ബു​​​നി​​​യ: കോം​​​ഗോ​​​യു​​​ടെ കി​​​ഴ​​​ക്ക​​​ൻ പ്ര​​​വി​​​ശ്യ​​​യാ​​​യ ഇ​​​റ്റൂ​​​രി​​​ൽ എ​​​ബോ​​​ള വൈ​​​റ​​​സ് പ​​ട​​​രു​​​ന്നു. അ​​​തീ​​​വ​​​ മാ​​​ര​​​ക​​​വും അ​​​പൂ​​​ർ​​​വ​​​വു​​​മാ​​​യ ഇ​​​ന​​​ത്തി​​​ൽ​​​പ്പെ​​​ട്ട വൈ​​​​​​റ​​​സാ​​​ണു മേ​​​ഖ​​​ല​​​യി​​​ൽ പ​​​ട​​​രു​​​ന്ന​​​ത്. പ്ര​​​തി​​​രോ​​​ധ​​​പ്ര​​​വ​​​ർ​​​ത്ത​​​ന​​​ങ്ങ​​​ൾ വി​​​ല​​​യി​​​രു​​​ത്താ​​​ൻ ലോ​​​കാ​​​രോ​​​ഗ്യ​​​ സം​​​ഘ​​​ട​​​ന ഡ​​​യ​​​റ​​​ക്ട​​​ർ ജ​​​ന​​​റ​​​ൽ ടെ​​​ഡ്രോ​​​ഡ് അ​​ഥോ​​​നം ഗെ​​​ബ്രി​​​യേ​​​യ​​​സ് ശ​​​നി​​​യാ​​​ഴ്ച കോം​​​ഗോ​​​യി​​​ലെ ബു​​​നി​​​യ​​​യി​​​ലെ​​​ത്തി.

എ​​​ബോ​​​ള വ്യാ​​​പ​​​ന​​​ത്തി​​​ന്‍റെ പ്ര​​​ഭ​​​വ​​​കേ​​​ന്ദ്ര​​​മാ​​​യ ബു​​​നി​​​യ​​​യി​​​ലെ ചി​​​കി​​​ത്സാ​​​കേ​​​ന്ദ്ര​​​ങ്ങ​​​ൾ അ​​​ദ്ദേ​​​ഹം സ​​​ന്ദ​​​ർ​​​ശി​​​ക്കും. പ്ര​​​ദേ​​​ശി​​​ക ഭ​​​ര​​​ണ​​​കൂ​​​ടം, ആ​​​രോ​​​ഗ്യ​​​പ്ര​​​വ​​​ർ​​​ത്ത​​​ക​​​ർ എ​​​ന്നി​​​വ​​​രു​​​മാ​​​യി അ​​​ദ്ദേ​​​ഹം കൂ​​​ടി​​​ക്കാ​​​ഴ്ച ന​​​ട​​​ത്തി. രോ​​​ഗ​​​വ്യാ​​​പ​​​ന​​​ത്തി​​ന്‍റെ പ്ര​​​ഭ​​​വ​​​കേ​​​ന്ദ്ര​​​ങ്ങ​​​ത്തി​​​ൽ​​ത്ത​​​ന്നെ പ്ര​​​തി​​​രോ​​​ധ​​​പ്ര​​​വ​​​ർ​​​ത്ത​​​ന​​​ങ്ങ​​​ൾ ഊ​​​ർ​​​ജി​​ത​​​മാ​​​ക്കു​​​ക​​​യാ​​ണു നി​​​ല​​​വി​​​ലു​​​ള്ള ഏ​​​റ്റ​​​വും വ​​​ലി​​​യ​​​ പോം​​​വ​​​ഴി​​​യെ​​​ന്ന് അ​​​ദ്ദേ​​​ഹം മാ​​​ധ്യ​​​മ​​​ങ്ങ​​​ളോ​​​ടു പ​​​റ​​​ഞ്ഞു.

നി​​​ല​​​വി​​​ൽ കോം​​​ഗോ​​​യി​​​ൽ പ​​​ട​​​ർ​​​ന്നു​​​പി​​​ടി​​​ക്കു​​​ന്ന ബു​​​ന്ദ​​​ബു​​​ഗ്യോ എ​​​ന്ന അ​​​പൂ​​​ർ​​​വ​​​ഇ​​​നം എ​​​ബോ​​​ള​​​യ്ക്ക് നി​​​ല​​​വി​​​ൽ അം​​​ഗീ​​​കൃ​​​ത വാ​​​ക്‌​​​സ​​​നി​​​നോ ചി​​​കി​​​ത്സ​​​യോ ല​​​ഭ്യ​​​മ​​​ല്ലെ​​​ന്ന​​​ത് വെ​​​ല്ലു​​​വി​​​ളി വ​​​ർ​​​ധി​​​പ്പി​​​ക്കു​​​ന്നു​​​ണ്ട്. ലോ​​​കാ​​​രോ​​​ഗ്യ സം​​​ഘ​​​ട​​​ന​​​യു​​​ടെ ഏ​​​റ്റ​​​വും പു​​​തി​​​യ ക​​​ണ​​​ക്കു​​​ക​​​ൾ പ്ര​​​കാ​​​രം കോം​​​ഗോ​​​യി​​​ൽ ഇ​​​തു​​​വ​​​രെ 906 പേ​​​ർ​​​ക്കാ​​​ണ് രോ​​​ഗം സ്ഥി​​​രീ​​​ക​​​രി​​​ച്ച​​​ത്. 223 മ​​​ര​​​ണ​​​വും റി​​​പ്പോ​​​ർ​​​ട്ട് ചെ​​​യ്തി​​​ട്ടു​​​ണ്ട്. അ​​​യ​​​ൽ​​​രാ​​​ജ്യ​​​മാ​​​യ ഉ​​​ഗാ​​​ണ്ട​​​യി​​​ൽ ഒ​​​ൻ​​​പ​​​ത് പേ​​​ർ​​​ക്ക് രോ​​​ഗം സ്ഥി​​​രീ​​​ക​​​രി​​​ച്ചി​​​ട്ടു​​​ണ്ട്. ഒ​​​രു മ​​​ര​​​ണ​​​വും റി​​​പ്പോ​​​ർ​​​ട്ട് ചെ​​​യ്തി​​​ട്ടു​​​ണ്ട്.

