18

1662 മേ​യ് 21.
പോ​ർ​ച്ചു​ഗ​ലി​ലെ രാ​ജാ​വാ​യ ജോ​ൺ നാ​ലാ​മ​ന്‍റെ മ​ക​ൾ കാ​ത​റി​ൻ ഓ​ഫ് ബ്ര​ഗാ​ൻ​സ രാ​ജ​കു​മാ​രി​യും ഇം​ഗ്ല​ണ്ടി​ലെ ചാ​ൾ​സ് ര​ണ്ടാ​മ​ൻ രാ​ജാ​വും ത​മ്മി​ലു​ള്ള വി​വാ​ഹം അ​ന്നാ​യി​രു​ന്നു. ര​ണ്ടു വ്യ​ക്തി​ക​ളോ കു​ടും​ബ​ങ്ങ​ളോ എ​ന്ന​തി​ലു​പ​രി ലോ​ക​ച​രി​ത്ര​ത്തെ​ത്ത​ന്നെ മാ​റ്റി​മ​റി​ച്ച രാ​ഷ്ട്രീ​യ സ​ഖ്യ​മാ​യി​രു​ന്നു ഈ ​വി​വാ​ഹം. വി​സ്മ​യി​പ്പി​ച്ച വി​വാ​ഹ സ​മ്മാ​ന​ങ്ങ​ളാ​ണ് മ​ക​ൾ​ക്കാ​യി ജോ​ൺ രാ​ജാ​വ് ഇം​ഗ്ല​ണ്ടി​നു ന​ൽ​കി​യ​ത്. അ​തി​ലൊ​ന്ന് പോ​ർ​ച്ചു​ഗീ​സ് ഭ​ര​ണ​ത്തി​നു​കീ​ഴി​ൽ ഉ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന ബോം​ബെ ദ്വീ​പ് ന​ഗ​ര​മാ​യി​രു​ന്നു. ഒ​രു രാ​ജ​കു​മാ​രി​യു​ടെ വി​വാ​ഹം​കൊ​ണ്ട് ഒ​രു ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്‍റെ ഭാ​വി​യും ഒ​രു സാ​മ്രാ​ജ്യ​ത്തി​ന്‍റെ വ്യാ​പാ​ര ഭൂ​മി​ശാ​സ്ത്ര​വും മാ​റി​മ​റി​ഞ്ഞ ക​ഥ... അ​വി​ടെ തു​ട​ങ്ങു​ന്നു ബോം​ബെ​യു​ടെ ക​ഥ..

ഏ​ഴു ദീ​പു​ക​ൾ ഒ​ന്നാ​യി

ചാ​ൾ​സ് രാ​ജാ​വി​ന് അ​ജ്ഞാ​ത​മാ​യ ഇ​ട​മാ​യി​രു​ന്നു ഈ ​ദ്വീ​പു​ക​ളു​ടെ കൂ​ട്ടം. അ​ദ്ദേ​ഹ​മ​ത് 1668 ൽ ​ബ്രി​ട്ടീ​ഷ് ഈ​സ്റ്റ് ഇ​ന്ത്യാ ക​മ്പ​നി​ക്ക് ചെ​റി​യ വാ​ർ​ഷി​ക കൂ​ലി​ക്ക് കൈ​മാ​റി. അ​വി​ടെ​യാ​ണ് മാ​റ്റ​ത്തി​ന്‍റെ കാ​റ്റ് വീ​ശാ​ൻ തു​ട​ങ്ങി​യ​ത്. ഇ​തൊ​രു സാ​ധാ​ര​ണ തീ​ര​മ​ല്ലെ​ന്നും മ​ഴ​ക്കാ​ല​ത്തും ക​പ്പ​ലു​ക​ൾ​ക്ക് സു​ര​ക്ഷി​ത​മാ​യി നി​ൽ​ക്കാ​വു​ന്ന പ്ര​കൃ​തി​ദ​ത്ത തു​റ​മു​ഖ​മാ​ണെ​ന്നും ക​മ്പ​നി തി​രി​ച്ച​റി​ഞ്ഞു.

