x
ad
Mon, 17 August 2026
Facebook X Instagram Youtube
Deepika
Deepika
E-Paper
ad

ADVERTISEMENT

സ​മ്പ​ത്തി​ന്‍റെ അ​ള​വു​കോ​ല്‍

ഫാ. ജോസ് പന്തപ്ലാംതൊട്ടിയിൽ
Published: August 10, 2026 01:07 PM IST | Updated: August 10, 2026 01:07 PM IST

പ്രതീകാത്മക ചിത്രം

ചി​ല പു​സ്ത​ക​ങ്ങ​ള്‍ നാം ​വാ​യി​ച്ചു​ക​ഴി​ഞ്ഞാ​ല്‍ അ​വ അ​ല​മാ​ര​യി​ലേ​ക്ക് മ​ട​ങ്ങി​പ്പോ​കും. ചി​ല​ത് ഏ​താ​നും ദി​വ​സ​ങ്ങ​ള്‍ മ​ന​സി​ല്‍ ത​ങ്ങി​നി​ല്‍​ക്കും. എ​ന്നാ​ല്‍, അ​പൂ​ര്‍​വ​മാ​യി ചി​ല പു​സ്ത​ക​ങ്ങ​ള്‍ ഈ ​ത​ല​മു​റ​യു​ടെ ചി​ന്ത​യെ​യും സ്വ​ഭാ​വ​ത്തെ​യും ജീ​വി​ത​ദ​ര്‍​ശ​ന​ത്തെ​യും രൂ​പ​പ്പെ​ടു​ത്തും. കാ​ലം ക​ട​ന്നു​പോ​യാ​ലും അ​വ​യു​ടെ പ്ര​സ​ക്തി മ​ങ്ങു​ക​യി​ല്ല. മ​റാ​ത്തി ഭാ​ഷ​യി​ല്‍ എ​ഴു​ത​പ്പെ​ട്ട ‘ശ്യാ​മി​ന്‍റെ അ​മ്മ’ എ​ന്ന കൃ​തി ആ ​ഗ​ണ​ത്തി​ല്‍ ഉ​ള്‍​പ്പെ​ടു​ന്നു.

പാ​ണ്ഡു​രം​ഗ് സ​ദാ​ശി​വ് സാ​നെ(1899-1950)​യാ​ണ് ഈ ​അ​ന​ശ്വ​ര​കൃ​തി​യു​ടെ ര​ച​യി​താ​വ്. സാ​നെ ഗു​രു​ജി എ​ന്നു പ​ര​ക്കെ അ​റി​യ​പ്പെ​ട്ടി​രു​ന്ന അ​ദ്ദേ​ഹം മ​ഹാ​രാ​ഷ്‌​ട്ര​യി​ലെ കൊ​ങ്ക​ണ്‍ മേ​ഖ​ല​യി​ലു​ള്ള പ​ല്‍​ഗ​ഡ് എ​ന്ന ചെ​റി​യ ഗ്രാ​മ​ത്തി​ലാ​ണ് ജ​നി​ച്ച​ത്. അ​ധ്യാ​പ​ക​ന്‍, സ്വാ​ത​ന്ത്ര്യ​സ​മ​ര​സേ​നാ​നി, ഗാ​ന്ധി​യ​ന്‍ ചി​ന്ത​ക​ന്‍, സാ​മൂ​ഹി​ക പ​രി​ഷ്ക​ര്‍​ത്താ​വ്, ബാ​ല​സാ​ഹി​ത്യ​കാ​ര​ന്‍ എ​ന്നി​ങ്ങ​നെ വി​വി​ധ രീ​തി​ക​ളി​ല്‍ പ്ര​ശോ​ഭി​ച്ചു. എ​ന്നാ​ല്‍, അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്‍റെ ഏ​റ്റ​വും വ​ലി​യ വി​ശേ​ഷ​ണം അ​ദ്ദേ​ഹം മ​നു​ഷ്യ​ഹൃ​ദ​യ​ങ്ങ​ളെ രൂ​പ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യ അ​ധ്യാ​പ​ക​ന്‍ എ​ന്ന​താ​യി​രു​ന്നു.