രോ​​​ഗ​​​പ്ര​​​തി​​​രോ​​​ധ പ്ര​​​വ​​​ർ​​​ത്ത​​​ന​​​ങ്ങ​​​ൾ​​​ക്കാ​​​യി യൂ​​​റോ​​​പ്യ​​​ൻ യൂ​​​ണി​​​യ​​​ൻ ന​​​ൽ​​​കി​​​യ അ​​​ടി​​​യ​​​ന്ത​​​ര മെ​​​ഡി​​​ക്ക​​​ൽ സ​​​ഹാ​​​യ​​​ങ്ങ​​​ൾ വ്യാ​​​ഴാ​​​ഴ്ച ഇ​​​റ്റൂ​​​രി​​​ൽ എ​​​ത്തി​​​യി​​​രു​​​ന്നു. ഇ​​​തി​​​നു​ പു​​​റ​​​മേ അ​​​മേ​​​രി​​​ക്ക 80 ദ​​​ശ​​​ല​​​ക്ഷം ഡോ​​​ള​​​റി​​ന്‍റെ അ​​​ധി​​​ക​​​ സാ​​​മ്പ​​​ത്തി​​​ക സ​​​ഹാ​​​യ​​​വും പ്ര​​​ഖ്യാ​​​പി​​​ച്ചി​​​ട്ടു​​​ണ്ട്.

ജ​​​നീ​​​വ: ഡെ​​​മോ​​​ക്രാ​​​റ്റി​​​ക് റി​​​പ്പ​​​ബ്ലി​​​ക് ഓ​​​ഫ് കോം​​​ഗോ​​​യി​​​ൽ 906 പേ​​​ർ​​​ക്ക് എ​​​ബോ​​​ള ബാ​​​ധി​​​ച്ചു​​​വെ​​​ന്ന് ക​​​രു​​​തു​​​ന്ന​​​താ​​​യി ലോ​​​കാ​​​രോ​​​ഗ്യ സം​​​ഘ​​​ട​​​ന അ​​​റി​​​യി​​​ച്ചു.

മ​​​ര​​​ണം സം​​​ഭ​​​വി​​​ച്ച 223 കേ​​​സു​​​ക​​​ളും ഇ​​​തി​​​ൾ ഉ​​​ൾ​​​പ്പെ​​​ടു​​​ന്നു. അ​​​യ​​​ൽരാ​​​ജ്യ​​​മാ​​​യ ഉ​​​ഗാ​​​ണ്ട​​​യി​​​ൽ ഏ​​​ഴു പേ​​​ർ​​​ക്കാ​​​ണു രോ​​​ഗം പി​​​ടി​​​പെ​​​ട്ട​​​ത്. ഇ​​​തി​​​ൽ ഒ​​​രാ​​​ൾ മ​​​ര​​​ണ​​​പ്പെ​​​ട്ടു.

എ​​​ബോ​​​ള അ​​​തി​​​വേ​​​ഗം പ​​​ട​​​ർ​​​ന്നു​​​പി​​​ടി​​​ക്കു​​​ന്നു​​​വെ​​​ന്നാ​​​ണു കോം​​​ഗോ​​​യി​​​ലെ ക​​​ണ​​​ക്കു​​​ക​​​ൾ വ്യ​​​ക്ത​​​മാ​​​ക്കു​​​ന്ന​​​ത്.

രോ​​​ഗം നേ​​​ര​​​ത്തേ നി​​​ർ​​​ണ​​​യി​​​ക്കാ​​​നാ​​​യാ​​​ൽ മ​​​ര​​​ണ​​​നി​​​ര​​​ക്ക് കു​​​റ​​​യ്ക്കാ​​​നാ​​​കു​​​മെ​​​ന്ന് ലോ​​​കാ​​​രോ​​​ഗ്യ സം​​​ഘ​​​ട​​​നാ വൃ​​​ത്ത​​​ങ്ങ​​​ൾ പ​​​റ​​​ഞ്ഞു.

കോം​​​ഗോ​​​യി​​​ൽ പ​​​ട​​​രു​​​ന്ന​​​യി​​​നം എ​​​ബോ​​​ള രോ​​​ഗ​​​ത്തി​​​നു വാ​​​ക്സി​​​ൻ ക​​​ണ്ടെ​​​ത്താ​​​നാ​​​യി​​​ട്ടി​​​ല്ല.

കി​​​​ൻ​​​​ഷാ​​​​സ: എ​​​​ബോ​​​​ള വ്യാ​​​​പ​​​​നം രൂ​​​​ക്ഷ​​​​മാ​​​​യ കി​​​​ഴ​​​​ക്ക​​​​ൻ കോം​​​​ഗോ​​​​യി​​​​ൽ ആ​​​​ശു​​​​പ​​​​ത്രി ആ​​​​ക്ര​​​​മി​​​​ച്ച് രോ​​​​ഗി​​​​ക​​​​ളു​​​​ടെ ബ​​​​ന്ധു​​​​ക്ക​​​​ൾ. ആ​​​​യു​​​​ധ​​​​ധാ​​​​രി​​​​ക​​​​ളാ​​​​യ യു​​​​വാ​​​​ക്ക​​​​ൾ ആ​​​​ശു​​​​പ​​​​ത്രി​​​​യി​​​​ൽ അ​​​​തി​​​​ക്ര​​​​മി​​​​ച്ചു​​​​ക​​​​യ​​​​റി വെ​​​​ടി​​​​വ​​​​യ്പ് ന​​​​ട​​​​ത്തി.