അ​റ​ബി​ക്ക​ട​ലി​ലേ​ക്ക് നേ​രി​ട്ടു​ള്ള വ​ഴി​ക​ൾ. പേ​ർ​ഷ്യ, അ​റേ​ബ്യ, ആ​ഫ്രി​ക്ക, യൂ​റോ​പ്പ്.. എ​ല്ലാ​യി​ട​ത്തേ​ക്കും തു​റ​ന്ന ക​ട​ൽ​പ്പാ​ത​ക​ൾ. ബ്രി​ട്ടീ​ഷു​കാ​ർ ഒ​രു വ​ലി​യ പ​രീ​ക്ഷ​ണം തു​ട​ങ്ങി- ദ്വീ​പു​ക​ളെ ഒ​ന്നാ​ക്ക​ൽ. ബോം​ബെ, പ​രേ​ൽ, മ​സ്ഗാ​വ്, മാ​ഹിം, കൊ​ളാ​ബ, വ​ർ​ളി, ഓ​ൾ​ഡ് വു​മ​ൺ​സ് ഐ​ല​ൻ​ഡ് എ​ന്നീ ഏ​ഴു ദീ​പു​ക​ൾ. ഇ​വ​യ്ക്കി​ട​യി​ൽ ചെ​ളി​ക്കാ​ടു​ക​ളും ക​ട​ലും. അ​വ​ർ കെ​ട്ടു​ക​ൾ പ​ണി​തു... ക​ട​ൽ ത​ട​ഞ്ഞു... ക​ര​ക​ളെ യോ​ജി​പ്പി​ച്ചു. ക്ര​മേ​ണ അ​ത് ബ്രി​ട്ടീ​ഷ് സാ​മ്രാ​ജ്യ​ത്തി​ന്‍റെ സ്വ​പ്ന​ന​ഗ​ര​മാ​യി- ബോം​ബെ!

വ​ൻ​ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്‍റെ പി​റ​വി

അ​റ​ബി​ക്ക​ട​ലി​ന്‍റെ തി​ര​ക​ൾ ത​ഴു​കി​യി​രു​ന്ന ആ ​ദ്വീ​പു​ക​ളു​ടെ കൂ​ട്ടം അ​ങ്ങ​നെ ബ്രി​ട്ടീ​ഷ് സാ​മ്രാ​ജ്യ​ത്തി​ന്‍റെ വാ​ണി​ജ്യ ത​ല​സ്ഥാ​ന​മാ​യി. വ്യാ​പാ​രം സം​ര​ക്ഷി​ക്കാ​ൻ അ​വ​ർ ബോം​ബെ കോ​ട്ട പ​ണി​തു. ക​പ്പ​ലു​ക​ൾ എ​ത്തി. ലോ​ക​ത്തി​ന്‍റെ പ​ല ഭാ​ഗ​ങ്ങ​ളി​ൽ​നി​ന്നു​ള്ള വ്യാ​പാ​രി​ക​ൾ ഇ​വി​ടേ​ക്കൊ​ഴു​കി. പാ​ർ​സി​ക​ൾ, ഗു​ജ​റാ​ത്തി​ക​ൾ, മാ​ർ​വാ​ടി​ക​ൾ, യ​ഹൂ​ദ​ർ, യൂ​റോ​പ്യ​ൻ​മാ​ർ... ഒ​രു ബ​ഹു​ഭാ​ഷാ സാം​സ്കാ​രി​ക ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്‍റെ വി​ത്തു​ക​ൾ അ​പ്പോ​ൾ​ത​ന്നെ അ​വി​ടെ വി​ത​യ്ക്ക​പ്പെ​ട്ടു.