അ​ധ്യാ​പ​ക​നാ​യി​രു​ന്ന​പ്പോ​ള്‍ അ​ദ്ദേ​ഹം പാ​ഠ​പു​സ്ത​ക​ങ്ങ​ള്‍ മാ​ത്ര​മ​ല്ല പ​ഠി​പ്പി​ച്ച​ത്. വി​ദ്യാ​ര്‍​ഥി​ക​ളു​ടെ ജീ​വി​ത​ത്തി​ല്‍ സ​ത്യ​സ​ന്ധ​ത​യും സ്നേ​ഹ​വും ക​രു​ണ​യും സേ​വ​ന​വും ആ​ഴ​ത്തി​ല്‍ വേ​രൂ​ന്നു​ന്ന​തി​ല്‍ ശ്ര​ദ്ധി​ച്ചു. ത​ൻ​മൂ​ലം, വി​ദ്യാ​ര്‍​ഥി​ക​ള്‍ അ​തി​യാ​യ സ്നേ​ഹ​ത്തോ​ടെ അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തെ ഗു​രു​ജി എ​ന്നു വി​ളി​ച്ചു. ആ ​പേ​രു പി​ന്നീ​ട് അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്‍റെ യ​ഥാ​ര്‍​ഥ പേ​രി​നെ​ക്കാ​ള്‍ പ്ര​സി​ദ്ധ​മാ​യി. ഇ​ന്നും മ​ഹാ​രാ​ഷ്്‌​ട്ര​യി​ല്‍ ‘സാ​നെ ഗു​രു​ജി’ എ​ന്നു പ​റ​യു​മ്പോ​ള്‍ ഒ​രു എ​ഴു​ത്തു​കാ​ര​നെ മാ​ത്ര​മ​ല്ല, ഒ​രു ഗു​രു​വി​നെ​യും മ​നു​ഷ്യ​സ്നേ​ഹി​യെ​യു​മാ​ണ് ജ​ന​ങ്ങ​ള്‍ ഓ​ര്‍​മി​ക്കു​ന്ന​ത്.

ഇ​ന്ത്യ​യു​ടെ സ്വാ​ത​ന്ത്ര്യ​സ​മ​ര​ത്തി​ല്‍ അ​ദ്ദേ​ഹം സ​ജീ​വ​മാ​യി പ​ങ്കെ​ടു​ത്തു. പ​ല​വ​ട്ടം ജ​യി​ല്‍​വാ​സം അ​നു​ഭ​വി​ച്ചു. എ​ന്നാ​ല്‍, ആ ​ത​ട​വ​റ​യാ​ണ് അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്‍റെ സാ​ഹി​ത്യ​ജീ​വി​ത​ത്തി​നു വ​ഴി​ത്തി​രി​വാ​യ​ത്. ഇ​രു​മ്പ​ഴി​ക്കു​ള്ളി​ല്‍ ശ​രീ​രം ബ​ന്ധി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടി​രു​ന്നെ​ങ്കി​ലും മ​ന​സ് സ്വ​ത​ന്ത്ര​മാ​യി​രു​ന്നു. ജ​യി​ലി​ല്‍ ക​ഴി​യു​മ്പോ​ഴാ​ണ് പി​ന്നീ​ട് അ​ന​ശ്വ​ര​കൃ​തി​യാ​യി മാ​റി​യ ‘ശ്യാ​മി​ന്‍റെ അ​മ്മ’ എ​ന്ന നോ​വ​ല്‍ എ​ഴു​തി​ത്തു​ട​ങ്ങി​യ​ത്. സ്വാ​ത​ന്ത്ര്യാ​ന​ന്ത​രം സാ​മൂ​ഹി​ക വി​വേ​ച​ന​ങ്ങ​ള്‍​ക്കെ​തി​രേ അ​ദ്ദേ​ഹം ശ​ക്ത​മാ​യി ശ​ബ്‌​ദ​മു​യ​ര്‍​ത്തി. സാ​ധ​ന എ​ന്ന വാ​രി​ക സ്ഥാ​പി​ച്ച് സാ​മൂ​ഹി​ക​സ​മ​ത്വ​ത്തി​നും ദേ​ശീ​യ ഐ​ക്യ​ത്തി​നു​മാ​യി ജീ​വി​തം സ​മ​ര്‍​പ്പി​ച്ചു.