എ​​​​ബോ​​​​ള ബാ​​​​ധി​​​​ച്ചു മ​​​​രി​​​​ച്ച ബ​​​​ന്ധു​​​​ക്ക​​​​ളാ​​​​യ ര​​​​ണ്ടു​​ പേ​​​​രു​​​​ടെ മൃ​​​​ത​​​​ദേ​​​​ഹം കൈ​​​​മാ​​​​റ​​​​ണ​​​​മെ​​​​ന്നാ​​​​വ​​​​ശ്യ​​​​പ്പെ​​​​ട്ടാ​​​​യി​​​​രു​​​​ന്നു ആ​​​​ക്ര​​​​മ​​​​ണം. മോ​​​​ൻ​​​​ബ്ഗ്വാ​​​​ലു ജ​​​​ന​​​​റ​​​​ൽ ആ​​​​ശു​​​​പ​​​​ത്രി​​​​യി​​​​ലാ​​​​യി​​​​രു​​​​ന്നു സം​​​​ഭ​​​​വം. ആ​​​​ർ​​​​ക്കും പ​​​​രി​​​​ക്കേ​​​​റ്റ​​​​താ​​​​യി റി​​​​പ്പോ​​​​ർ​​​​ട്ടി​​​​ല്ല. ആ​​​​ശു​​​​പ​​​​ത്രി​​​​ക​​​​ൾ​​​​ക്കു നേ​​​​രേ ഒ​​​​രാ​​​​ഴ്ച​​​​യ്ക്കി​​​​ടെ ഇ​​​​ത് മൂ​​​​ന്നാ​​​​മ​​​​ത്തെ ആ​​​​ക്ര​​​​മ​​​​ണ​​​​മാ​​​​ണ്.

ശ​​​​നി​​​​യാ​​​​ഴ്ച മൊ​​​​ങ്ബ്വാ​​​​ലു​​​​വി​​​​ൽ ഡോ​​​​ക്ടേ​​​​ഴ്സ് വി​​​​ത്തൗ​​​​ട്ട് ബോ​​​​ർ​​​​ഡേ​​​​ഴ്സ് സ്ഥാ​​​​പി​​​​ച്ച എ​​​​ബോ​​​​ള ടെ​​​​ന്‍റ് നാ​​​​ട്ടു​​​​കാ​​​​ർ ആ​​​​ക്ര​​​​മി​​​​ച്ചു തീ​​​​യി​​​​ട്ടി​​​​രു​​​​ന്നു. എ​​​​ബോ​​​​ള സം​​​​ശ​​​​യി​​​​ക്കു​​​​ന്ന 18 പേ​​​​ർ ഇ​​​​വി​​​​ടെ​​​​നി​​​​ന്നു ക​​​​ട​​​​ന്നു​​​​ക​​​​ള​​​​ഞ്ഞി​​​​രു​​​​ന്നു. ഇ​​​​വ​​​​രെ​​​​ക്കു​​​​റി​​​​ച്ച് ഇ​​​​തു​​​​വ​​​​രെ വി​​​​വ​​​​ര​​​​മൊ​​​​ന്നു​​​​മി​​​​ല്ല.

വ്യാ​​​​ഴാ​​​​ഴ്ച റ്വാം​​​​പാ​​​​ര പ​​​​ട്ട​​​​ണ​​​​ത്തി​​​​ലെ ചി​​​​കി​​​​ത്സാ​​കേ​​​​ന്ദ്ര​​​​വും തീ​​​​യി​​​​ട്ടു ന​​​​ശി​​​​പ്പി​​​​ച്ചു. എ​​​​ബോ​​​​ള സം​​​​ശ​​​​യി​​​​ച്ചു മ​​​​രി​​​​ച്ച പ്ര​​​​ദേ​​​​ശ​​​​വാ​​​​സി​​​​യു​​​​ടെ മൃ​​​​ത​​​​ദേ​​​​ഹം ബ​​​​ന്ധു​​​​ക്ക​​​​ൾ​​​​ക്കു വി​​​​ട്ടു​​​​കൊ​​​​ടു​​​​ക്കാ​​​​ത്ത​​​​താ​​​​ണു പ്ര​​​​കോ​​​​പ​​​​ന​​​​ത്തി​​​​നു കാ​​​​ര​​​​ണം.

എ​​​​ബോ​​​​ള ബാ​​​​ധി​​​​ച്ച് മ​​​​രി​​​​ച്ച​​​​വ​​​​രു​​​​ടെ മൃ​​​​ത​​​​ദേ​​​​ഹ​​​​ത്തി​​​​ൽ​​​​നി​​​​ന്നു രോ​​​​ഗം പ​​​​ട​​​​രാ​​​​ൻ സാ​​​​ധ്യ​​​​ത​​​​യു​​​​ണ്ട്. അ​​​​തി​​​​നാ​​​​ൽ സം​​​​ശ​​​​യാ​​​​സ്പ​​​​ദ മ​​​​ര​​​​ണ​​​​ങ്ങ​​​​ളു​​​​ണ്ടാ​​​​യാ​​​​ലും സം​​​​സ്കാ​​​​രം സ​​​​ർ​​​​ക്കാ​​​​ർ നി​​​​യ​​​​ന്ത്ര​​​​ണ​​​​ത്തി​​​​ലാ​​​​ണ് ന​​​​ട​​​​ത്തു​​​​ന്ന​​​​ത്. ഇ​​​​താ​​​​ണ് പ്ര​​​​തി​​​​ഷേ​​​​ധ​​​​ത്തി​​​​നു കാ​​​​ര​​​​ണം.