1860ക​ളി​ൽ അ​മേ​രി​ക്ക​യി​ൽ ആ​ഭ്യ​ന്ത​ര​യു​ദ്ധം തു​ട​ങ്ങി. അ​മേ​രി​ക്ക​യി​ൽ നി​ന്ന് പ​രു​ത്തി​നാ​ര് യൂ​റോ​പ്പി​ലേ​ക്ക് എ​ത്താ​താ​യി. ബ്രി​ട്ടീ​ഷ് മി​ല്ലു​ക​ൾ​ക്ക് പ​രു​ത്തി വേ​ണം. അ​വ​രു​ടെ ക​ണ്ണു​ക​ൾ ഇ​ന്ത്യ​യി​ലേ​ക്കു തി​രി​ഞ്ഞു. അ​തി​ൽ പ്ര​ധാ​ന​കേ​ന്ദ്ര​മാ​യി മാ​റി​യ​ത് ബോം​ബെ. ന​ഗ​ര​ത്തി​ലേ​ക്ക് പെ​ട്ടെ​ന്ന് പ​ണ​മൊ​ഴു​കി. മി​ല്ലു​ക​ൾ ഉ​യ​ർ​ന്നു. തു​റ​മു​ഖ​ത്ത് തി​ര​ക്കേ​റി. വ്യാ​പാ​രി​ക​ൾ സ​മ്പ​ന്ന​രാ​യി. ബോം​ബെ ബ്രി​ട്ടീ​ഷ് സാ​മ്രാ​ജ്യ​ത്തി​ന്‍റെ സാ​മ്പ​ത്തി​ക ഹൃ​ദ​യ​മാ​യി.

ഗ​താ​ഗ​ത​ത്തി​നാ​യി കൂ​ടു​ത​ൽ റോ​ഡു​ക​ൾ പ​ണി​തു. റെ​യി​ൽ​വേ എ​ത്തി. ഭ​ര​ണ​കേ​ന്ദ്ര​ങ്ങ​ൾ ഉ​യ​ർ​ന്നു. 1865ലാ​ണ് മു​നി​സി​പ്പ​ൽ കോ​ർ​പ​റേ​ഷ​ൻ ഓ​ഫ് ഗ്രേ​റ്റ​ർ മും​ബൈ (എം​സി​ജി​എം) രൂ​പീ​ക​രി​ച്ച​ത്. ആ​ർ​ത​ർ ക്രോ​ഫോ​ർ​ഡ് ആ​യി​രു​ന്നു ആ​ദ്യ​ത്തെ മു​നി​സി​പ്പ​ൽ ക​മ്മീ​ഷ​ണ​ർ. ഗി​ർ​ഗാം റോ​ഡി​ലെ ടെ​ർ​മി​ന​സി​ലെ ഒ​രു ചെ​റി​യ കെ​ട്ടി​ട​ത്തി​ലാ​യി​രു​ന്നു മു​നി​സി​പ്പാ​ലി​റ്റി പ്ര​വ​ർ​ത്തി​ച്ചി​രു​ന്ന​ത്. 1872ലെ ​ആ​ദ്യ​ത്തെ പ്ര​ധാ​ന അ​ഖി​ലേ​ന്ത്യാ സെ​ൻ​സ​സി​ൽ ബോം​ബെ​യി​ലെ ജ​ന​സം​ഖ്യ 6,44,405. അ​ങ്ങ​നെ ഇ​ന്ത്യ​ൻ ഉ​പ​ഭൂ​ഖ​ണ്ഡ​ത്തി​ലെ ഏ​റ്റ​വും വ​ലി​യ ന​ഗ​ര​മാ​യും ബ്രി​ട്ടീ​ഷ് സാ​മ്രാ​ജ്യ​ത്തി​ലെ ല​ണ്ട​നു ശേ​ഷ​മു​ള്ള ര​ണ്ടാ​മ​ത്തെ വ​ലി​യ ന​ഗ​ര​മാ​യും ബോം​ബെ ഉ​യ​ർ​ന്നു.