സാ​നെ ഗു​രു​ജി 135 പു​സ്ത​ക​ങ്ങ​ള്‍ ര​ചി​ച്ചു. അ​വ​യി​ല്‍ ഭൂ​രി​ഭാ​ഗ​വും കു​ട്ടി​ക​ള്‍​ക്കും യു​വ​ജ​ന​ങ്ങ​ള്‍​ക്കും വേ​ണ്ടി​യു​ള്ള​വ​യാ​യി​രു​ന്നു. കു​ട്ടി​ക​ള്‍​ക്കു​വേ​ണ്ടി ക​ഥ​ക​ള്‍ എ​ഴു​തു​ക മാ​ത്ര​മാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്‍റെ ല​ക്ഷ്യം. ന​ല്ല മ​നു​ഷ്യ​രെ രൂ​പ​പ്പെ​ടു​ത്തു​ക എ​ന്ന​താ​യി​രു​ന്നു അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്‍റെ സ്വ​പ്നം. അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്‍റെ എ​ല്ലാ കൃ​തി​ക​ളും ആ​ളു​ക​ള്‍ ഇ​ഷ്‌​ട​പ്പെ​ട്ടെ​ങ്കി​ലും ജ​ന​ഹൃ​ദ​യ​ങ്ങ​ള്‍ കീ​ഴ​ട​ക്കി​യ​ത് ‘ ശ്യാ​മി​ന്‍റെ അ​മ്മ’ എ​ന്ന നോ​വ​ലാ​യി​രു​ന്നു. ഇ​ന്ത്യ​യി​ലെ മി​ക്ക പ്ര​ധാ​ന ഭാ​ഷ​ക​ളി​ലേ​ക്കും ഇം​ഗ്ലീ​ഷി​ലേ​ക്കും ജാ​പ്പ​നീ​സ് ഭാ​ഷ​യി​ലേ​ക്കും വി​വ​ര്‍​ത്ത​നം ചെ​യ്യ​പ്പെ​ട്ട കൃ​തി പി​ന്നീ​ട് ദേ​ശീ​യ​പു​ര​സ്കാ​രം നേ​ടി​യ ച​ല​ച്ചി​ത്ര​മാ​യും മാ​റി.

‘ശ്യാ​മി​ന്‍റെ അ​മ്മ’ ഒ​രു സാ​ങ്ക​ല്പി​ക നോ​വ​ല​ല്ല. സാ​നെ ഗു​രു​ജി​യു​ടെ ബാ​ല്യ​കാ​ല സ്മ​ര​ണ​ക​ളു​ടെ ഹൃ​ദ​യ​സ്പ​ര്‍​ശി​യാ​യ അ​വ​ത​ര​ണ​മാ​ണ്. കൊ​ങ്ക​ണ്‍ പ്ര​ദേ​ശ​ത്തെ ഒ​രു സാ​ധാ​ര​ണ ഗ്രാ​മ​ത്തി​ലെ ദാ​രി​ദ്ര്യം നി​റ​ഞ്ഞ ജീ​വി​ത​ത്തി​ലൂ​ടെ ത​ന്‍റെ അ​മ്മ​യു​ടെ സ്നേ​ഹ​വും ത്യാ​ഗ​വും മൂ​ല്യ​ബോ​ധ​വും അ​ദ്ദേ​ഹം അ​ന​ശ്വ​ര​മാ​ക്കി. ഔ​പ​ചാ​രി​ക വി​ദ്യാ​ഭ്യാ​സ​മോ സ​മ്പ​ത്തോ ഇ​ല്ലാ​തി​രു​ന്ന അ​മ്മ ത​ന്‍റെ ജീ​വി​തം​കൊ​ണ്ടാ​ണ് മ​ക​നെ പ​ഠി​പ്പി​ച്ച​ത്. അ​തു​കൊ​ണ്ടു​ത​ന്നെ ലോ​ക​സാ​ഹി​ത്യ​ത്തി​ല്‍ ഒ​രു അ​മ്മ​യു​ടെ സ്വാ​ധീ​ന​ത്തെ ഹൃ​ദ​യ​സ്പ​ര്‍​ശി​യാ​യി ചി​ത്രീ​ക​രി​ച്ച കൃ​തി​ക​ള്‍ വ​ള​രെ വി​ര​ള​മാ​ണ്.