ന്യൂ​ഡ​ൽ​ഹി: ആ​ഫ്രി​ക്ക​ൻ രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ളാ​യ ഡെ​മോ​ക്രാ​റ്റി​ക് റി​പ്പ​ബ്ലി​ക് ഓ​ഫ് കോം​ഗോ​യി​ലും ഉ​ഗാ​ണ്ട​യി​ലും എ​ബോ​ള വൈ​റ​സ് ബാ​ധ അ​തി​വേ​ഗം പ​ട​രു​ന്ന പ​ശ്ചാ​ത്ത​ല​ത്തി​ൽ ഇ​ന്ത്യ​യി​ലും മു​ൻ​ക​രു​ത​ൽ ന​ട​പ​ടി​ക​ൾ ശ​ക്ത​മാ​ക്കി കേ​ന്ദ്ര ആ​രോ​ഗ്യ മ​ന്ത്രാ​ല​യം. ഇ​രു രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ളി​ലു​മാ​യി എ​ബോ​ള ബാ​ധി​ച്ച് മ​രി​ച്ച​വ​രു​ടെ എ​ണ്ണം 139 ആ​യ​താ​യി സം​ശ​യി​ക്കു​ന്ന​താ​യും 600-ല​ധി​കം പേ​ർ​ക്ക് രോ​ഗം സ്ഥി​രീ​ക​രി​ച്ച​താ​യും ലോ​കാ​രോ​ഗ്യ സം​ഘ​ട​ന വ്യ​ക്ത​മാ​ക്കി. രോ​ഗ​വ്യാ​പ​നം നി​രീ​ക്ഷി​ക്കാ​നും രാ​ജ്യ​ത്തെ സ​ജ്ജീ​ക​ര​ണ​ങ്ങ​ൾ വി​ല​യി​രു​ത്താ​നു​മാ​യി കേ​ന്ദ്ര സ​ർ​ക്കാ​ർ അ​ടി​യ​ന്ത​ര യോ​ഗം ചേ​ർ​ന്നു.

അ​ന്താ​രാ​ഷ്ട്ര ത​ല​ത്തി​ൽ രോ​ഗ​ബാ​ധ ആ​ശ​ങ്ക​യു​ണ്ടാ​ക്കു​ന്ന​താ​ണെ​ങ്കി​ലും, ഇ​തി​നെ ഒ​രു ആ​ഗോ​ള മ​ഹാ​മാ​രി​യാ​യി പ്ര​ഖ്യാ​പി​ക്കേ​ണ്ട സാ​ഹ​ച​ര്യ​മി​ല്ലെ​ന്ന് ലോ​കാ​രോ​ഗ്യ സം​ഘ​ട​ന​യു​ടെ ഡ​യ​റ​ക്ട​ർ ജ​ന​റ​ൽ ടെ​ഡ്രോ​സ് അ​ഥ​നം ഗ​ബ്രി​യേ​സ​സ് ജ​നീ​വ​യി​ൽ പ​റ​ഞ്ഞു. ആ​ഗോ​ള​ത​ല​ത്തി​ൽ നി​ല​വി​ൽ കേ​സു​ക​ൾ കു​റ​വാ​യ​തി​നാ​ൽ ഭീ​തി​യു​ടെ സാ​ഹ​ച​ര്യ​മി​ല്ലെ​ന്നാ​ണ് ലോ​കാ​രോ​ഗ്യ സം​ഘ​ട​ന​യു​ടെ വി​ല​യി​രു​ത്ത​ൽ.

മു​ൻ​ക​രു​ത​ലു​മാ​യി കേ​ന്ദ്രം

എ​ബോ​ള ബാ​ധി​ത രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ളി​ൽ നി​ന്ന് ഇ​ന്ത്യ​യി​ലെ​ത്തു​ന്ന യാ​ത്ര​ക്കാ​രെ അ​ന്താ​രാ​ഷ്ട്ര വി​മാ​ന​ത്താ​വ​ള​ങ്ങ​ളി​ലും തു​റ​മു​ഖ​ങ്ങ​ളി​ലും ക​ർ​ശ​ന​മാ​യ പ​രി​ശോ​ധ​ന​യ്ക്ക് വി​ധേ​യ​മാ​ക്കും. എ​ബോ​ള ല​ക്ഷ​ണ​ങ്ങ​ളു​മാ​യി എ​ത്തു​ന്ന​വ​രെ പാ​ർ​പ്പി​ക്കാ​ൻ പ്ര​ത്യേ​ക ഐ​സൊ​ലേ​ഷ​ൻ വാ​ർ​ഡു​ക​ൾ സ​ജ്ജ​മാ​ക്കാ​ൻ കേ​ന്ദ്രം നി​ർ​ദ്ദേ​ശം ന​ൽ​കി. രോ​ഗ​നി​ർ​ണ​യ​ത്തി​നു​ള്ള പ്ര​ത്യേ​ക ലാ​ബ് സം​വി​ധാ​ന​ങ്ങ​ളും നി​രീ​ക്ഷ​ണ ശൃം​ഖ​ല​ക​ളും രാ​ജ്യ​ത്ത് സ​ജീ​വ​മാ​ക്കി​യി​ട്ടു​ണ്ട്.

കോം​ഗോ​യി​ലെ പ്ര​ധാ​ന സ്വ​ർ​ണ ഖ​ന​ന മേ​ഖ​ല​ക​ളാ​യ മോ​ങ്വാ​ലു, റു​വാ​മ്പാ​റ എ​ന്നി​വി​ട​ങ്ങ​ളി​ലാ​ണ് നി​ല​വി​ൽ രോ​ഗ​ബാ​ധ കേ​ന്ദ്രീ​ക​രി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്ന​ത്. അ​തീ​വ അ​പ​ക​ട​കാ​രി​യാ​യ എ​ബോ​ള വൈ​റ​സ് പ്ര​ധാ​ന​മാ​യും ശ​രീ​ര​സ്ര​വ​ങ്ങ​ളി​ലൂ​ടെ​യാ​ണ് പ​ക​രു​ന്ന​ത്. ക​ടു​ത്ത പ​നി, ത​ല​വേ​ദ​ന, പേ​ശി​വേ​ദ​ന, ഛർ​ദ്ദി എ​ന്നി​വ​യാ​ണ് പ്ര​ധാ​ന ല​ക്ഷ​ണ​ങ്ങ​ൾ.