ഗോ​ഥി​ക് മ​ഹ​ത്വം

1884 ഡി​സം​ബ​ർ ഒ​മ്പ​തി​ന് അ​ന്ന​ത്തെ വൈ​സ്രോ​യി റി​പ്പ​ൺ പ്ര​ഭു മും​ബൈ മു​നി​സി​പ്പ​ൽ കോ​ർ​പ​റേ​ഷ​ൻ മ​ന്ദി​ര​ത്തി​ന് ത​റ​ക്ക​ല്ലി​ട്ടു. കെ​ട്ടി​ട​ത്തി​നാ​യി ര​ണ്ടു ഡി​സൈ​നു​ക​ളാ​ണ് പ​രി​ഗ​ണി​ച്ച​ത്. ഒ​ന്ന് ഫ്ര​ഡ​റി​ക് വി​ല്യം സ്റ്റീ​വ​ൻ​സ് ചെ​യ്ത ഗോ​ഥി​ക് ശൈ​ലി​യി​ലു​ള്ള​ത്. മ​റ്റൊ​ന്ന് റോ​ബ​ർ​ട്ട് ഫെ​ലോ​സ് ചി​ഷോം അ​വ​ത​രി​പ്പി​ച്ച ഇ​ൻ​ഡോ-​സാ​ര​സെ​നി​ക് മാ​തൃ​ക. ഒ​ടു​വി​ൽ വെ​നീ​ഷ്യ​ൻ ഗോ​ഥി​ക് ഇ​ൻ​ഡോ-​സാ​ര​സെ​നി​ക് എ​ന്നി​വ​യു​ടെ സ​മ​ന്വ​യം അം​ഗീ​ക​രി​ച്ചു; പ​ണി ആ​രം​ഭി​ച്ചു. സ്റ്റീ​വ​ൻ​സാ​യി​രു​ന്നു എ​ൻ​ജി​നീ​യ​ർ; നി​ർ​മാ​ണ ചു​മ​ത​ല​യും അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്. റാ​വു സാ​ഹി​ബ് സീ​താ​റാം ഖ​ണ്ഡേ​റാ​വു റെ​സി​ഡ​ന്‍റ്് എ​ൻ​ജി​നീ​യ​ർ. 11,88,082 രൂ​പ​യാ​യി​രു​ന്നു എ​സ്റ്റി​മേ​റ്റ് തു​ക​യെ​ങ്കി​ലും 11,19,969 രൂ​പ ചെ​ല​വി​ൽ പ​ണി പൂ​ർ​ത്തി​യാ​യി. 1893 ജൂ​ലൈ 31 ന് ​ബോം​ബെ​യു​ടെ മു​നി​സി​പ്പി​ൽ ഭ​ര​ണ​ത്തി​ന്‍റെ പി​താ​വാ​യി അ​റി​യ​പ്പെ​ടു​ന്ന സ​ർ ഫി​റോ​സ് ഷാ ​മേ​ത്ത മ​ന്ദി​രം ഉ​ദ്ഘാ​ട​നം ചെ​യ്തു.

ക​ല്ലി​ൽ കൊ​ത്തി​യ ശി​ല്പം

ഛത്ര​പ​തി ശി​വ​ജി ടെ​ർ​മി​ന​സി​നോ​ടു ചേ​ർ​ന്നു​ള്ള തി​ര​ക്കേ​റി​യ ജം​ഗ്ഷ​നി​ലൂ​ടെ ക​ട​ന്നു​പോ​കു​മ്പോ​ൾ ദൃ​ശ്യ​മാ​കു​ന്ന ബൃ​ഹ​ൻ മും​ബൈ മു​നി​സി​പ്പ​ൽ കോ​ർ​പ​റേ​ഷ​ൻ മ​ന്ദി​രം ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്‍റെ ഭ​ര​ണ​കേ​ന്ദ്രം മാ​ത്ര​മ​ല്ല, ബ്രി​ട്ടീ​ഷ് കാ​ല​ഘ​ട്ട​ത്തി​ലെ ശി​ല്പ​ക​ല​യു​ടെ അ​ട​യാ​ളം​കൂ​ടി​യാ​ണ്. ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്‍റെ പ്ര​ധാ​ന ലാ​ൻ​ഡ്മാ​ർ​ക്കാ​യി ഇ​തു നി​ല​കൊ​ള്ളു​ന്നു.