ആ ​പു​സ്ത​ക​ത്തി​ലെ ഒ​രു സം​ഭ​വം ഇ​ന്നും വാ​യ​ന​ക്കാ​രു​ടെ ഹൃ​ദ​യ​ത്തെ സ്പ​ര്‍​ശി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ന്നു. ശ്യാ​മി​ന്‍റെ കു​ടും​ബം അ​ന്നു ക​ടു​ത്ത സാ​മ്പ​ത്തി​ക പ്ര​തി​സ​ന്ധി​യി​ലാ​യി​രു​ന്നു. ക​ട​ബാ​ധ്യ​ത​ക​ള്‍ കു​ടും​ബ​ത്തെ വ​ല്ലാ​തെ ത​ള​ര്‍​ത്തി​യി​രു​ന്നു. വീ​ട്ടി​ല്‍ ഭ​ക്ഷ​ണ​സാ​ധ​ന​ങ്ങ​ള്‍ വ​ള​രെ കു​റ​വാ​യി​രു​ന്നു. ഓ​രോ അ​രി​മ​ണി​യും സൂ​ക്ഷി​ച്ച് ഉ​പ​യോ​ഗി​ക്കേ​ണ്ട അ​വ​സ്ഥ. ഇ​ന്ന​ത്തെ​പ്പോ​ലെ സൂ​പ്പ​ര്‍​മാ​ര്‍​ക്ക​റ്റി​ല്‍ പോ​യി സാ​ധ​ന​ങ്ങ​ള്‍ വാ​ങ്ങാ​ന്‍ ക​ഴി​യു​ന്ന കാ​ല​മാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല അ​ന്ന്. നാ​ളെ ഭ​ക്ഷ​ണ​മു​ണ്ടാ​കു​മോ എ​ന്ന ആ​ശ​ങ്ക എ​പ്പോ​ഴും വീ​ട്ടു​കാ​രെ അ​ല​ട്ടി​യി​രു​ന്നു.

അ​പ്പോ​ഴാ​ണ് മ​ഥു​ര എ​ന്ന പാ​വ​പ്പെ​ട്ട സ്ത്രീ ​ഗു​രു​ത​ര​മാ​യി രോ​ഗ​ബാ​ധി​ത​യാ​യെ​ന്ന വാ​ര്‍​ത്ത അ​വ​ര്‍ അ​റി​യു​ന്ന​ത്. അ​വ​ളു​ടെ വീ​ട്ടി​ലെ അ​വ​സ്ഥ ശ്യാ​മി​ന്‍റെ കു​ടും​ബ​ത്തെ​ക്കാ​ള്‍ പ​രി​താ​പ​ക​ര​മാ​യി​രു​ന്നു. രോ​ഗ​വും ദാ​രി​ദ്ര്യ​വും മ​ഥു​ര​യെ ത​ള​ര്‍​ത്തി​ക്ക​ള​ഞ്ഞി​രു​ന്നു. ഈ ​വാ​ര്‍​ത്ത കേ​ട്ട​പ്പോ​ള്‍ ശ്യാ​മി​ന്‍റെ അ​മ്മ ഒ​രു നി​മി​ഷം​പോ​ലും ആ​ലോ​ചി​ച്ചി​ല്ല. അ​വ​ര്‍ അ​ടു​ക്ക​ള​യി​ലേ​ക്ക് ഓ​ടി. വീ​ട്ടി​ലു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന അ​രി​യി​ല്‍​നി​ന്ന് ഒ​രു പ​ങ്ക് മാ​റ്റി​വ​ച്ചു. കു​റെ ഭ​ക്ഷ​ണ​വും ക​ഴി​യു​ന്ന​ത്ര മ​രു​ന്നും വാ​ങ്ങി അ​വ​ര്‍ മ​ഥു​ര​യു​ടെ വീ​ട്ടി​ലെ​ത്തി​ച്ചു.