രാ​ജ്യ​ത്ത് നി​ല​വി​ൽ ആ​ശ​ങ്ക​പ്പെ​ടേ​ണ്ട സാ​ഹ​ച​ര്യ​മി​ല്ലെ​ന്നും എ​ന്നാ​ൽ ആ​ഫ്രി​ക്ക​ൻ രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ളി​ൽ രോ​ഗ​വ്യാ​പ​നം ശ​ക്ത​മാ​യ​തി​നാ​ൽ ക​ടു​ത്ത ജാ​ഗ്ര​ത തു​ട​രു​മെ​ന്നും കേ​ന്ദ്ര ആ​രോ​ഗ്യ മ​ന്ത്രാ​ല​യ വൃ​ത്ത​ങ്ങ​ൾ അ​റി​യി​ച്ചു.

ജ​നീ​വ: ഡെ​മോ​ക്രാ​റ്റി​ക് റി​പ്പ​ബ്ലി​ക് ഓ​ഫ് കോം​ഗോ​യി​ലും ഉ​ഗാ​ണ്ട​യി​ലും അ​പൂ​ർ​വ​യി​നം എ​ബോ​ള വൈ​റ​സ് ബാ​ധ പ​ട​രു​ന്ന സാ​ഹ​ച​ര്യ​ത്തി​ൽ ലോ​കാ​രോ​ഗ്യ സം​ഘ​ട​ന അ​ന്താ​രാ​ഷ്ട്ര ആ​രോ​ഗ്യ അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ പ്ര​ഖ്യാ​പി​ച്ചു. കോം​ഗോ​യി​ൽ എ​ബോ​ള ബാ​ധി​ച്ച് ഇ​തു​വ​രെ 87 പേ​ർ മ​ര​ണ​പ്പെ​ട്ട സാ​ഹ​ച​ര്യ​ത്തി​ലാ​ണ് അ​ടി​യ​ന്ത​ര ന​ട​പ​ടി. എ​ന്നാ​ൽ, നി​ല​വി​ലെ സാ​ഹ​ച​ര്യം ഒ​രു 'ആ​ഗോ​ള മ​ഹാ​മാ​രി' ആ​യി പ്ര​ഖ്യാ​പി​ക്കാ​നു​ള്ള മാ​ന​ദ​ണ്ഡ​ങ്ങ​ളി​ൽ എ​ത്തി​യി​ട്ടി​ല്ലെ​ന്നും ലോ​കാ​രോ​ഗ്യ സം​ഘ​ട​ന വ്യ​ക്ത​മാ​ക്കി.

കോം​ഗോ​യി​ലെ കി​ഴ​ക്ക​ൻ പ്ര​വി​ശ്യ​യാ​യ ഇ​റ്റൂ​രി​യി​ൽ രോ​ഗ​ബാ​ധി​ത​രു​ടെ​യും മ​ര​ണ​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും എ​ണ്ണം അ​തി​വേ​ഗം വ​ർ​ദ്ധി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ക​യാ​ണ്. രോ​ഗ​വ്യാ​പ​നം ത​ട​യു​ന്ന​തി​നാ​യി ആ​രോ​ഗ്യ​പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ക​ർ വ്യാ​പ​ക​മാ​യ പ​രി​ശോ​ധ​ന​ക​ളും സ​മ്പ​ർ​ക്ക​പ്പ​ട്ടി​ക ത​യ്യാ​റാ​ക്ക​ലും ന​ട​ത്തി​വ​രി​ക​യാ​ണ്.

ആ​ഫ്രി​ക്ക​ൻ യൂ​ണി​യ​ന്‍റെ ആ​രോ​ഗ്യ ഏ​ജ​ൻ​സി​യാ​യ ആ​ഫ്രി​ക്ക സി​ഡി​സി ശ​നി​യാ​ഴ്ച പു​റ​ത്തു​വി​ട്ട ക​ണ​ക്കു​ക​ൾ പ്ര​കാ​രം 87 പേ​രാ​ണ് ഇ​തി​ന​കം മ​ര​ണ​പ്പെ​ട്ട​ത്. സ​മൂ​ഹ​ത്തി​ൽ വൈ​റ​സ് അ​തി​വേ​ഗം പ​ട​രു​ക​യാ​ണെ​ന്ന് അ​ധി​കൃ​ത​ർ മു​ന്ന​റി​യി​പ്പ് ന​ൽ​കു​ന്നു. നി​ല​വി​ൽ 336 സം​ശ​യാ​സ്പ​ദ​മാ​യ കേ​സു​ക​ളും 13 സ്ഥി​രീ​ക​രി​ച്ച കേ​സു​ക​ളും റി​പ്പോ​ർ​ട്ട് ചെ​യ്തി​ട്ടു​ണ്ട്. സ്ഥി​രീ​ക​രി​ച്ച​വ​രി​ൽ നാ​ല് പേ​ർ മ​ര​ണ​പ്പെ​ട്ടു.

കോം​ഗോ​യി​ലെ മു​ൻ​കാ​ല എ​ബോ​ള വ്യാ​പ​ന​ങ്ങ​ളി​ൽ ക​ണ്ടി​ട്ടു​ള്ള​തി​നേ​ക്കാ​ൾ തീ​വ്ര​ത കു​റ​ഞ്ഞ, എ​ന്നാ​ൽ അ​പൂ​ർ​വ​മാ​യ 'ബു​ന്ദി​ബു​ഗ്യോ' എ​ന്ന എ​ബോ​ള വൈ​റ​സ് വ​ക​ഭേ​ദ​മാ​ണ് ഇ​പ്പോ​ൾ പ​ട​രു​ന്ന​തെ​ന്ന് കോം​ഗോ ആ​രോ​ഗ്യ മ​ന്ത്രി സാ​മു​വ​ൽ റോ​ജ​ർ കം​ബ സ്ഥി​രീ​ക​രി​ച്ചു. 1976-ൽ ​എ​ബോ​ള വൈ​റ​സ് ആ​ദ്യ​മാ​യി ക​ണ്ടെ​ത്തി​യ​തി​ന് ശേ​ഷം കോം​ഗോ​യി​ലു​ണ്ടാ​കു​ന്ന 17-ാമ​ത്തെ എ​ബോ​ള വ്യാ​പ​ന​മാ​ണി​ത്.