ബൃ​ഹ​ൻ മും​ബൈ കോ​ർ​പ​റേ​ഷ​ൻ മ​ന്ദി​ര​ത്തി​ന്‍റെ പ്ര​ധാ​ന ആ​ക​ർ​ഷ​ണം 255 അ​ടി ഉ​യ​ര​ത്തി​ൽ തേ​ൻ​നി​റ​മു​ള്ള ക​ല്ലി​ൽ​തീ​ർ​ത്ത ഗോ​പു​ര​മാ​ണ്. ഇ​തി​ലാ​ക​ട്ടെ വെ​ളു​ത്ത ക​ല്ലി​ന്‍റെ വ​ര​ക​ളാ​ൽ അ​ല​ങ്ക​രി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു. കെ​ട്ടി​ട നി​ർ​മാ​ണ​ത്തി​ന് കു​ർ​ള ക​ല്ലു​ക​ളും മ​ലാ​ഡ് പ്ര​ദേ​ശ​ത്തെ ബ​സാ​ൾ​ട്ട് ക​ല്ലു​ക​ളു​മാ​ണ് ഉ​പ​യോ​ഗി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്ന​ത്. സ​വി​ശേ​ഷ നി​റ​വും ദൃ​ഢ​ത​യും ഇ​വ​യു​ടെ പ്ര​ത്യേ​ക​ത​ക​ളാ​ണ്. പ്ര​ധാ​ന വാ​സ്തു​വി​ദ്യാ സ​വി​ശേ​ഷ​ത 234.6 അ​ടി ഉ​യ​ര​മു​ള്ള മ​ധ്യ​താ​ഴി​ക​ക്കു​ട​മാ​ണ്. പ്ര​ധാ​ന താ​ഴി​ക​ക്കു​ട​ത്തി​ന്‍റെ ഉ​ൾ​ഭാ​ഗ​ത്തെ ചി​ത്ര​പ്പ​ണി​ക​ൾ 24 കാ​ര​റ്റ് സ്വ​ർ​ണം പൂ​ശി​യി​രി​ക്കു​ന്ന​തി​നാ​ൽ അ​തീ​വ സു​ര​ക്ഷി​ത​മാ​യി സൂ​ക്ഷി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു.

മേ​ൽ​ക്കൂ​ര​യു​ടെ​മു​ന്നി​ൽ ത്രി​കോ​ണ മു​ഖ​ത്തി​നു മു​ക​ളി​ൽ ചി​റ​കു​ക​ൾ വി​രി​ച്ച പ്ര​തി​മ​യും അ​തി​നു താ​ഴെ ലാ​റ്റി​ൻ ഭാ​ഷ​യി​ൽ ഒ​രു ച​രി​ത്ര​മു​ദ്ര​യും കൊ​ത്തി​വ​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ട്- ഉ​ർ​ബ്സ് പ്രീ​മ ഇ​ൻ ഇ​ൻ​ഡി​സ് (ഇ​ന്ത്യ​യി​ലെ പ്ര​ഥ​മ ന​ഗ​രം എ​ന്ന​ർ​ഥം). ബ്രി​ട്ടീ​ഷ് കാ​ല​ഘ​ട്ട​ത്തി​ൽ വ്യാ​പാ​ര​ത്തി​ലും ഭ​ര​ണ​ത്തി​ലും മു​ൻ​പ​ന്തി​യി​ൽ നി​ന്നി​രു​ന്ന ബോം​ബെ​യു​ടെ മ​ഹ​ത്വ​ത്തെ സൂ​ചി​പ്പി​ക്കു​ന്ന മു​ദ്രാ​വാ​ക്യം. കൂ​ടാ​തെ, മു​നി​സി​പ്പ​ൽ കോ​ർ​പ​റേ​ഷ​ൻ ഓ​ഫ് ഗ്രേ​റ്റ​ർ മും​ബൈ​യു​ടെ ചി​ഹ്ന​വും.