സ്വ​ന്തം വീ​ട്ടി​ല്‍ എ​ന്തു ശേ​ഷി​ക്കു​മെ​ന്ന ക​ണ​ക്കു​കൂ​ട്ട​ലോ ആ​രെ​ങ്കി​ലും ന​ന്ദി പ​റ​യു​മെ​ന്ന പ്ര​തീ​ക്ഷ​യോ അ​വ​ര്‍​ക്കി​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു. മ​റ്റൊ​രാ​ളു​ടെ വേ​ദ​ന ക​ണ്ട​പ്പോ​ള്‍ സ​ഹാ​യി​ക്ക​ണ​മെ​ന്ന ഹൃ​ദ​യ​ത്തി​ന്‍റെ പ്രേ​ര​ണ മാ​ത്ര​മാ​ണ് അ​വ​രെ ന​യി​ച്ച​ത്. ഇ​തെ​ല്ലാം ക​ണ്ട ശ്യാം ​വി​സ്മ​യ​ത്തോ​ടെ അ​മ്മ​യെ നോ​ക്കി. സ്വ​ന്തം ആ​വ​ശ്യ​ത്തി​നു​പോ​ലും കാ​ര്യ​മാ​യി ഒ​ന്നു​മി​ല്ല. എ​ന്നി​ട്ടും മ​റ്റൊ​രാ​ള്‍​ക്കു​വേ​ണ്ടി സ്വ​ന്തം വി​ഹി​തം മാ​റ്റി​വ​യ്ക്കു​വാ​ന്‍ അ​മ്മ​യ്ക്ക് എ​ങ്ങ​നെ സാ​ധി​ക്കു​ന്നു എ​ന്ന​താ​യി​രു​ന്നു ആ ​നോ​ട്ട​ത്തി​ല്‍ അ​ട​ങ്ങി​യി​രു​ന്ന ചോ​ദ്യം. അ​മ്മ​യു​ടെ മ​റു​പ​ടി വാ​ക്കു​ക​ളി​ലാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല. അ​വ​രു​ടെ ജീ​വി​തം​ത​ന്നെ​യാ​യി​രു​ന്നു ആ ​ചോ​ദ്യ​ത്തി​നു​ള്ള മ​റു​പ​ടി.