കി​ന്‍​ഷാ​സ (കോം​ഗോ): കോം​ഗോ​യി​ല്‍ വീ​ണ്ടും പു​തി​യ എ​ബോ​ള വൈ​റ​സ് ബാ​ധ സ്ഥി​രീ​ക​രി​ച്ചു. 65 മ​ര​ണ​ങ്ങ​ളാ​ണ് ഇ​തി​നോ​ട​കം റി​പ്പോ​ര്‍​ട്ട് ചെ​യ്ത​ത്. 246 പേ​ര്‍​ക്ക് രോ​ഗം ബാ​ധി​ച്ചി​ട്ടു​ള്ള​താ​യി ആ​ഫ്രി​ക്ക സെ​ന്‍റേ​ഴ്‌​സ് ഫോ​ര്‍ ഡി​സീ​സ് ക​ണ്‍​ട്രോ​ള്‍ ആ​ന്‍​ഡ് പ്രി​വ​ന്‍​ഷ​ന്‍ വ്യ​ക്ത​മാ​ക്കി.

മോ​ങ്വാ​ലു, റു​വാ​മ്പാ​റ മേ​ഖ​ല​ക​ളി​ലാ​ണ് പ്ര​ധാ​ന​മാ​യും മ​ര​ണ​ങ്ങ​ളും പു​തി​യ എ​ബോ​ള കേ​സു​ക​ളും റി​പ്പോ​ര്‍​ട്ട് ചെ​യ്തി​രി​ക്കു​ന്ന​ത്.‌

ഗോ​​​​​​മ: കി​​​​​​ഴ​​​​​​ക്ക​​​​​​ന്‍ കോം​​​​​​ഗോ​​​​​​യി​​​​​​ല്‍ വീ​​​​​​ണ്ടും ഖ​​​​​​നി ദു​​​​​​ര​​​​​​ന്തം. ചൊ​​​​​​വ്വാ​​​​​​ഴ്ച​​​​​​യു​​​​​​ണ്ടാ​​​​​​യ ഖ​​​​​​നി അ​​​​​​പ​​​​​​ക​​​​​​ട​​​​​​ത്തി​​​​​​ല്‍ 200 പേ​​​​​​ര്‍ മ​​​​​​രി​​​​​​ച്ച​​​​​​താ​​​​​​യി അ​​​​​​ധി​​​​​​കൃ​​​​​​ത​​​​​​ര്‍ പ​​​​​​റ​​​​​​ഞ്ഞു. എ​​​​​​ന്നാ​​​​​​ല്‍ അ​​​​​​ഞ്ചു പേ​​​​​​ര്‍ മാ​​​​​​ത്ര​​​​​​മാ​​​​​​ണ് മ​​​​​​രി​​​​​​ച്ച​​​​​​തെ​​​​​​ന്നാ​​​​​​ണ് ഖ​​​​​​നി​​​​​​ക​​​​​​ള്‍ നി​​​​​​യ​​​​​​ന്ത്രി​​​​​​ക്കു​​​​​​ന്ന എം23 ​​​​​​വി​​​​​​മ​​​​​​ത ഗ്രൂ​​​​​​പ്പി​​​​​​ലെ മു​​​​​​തി​​​​​​ര്‍​ന്ന ഉ​​​​​​ദ്യോ​​​​​​ഗ​​​​​​സ്ഥ​​​​​​നാ​​​​​​യ ഫാ​​​​​​നി കാ​​​​​​ജി​​​​​​ന്‍റെ വാ​​​​​​ദം.

മ​​​​​​ണ്ണി​​​​​​ടി​​​​​​ച്ചി​​​​​​ല്‍ ഉ​​​​​​ണ്ടാ​​​​​​യി​​​​​​ല്ലെ​​​​​ന്നും ബോം​​​​​​ബ് ആ​​​​​​ക്ര​​​​​​മ​​​​​​ണ​​​​​​ത്തി​​​​​​ലാ​​​​​​ണ് ആ​​​​​​ളു​​​​​​ക​​​​​​ള്‍ കൊ​​​​​​ല്ല​​​​​​പ്പെ​​​​​​ട്ട​​​​​​തെ​​​​​​ന്നും ഫാ​​​​​​ണി കാ​​​​​​ജ് അ​​​​​​വ​​​​​​കാ​​​​​​ശ​​​​​​പ്പെ​​​​​​ട്ടു. അ​​​​​​തേ​​​​​​സ​​​​​​മ​​​​​​യം, ഖ​​​​​​നി​​​​​​ത്തൊ​​​​​​ഴി​​​​​​ലാ​​​​​​ളി​​​​​​യാ​​​​​​യ ഇ​​​​​​ബ്രാ​​​​​​ഹിം താ​​​​​​ലു​​​​​​സെ​​​​​​കെ പ്ര​​​​​​ദേ​​​​​​ശ​​​​​​ത്തു​​​​​​നി​​​​​​ന്ന് 200ല​​​​​​ധി​​​​​​കം മൃ​​​​​​ത​​​​​​ദേ​​​​​​ഹ​​​​​​ങ്ങ​​​​​​ള്‍ വീ​​​​​​ണ്ടെ​​​​​​ടു​​​​​​ക്കാ​​​​​​ന്‍ സ​​​​​​ഹാ​​​​​​യി​​​​​​ച്ച​​​​​​താ​​​​​​യി പ​​​​​​റ​​​​​​ഞ്ഞു.

ക​​​​​​ഴി​​​​​​ഞ്ഞ മാ​​​​​​സ​​​​​​മു​​​​​​ണ്ടാ​​​​​​യ സ​​​​​​മാ​​​​​​ന​​​​​​മാ​​​​​​യ ഖ​​​​​നി അ​​​​​പ​​​​​ക​​​​​ട​​​​​ത്തി​​​​​ൽ 200ല​​​​​​ധി​​​​​​കം പേ​​​​​​ര്‍ മ​​​​​​രി​​​​​​ച്ചി​​​​​​രു​​​​​​ന്നു. ഗോ​​​​​​മ ന​​​​​​ഗ​​​​​​ര​​​​​​ത്തി​​​​​​ന് ഏ​​​​​​ക​​​​​​ദേ​​​​​​ശം 60 കി​​​​​​ലോ​​​​​​മീ​​​​​​റ്റ​​​​​​ര്‍ വ​​​​​​ട​​​​​​ക്കു​​​​​​പ​​​​​​ടി​​​​​​ഞ്ഞാ​​​​​​റാ​​​​​​യാ​​​​​​ണ് റു​​​​​​ബാ​​​​​​യ ഖ​​​​​​നി സ്ഥി​​​​​​തി ചെ​​​​​​യ്യു​​​​​​ന്ന​​​​​​ത്.