കൊ​ട്ടാ​ര​ചാ​രു​ത

പ്ര​വേ​ശ​ന വാ​തി​ൽ ക​ട​ക്കു​മ്പോ​ൾ ഇ​റ്റ​ലി​യി​ൽ​നി​ന്നു​ള്ള ബ​ഹു​വ​ർ​ണ മി​ന്‍റ​ൺ ഫ്ലോ​ർ ടൈ​ലു​ക​ൾ (ഇ​റ്റ​ലി​യി​ൽ​നി​ന്ന് എ​ത്തി​ച്ച​ത്). ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്‍റെ കാ​ലാ​വ​സ്ഥാ​മാ​റ്റ​ങ്ങ​ൾ​ക്ക് അ​നു​സ​രി​ച്ച് നി​യ​ന്ത്രി​ത ഘ​ട​ന​യു​ള്ള വ​ള​ഞ്ഞ ജ​ന​ലു​ക​ൾ, ക​മാ​ന​ങ്ങ​ൾ, വി​പു​ല​മാ​യ താ​ഴി​ക​ക്കു​ട​ങ്ങ​ളു​ള്ള കോ​ർ​ണ​ർ ഗോ​പു​ര​ങ്ങ​ൾ, മ​ര​ങ്ങ​ളി​ൽ വി​വി​ധ ചി​ത്ര​പ്പ​ണി​ക​ൾ, പ്ര​തി​മ​ക​ൾ. ത​ടി ഫ​ർ​ണി​ച്ച​റു​ക​ൾ ഉ​ള്ള കൗ​ൺ​സി​ൽ ചേം​ബ​റി​ന് പോ​ളി​ഷ് ചെ​യ്യാ​ത്ത തേ​ക്കി​ന്‍റെ മേ​ൽ​ക്കൂ​ര. ആ​ദ്യം 80 പേ​ർ​ക്കി​രി​ക്കാ​മാ​യി​രു​ന്ന കൗ​ൺ​സി​ൽ ഹാ​ളും ഇ​രി​പ്പി​ട​ങ്ങ​ളും പി​ന്നീ​ട് ഇ​രു​നൂ​റാ​യും ഇ​പ്പോ​ൾ 300 ആ​യും വി​പു​ലീ​ക​രി​ച്ചു. ഇ​പ്പോ​ൾ 227 കോ​ർ​പ​റേ​റ്റ​ർ​മാ​രാ​ണ് (കൗ​ൺ​സി​ല​ർ​മാ​ർ) ഉ​ള്ള​ത്.

ഈ ​ശി​ല്പ​ഗോ​പു​രം യു​നെ​സ്കോ​യു​ടെ ലോ​ക പൈ​തൃ​ക പ​ട്ടി​ക​യി​ൽ ഇ​ടം​പി​ടി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ട്.

മും​ബൈ ഇ​ന്ന്

രാ​പ്പ​ക​ൽ​ഭേ​ദ​മി​ല്ലാ​തെ ജ​നം ഒ​ഴു​കി​ന​ട​ക്കു​ന്ന മ​ഹാ​ന​ഗ​രം. ഒ​രു​കോ​ടി 30 ല​ക്ഷ​ത്തി​ല​ധി​കം വ​രു​ന്ന താ​മ​സ​ക്കാ​ർ. ദി​വ​സേ​ന 30-40 ല​ക്ഷം ഫ്ലോ​ട്ടിം​ഗ് പോ​പ്പു​ലേ​ഷ​ൻ. 2026-27 വ​ർ​ഷ​ത്തെ വാ​ർ​ഷി​ക ബ​ജ​റ്റ് 80,952 കോ​ടി രൂ​പ. എ​ൻ​ജി​നീ​യ​റിം​ഗ് വി​ഭാ​ഗം, ആ​രോ​ഗ്യ​വ​കു​പ്പ്, അ​ഡ്മി​നി​സ്ട്രേ​റ്റീ​വ് സ്റ്റാ​ഫ്, ശു​ചീ​ക​ര​ണ തൊ​ഴി​ലാ​ളി​ക​ൾ എ​ന്നി​ങ്ങ​നെ 1,20,875 ര​ജി​സ്റ്റ​ർ ചെ​യ്ത ജീ​വ​ന​ക്കാ​ർ.