എം23, ​​​​​​കോം​​​​​​ഗോ റി​​​​​​വ​​​​​​ര്‍ അ​​​​​​ല​​​​​​യ​​​​​​ന്‍​സ് വി​​​​​​മ​​​​​​ത ഗ്രൂ​​​​​​പ്പു​​​​​​ക​​​​​​ളു​​​​​​ടെ നി​​​​​​യ​​​​​​ന്ത്ര​​​​​​ണ​​​​​​ത്തി​​​​​​ലു​​​​​​ള്ള ഖ​​​​​​നി​​​​​​യി​​​​​​ല്‍ കൈ​​​​​​ക്കോ​​​​​​ട്ടു​​​​​​ക​​​​​​ളും മ​​​​​​റ്റും ഉ​​​​​​പ​​​​​​യോ​​​​​​ഗി​​​​​​ച്ചാ​​​​​​ണ് ഖ​​​​​​ന​​​​​​ന പ്ര​​​​​​വ​​​​​​ര്‍​ത്ത​​​​​​ന​​​​​​ങ്ങ​​​​​​ള്‍ ന​​​​​​ട​​​​​​ത്തു​​​​​​ന്ന​​​​​​ത്.

കി​ൻ​ഷാ​സ: ആ​ഫ്രി​ക്ക​ന്‍​രാ​ജ്യ​മാ​യ കോം​ഗോ​യി​ലെ (ഡെ​മോ​ക്രാ​റ്റി​ക് റി​പ്പ​ബ്ലി​ക് ഓ​ഫ് കോം​ഗോ) റു​ബാ​യ​യി​ലു​ള്ള കോ​ൾ​ട്ട​ൻ ഖ​നി​യി​ലു​ണ്ടാ​യ മ​ണ്ണി​ടി​ച്ചി​ലി​നെ തു​ട​ർ​ന്ന് 200 ൽ ​അ​ധി​കം പേ​ർ മ​രി​ച്ചു.

മ​രി​ച്ച​വ​രി​ൽ അ​ധി​കം പേ​രും ഖ​നി തോ​ഴി​ലാ​ളി​ക​ളും സ്ത്രീ​ക​ളും കു​ട്ടി​ക​ളു​മാ​ണ്. ക​ന​ത്ത മ​ഴ​യെ തു​ട​ർ​ന്നു​ണ്ടാ​യ മ​ണ്ണി​ടി​ച്ചി​ലാ​ണ് ഖ​നി ത​ക​രാ​ൻ കാ​ര​ണ​മാ​യ​തെ​ന്നും 227 പേ​രു​ടെ മ​ര​ണം ഇ​തി​നോ​ട​കം സ്ഥി​രീ​ക​രി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ടെ​ന്നും അ​ധി​കൃ​ത​ർ പ​റ​ഞ്ഞു.

ഗു​രു​ത​ര​മാ​യ പ​രി​ക്കേ​റ്റ 20 ഓ​ളം പേ​ർ വി​വി​ധ ആ​ശു​പ​ത്രി​ക​ളി​ൽ ചി​കി​ത്സ​യി​ലാ​ണ്. ലോ​ക​ത്തി​ലെ കോ​ൾ​ട്ട​ൺ ഉ​ൽ​പാ​ദ​ന​ത്തി​ന്‍റെ 15 ശ​ത​മാ​ന​ത്തോ​ള​വും ഈ ​ഖ​നി​യി​ൽ നി​ന്നാ​ണ് ല​ഭി​ക്കു​ന്ന​ത്.

മൊ​ബൈ​ൽ ഫോ​ണു​ക​ൾ, ക​മ്പ്യൂ​ട്ട​റു​ക​ൾ, എ​യ്റോ​സ്പേ​സ് ഘ​ട​ക​ങ്ങ​ൾ എ​ന്നി​വ​യി​ൽ ഉ​പ​യോ​ഗി​ക്കു​ന്ന ടാ​ന്‍റ​ല​ത്തി​ന്‍റെ പ്ര​വ​ർ​ത്ത​നം ന​ട​ക്കു​ന്ന​ത് ഇ​വി​ടെ​യാ​ണ്.

കി​​​​ന്‍​ഷാ​​​​സ: ആ​​​​ഫ്രി​​​​ക്ക​​​​ന്‍​രാ​​​​ജ്യ​​​​മാ​​​​യ കോം​​​​ഗോ​​​​യി​​​​ല്‍ (ഡെ​​​​മോ​​​​ക്രാ​​​​റ്റി​​​​ക് റി​​​​പ്പ​​​​ബ്ലി​​​​ക് ഓ​​​​ഫ് കോം​​​​ഗോ) ഇ​​​​സ്ലാ​​​​മി​​​​ക് സ്റ്റേ​​​​റ്റ് ഭീ​​​​ക​​​​ര​​​​ര്‍ അ​​​​ഞ്ചു ക്രൈ​​​​സ്ത​​​​വ​​​​രെ ത​​​​ല​​​​യ​​​​റ​​​​ത്തു കൊ​​​​ന്നു. നോ​​​​ര്‍​ത്ത് കി​​​​വു ജി​​​​ല്ല​​​​യി​​​​ലെ ലു​​​​ബെ​​​​റോ​​​​യി​​​​ല്‍ ജ​​​​നു​​​​വ​​​​രി 24നാ​​​​ണ് നി​​​​ഷ്ഠു​​​​ര കൃ​​​​ത്യം അ​​​​ര​​​​ങ്ങേ​​​​റി​​​​യ​​​​ത്.