മും​ബൈ കോ​ർ​പ​റേ​ഷ​ന്‍റെ ബ്രെ​യി​ൻ സെ​ന്‍റ​ർ ആ​യ ബി​എം​സി ഹെ​ഡ് ഓ​ഫീ​സി​ൽ മാ​ത്രം 5500-6000 ജീ​വ​ന​ക്കാ​ർ. ഡെ​പ്യൂ​ട്ടി പി​ആ​ർ​ഒ ഗ​ണേ​ഷ് പു​രാ​ണി​ക് ത​രു​ന്ന ക​ണ​ക്കു​ക​ൾ ഇ​ങ്ങ​നെ.

ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്‍റെ നാ​ഡീ​വ്യൂ​ഹം

ആ​യി​ര​ക്ക​ണ​ക്കി​ന് കാ​മ​റ​ക്ക​ണ്ണു​ക​ൾ ന​ഗ​ര​ത്തെ നി​രീ​ക്ഷി​ക്കു​ക​യും ഒ​രു കേ​ന്ദ്ര​മു​റി​യി​ൽ​നി​ന്ന് മു​ഴു​വ​ൻ മും​ബൈ​യേ​യും നി​യ​ന്ത്രി​ക്കു​ക​യും ചെ​യ്യു​ന്ന സം​വി​ധാ​നം മും​ബൈ കോ​ർ​പ​റേ​ഷ​ൻ ഡി​സാ​സ്റ്റ​ർ ക​ൺ​ട്രോ​ൾ റൂം- ​ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്‍റെ നാ​ഡീ​വ്യൂ​ഹം. കോ​ർ​പ​റേ​ഷ​ന്‍റേ​താ​യി മാ​ത്രം അ​യ്യാ​യി​ര​ത്തി​ല​ധി​കം സി​സി​ടി​വി കാ​മ​റ​ക​ളു​ണ്ട്. മും​ബൈ പോ​ലീ​സ് നെ​റ്റ്‌​വ​ർ​ക്കു​മാ​യി ബ​ന്ധി​പ്പി​ച്ച് മൊ​ത്തം കാ​മ​റ​ക​ൾ 12,000 ൽ ​ത്തി​ല​ധി​കം.

ക​ൺ​ട്രോ​ൾ റൂ​മി​ലെ വ​ന്പ​ൻ വീ​ഡി​യോ വാ​ളി​ൽ (6.2 മീ​റ്റ​ർ നീ​ളം) പ്ര​ത്യേ​ക പ​രി​ശീ​ല​നം നേ​ടി​യ 70-90 പേ​ര​ട​ങ്ങു​ന്ന സം​ഘം 24 മ​ണി​ക്കൂ​റും ന​ഗ​ര​ത്തെ നി​രീ​ക്ഷി​ക്കു​ന്നു. 32 പ്ര​ധാ​ന ദു​ര​ന്ത​നി​വാ​ര​ണ വി​ഭാ​ഗ​ങ്ങ​ളും നൂ​റി​ൽ​പ​രം ഉ​പ​വി​ഭാ​ഗ​ങ്ങ​ളും ഇ​വി​ടെ പ്ര​വ​ർ​ത്തി​ക്കു​ന്നു​ണ്ട്. സി​സ്റ്റം ഏ​തെ​ങ്കി​ലും കാ​ര​ണ​വ​ശാ​ൽ ത​ക​രാ​റി​ലാ​യാ​ൽ ഹാം ​റേ​ഡി​യോ ബാ​ക്ക​പ്പ് പോ​ലും ഒ​രു​ക്കി​യി​ട്ടു​ണ്ടെ​ന്ന് ഡി​സാ​സ്റ്റ​ർ മാ​നേ​ജ്മെ​ന്‍റ്് ചീ​ഫ് ഓ​ഫീ​സ​ർ ല​ക്ഷ്മി ലോ​കാ​ന​ന്ദ പ​റ​ഞ്ഞു.

ക​ട​ൽ​ത്തീ​ര​ത്തെ ഒ​രി​ക്ക​ലും നി​ശ​ബ്ദ​മാ​കാ​ത്ത ന​ഗ​ര​ത്തി​ന്‍റെ സ്പ​ന്ദ​നം താ​ളം​തെ​റ്റാ​തെ പി​ൻ​തു​ട​രാ​ൻ ഒ​ര​ദൃ​ശ്യ ഭ​ര​ണ​ച​ക്രം നി​താ​ന്ത ജാ​ഗ്ര​ത​യോ​ടെ പി​റ​കി​ലു​ണ്ട്. അ​തൊ​രു കെ​ട്ടി​ട​മ​ല്ല, മ​നു​ഷ്യ​രും നൂ​ത​ന സാ​ങ്കേ​തി​ക സം​വി​ധാ​ന​ങ്ങ​ളും സ​മ​ന്വ​യി​ക്കു​ന്ന ജീ​വ​നു​ള്ള ന​ഗ​ര​ഹൃ​ദ​യ​മാ​ണ്. അ​വ​രാ​ണ് മ​ഹാ​ന​ഗ​രം ശ്വാ​സ​മെ​ടു​ക്കു​ന്ന ഓ​രോ നി​മി​ഷ​ത്തി​ന്‍റെ​യും അ​ദൃ​ശ്യ കാ​വ​ൽ​ക്കാ​ർ.

വി​സ്മ​യി​പ്പി​ച്ച വി​വാ​ഹ​സ​മ്മാ​നം

രാ​ജ​കു​മാ​രി കാ​ത​റി​ൻ ഓ​ഫ് ബ്ര​ഗാ​ൻ​സ​യെ ചാ​ൾ​സ് ര​ണ്ടാ​മ​ൻ രാ​ജ​കു​മാ​ര​ന് വി​വാ​ഹം ചെ​യ്തു​കൊ​ടു​ത്ത​പ്പോ​ൾ പോ​ർ​ച്ചു​ഗ​ൽ രാ​ജാ​വ് ജോ​ൺ നാ​ലാ​മ​ൻ ആ ​ഏ​ഴു​ദ്വീ​പു​ക​ൾ മാ​ത്ര​മ​ല്ല സ​മ്മാ​ന​മാ​യി ന​ൽ​കി​യ​ത്. ആ​ഫ്രി​ക്ക​യി​ലെ പ്ര​ധാ​ന തു​റ​മു​ഖ​മാ​യ ടാ​ഞ്ചി​യ​റും (മൊ​റോ​ക്കോ) ഒ​രു​പ​ഹാ​ര​മാ​യി​രു​ന്നു.

സ്പെ​യി​നി​ന്‍റെ ശ​ക്ത​മാ​യ സ​മ്മ​ർ​ദം നേ​രി​ട്ടി​രു​ന്ന പോ​ർ​ച്ചു​ഗ​ൽ ശ​ക്ത​മാ​യ കൂ​ട്ടാ​ളി​യെ തേ​ടു​ന്ന സ​മ​യ​ത്താ​യി​രു​ന്നു വി​വാ​ഹം. ഇ​തോ​ടെ സ​മു​ദ്ര​വ്യാ​പാ​ര​ത്തി​ൽ പി​ടി​മു​റു​ക്കാ​ൻ ഇം​ഗ്ല​ണ്ടി​നാ​യി. ഇ​തു​കൂ​ടാ​തെ നാ​ലു ല​ക്ഷം പൗ​ണ്ടും പോ​ർ​ച്ചു​ഗ​ൽ രാ​ജാ​വ് സ​മ്മാ​ന​മാ​യി ന​ൽ​കി, ബ്ര​സീ​ലി​ലേ​ക്കും ഇ​ന്ത്യ​യി​ലേ​ക്കു​മു​ള്ള സ്വ​ത​ന്ത്ര വ്യാ​പാ​ര​ക്ക​രാ​റും.

Tags : Sunday special mumbai city seven islands