ഇ​​​​സ്ലാ​​​​മി​​​​ക് സ്റ്റേ​​​​റ്റ് സെ​​​​ന്‍​ട്ര​​​​ല്‍ ആ​​​​ഫ്രി​​​​ക്ക പ്രൊ​​​​വി​​​​ന്‍​സ് (ഐ​​​​എ​​​​സ് സി​​​​എ​​​​പി) ഭീ​​​​ക​​​​ര​​​​ര്‍ 25 പേ​​​​രെ കൊ​​​​ല​​​​പ്പെ​​​​ടു​​​​ത്തി​​​​യെ​​​​ന്ന് പ്രാ​​​​ദേ​​​​ശി​​​​ക മാ​​​​ധ്യ​​​​മ​​​​ങ്ങ​​​​ള്‍ റി​​​​പ്പോ​​​​ര്‍​ട്ട് ചെ​​​​യ്തു. എ​​​ഡി​​​എ​​​ഫ് എ​​​ന്നും ഐ​​​​എ​​​​സ്‌​​​സി​​​​എ​​​​പി ഭീ​​​​ക​​​​ര​​​​ര്‍ അ​​​റി​​​യ​​​പ്പെ​​​ടു​​​ന്നു.

ഒ​​​​രു ക്രൈ​​​​സ്ത​​​​വ ദേ​​​​വാ​​​​ല​​​​യ​​​​വും ഒ​​​​രു ഹെ​​​​ല്‍​ത്ത് സെ​​​ന്‍റ​​​റും 63 വീ​​​​ടു​​​​ക​​​​ളും ഭീ​​​​ക​​​​ര​​​​ര്‍ തീ​​​​വ​​​​ച്ചു ന​​​​ശി​​​​പ്പി​​​​ച്ചു. പ്ര​​​​ദേ​​​​ശ​​​​ത്തെ ഭൂ​​​​രി​​​​ഭാ​​​​ഗം പേ​​​​രും പ​​​​ലാ​​​​യ​​​​നം ചെ​​​​യ്തു. ഗ്രാ​​​​മ​​​​ങ്ങ​​​​ള്‍​തോ​​​​റും ഭീ​​​​ക​​​​ര​​​​ര്‍ ആ​​​​ക്ര​​​​മ​​​​ണം ന​​​​ട​​​​ത്തി​​​​വ​​​​രി​​​​ക​​​​യാ​​​​യി​​​​രു​​​​ന്നു. ലു​​​​ബെ​​​​റോ ജി​​​​ല്ല​​​​യി​​​​ല്‍ ക​​​​ഴി​​​​ഞ്ഞ ഒ​​​​രു വ​​​​ര്‍​ഷ​​​​മാ​​​​യി ഇ​​​​സ്ലാ​​​​മി​​​​ക് സ്റ്റേ​​​​റ്റ് ഭീ​​​​ക​​​​ര​​​​ര്‍ നി​​​​ര​​​​ന്ത​​​​രം ആ​​​​ക്ര​​​​മ​​​​ണം ന​​​​ട​​​​ത്തി​​​​വ​​​​രി​​​​ക​​​​യാ​​​​ണ്.

ക്രൈ​​​​സ്ത​​​​വ ഭൂ​​​​രി​​​​പ​​​​ക്ഷ​​​​രാ​​​​ജ്യ​​​​മാ​​​​യ കോം​​​​ഗോ​​​​യു​​​​ടെ വ​​​​ട​​​​ക്കു​​​​കി​​​​ഴ​​​​ക്ക​​​​ന്‍ മേ​​​ഖ​​​ല​​​​യി​​​​ല്‍ 2024 ഡി​​​​സം​​​​ബ​​​​റി​​​​നു​​​​ശേ​​​​ഷം ഇ​​​​സ്ലാ​​​​മി​​​​ക് സ്റ്റേ​​​​റ്റ് ഭീ​​​​ക​​​​ര​​​​രു​​​​ടെ ആ​​​​ക്ര​​​​മ​​​​ണ​​​​ത്തി​​​​ല്‍ എ​​​​ണ്ണൂ​​​​റി​​​​ലേ​​​​റെ ക്രൈ​​​​സ്ത​​​​വ​​​​ര്‍ കൊ​​​​ല്ല​​​​പ്പെ​​​​ട്ടു.

ലു​​​​ബെ​​​​റോ ജി​​​​ല്ല​​​​യി​​​​ലെ ബു​​​​കി​​​​യ​​​​യി​​​​ല്‍ ജ​​​​നു​​​​വ​​​​രി 16ന് ​​​​അ​​​​ഞ്ച് അ​​​​വി​​​​ശ്വാ​​​​സി​​​​ക​​​​ളു​​​​ടെ ത​​​​ല​​​​യ​​​​റ​​​​ത്തു​​​​വെ​​​​ന്ന് ഭീ​​​​ക​​​​ര​​​​ര്‍ അ​​​​വ​​​​കാ​​​​ശ​​​​പ്പെ​​​​ട്ടു. മൂ​​​​ന്നു ദി​​​​വ​​​​സ​​​​ത്തി​​​​നു​​​​ശേ​​​​ഷം മാ​​​​ഫ് വി​​​​യി​​​​ല്‍ ഏ​​​​ഴും ക്രൈ​​​​സ്ത​​​​വ​​​​ര്‍ കൊ​​​​ല്ല​​​​പ്പെ​​​​ട്ടു. ജ​​​​നു​​​​വ​​​​രി 23ന് ​​​​വ്യ​​​​ത്യ​​​​സ്ത ആ​​​​ക്ര​​​​മ​​​​ണ​​​​ങ്ങ​​​​ളി​​​​ലാ​​​​യി ആ​​​​റു ക്രൈ​​​​സ്ത​​​​വ​​​​ര്‍​കൂ​​​​ടി കൊ​​​​ല്ല​​​​പ്പെ​​​​ട്ടു.