അ​ന്ന് ശ്യാം ​ത​ന്‍റെ ജീ​വി​ത​ത്തി​ലെ വ​ലി​യ പാ​ഠ​ങ്ങ​ളി​ലൊ​ന്നു പ​ഠി​ച്ചു. സ​മ്പ​ത്തി​ന്‍റെ അ​ഭാ​വം ദാ​രി​ദ്ര്യ​മാ​കാം. എ​ന്നാ​ല്‍, ക​രു​ണ​യു​ടെ അ​ഭാ​വ​മാ​ണു യ​ഥാ​ര്‍​ഥ ദാ​രി​ദ്ര്യം. കൈ​വ​ശം വ​ള​രെ കു​റ​ച്ചേ ഉ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു​ള്ളൂ​വെ​ങ്കി​ലും ഹൃ​ദ​യം വി​ശാ​ല​മാ​യി​രു​ന്ന​തി​നാ​ല്‍ ആ ​അ​മ്മ യ​ഥാ​ര്‍​ഥ സ​മ്പ​ന്ന​യാ​യി​രു​ന്നു. സ്വ​ന്തം ആ​വ​ശ്യ​ങ്ങ​ള്‍​ക്കി​ട​യി​ലും മ​റ്റൊ​രാ​ളു​ടെ ക​ണ്ണീ​ര്‍ കാ​ണാ​ന്‍ ക​ഴി​യു​ന്ന​വ​രാ​ണ് ദൈ​വ​ത്തി​ന്‍റെ ദൃ​ഷ്‌​ടി​യി​ല്‍ യ​ഥാ​ര്‍​ഥ സ​മ്പ​ന്ന​ര്‍. ത​ന്മൂ​ല​മാ​ണ്, ആ ​അ​ധ്യാ​യ​ത്തി​നു ‘ഹൃ​ദ​യ​സ​മ്പ​ന്ന​ര്‍’ എ​ന്ന പേ​രു നോ​വ​ലി​സ്റ്റ് ന​ല്‍​കി​യി​രി​ക്കു​ന്ന​ത്.

ഈ ​സം​ഭ​വ​ത്തി​ല്‍ സു​വി​ശേ​ഷ​ത്തി​ലെ യേ​ശു​വി​ന്‍റെ വ​ച​ന​ത്തി​ന്‍റെ പ്ര​തി​ധ്വ​നി നാം ​കേ​ള്‍​ക്കു​ന്നു: “എ​നി​ക്കു വി​ശ​ന്നു; നി​ങ്ങ​ള്‍ എ​നി​ക്കു ഭ​ക്ഷി​ക്കാ​ന്‍ ത​ന്നു. എ​നി​ക്കു ദാ​ഹി​ച്ചു; നി​ങ്ങ​ള്‍ എ​നി​ക്കു കു​ടി​ക്കാ​ന്‍ ത​ന്നു’’ (മ​ത്താ​യി 25:35). ദാ​ന​ത്തി​ന്‍റെ അ​ള​വ​ല്ല യേ​ശു നോ​ക്കി​യ​ത്. പ്ര​ത്യു​ത, അ​തി​ന്‍റെ പി​ന്നി​ലെ സ്നേ​ഹ​മാ​ണ് അ​വി​ട​ന്നു ക​ണ്ട​ത്. ശ്യാം ​വീ​ട്ടി​ല്‍ ക​രു​ണ പ്ര​വ​ര്‍​ത്തി​ക്കു​ന്ന​തു ക​ണ്ടു​വ​ള​ര്‍​ന്നു.
സാ​നെ ഗു​രു​ജി​ക്ക് അ​മ്മ​യി​ല്‍​നി​ന്നു ല​ഭി​ച്ച ഏ​റ്റ​വും വ​ലി​യ സ​മ്പ​ത്ത് വീ​ടോ ആ​ഭ​ര​ണ​മോ ആ​യി​രു​ന്നി​ല്ല. പ്ര​ത്യു​ത, സ്നേ​ഹ​വും ക​രു​ണ​യും നി​റ​ഞ്ഞ ഒ​രു ഹൃ​ദ​യ​മാ​യി​രു​ന്നു. ന​മ്മി​ല്‍ പ​ല​രും പ​റ​യാ​റു​ണ്ട്, സ​മ്പ​ന്ന​നാ​യാ​ല്‍ ഞാ​ന്‍ മ​റ്റു​ള്ള​വ​രെ സ​ഹാ​യി​ക്കും എ​ന്ന്.

എ​ന്നാ​ല്‍ ശ്യാ​മി​ന്‍റെ അ​മ്മ ന​മ്മെ പ​ഠി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​ത് മ​റ്റൊ​ന്നാ​ണ്. സ​മ്പ​ന്ന​രാ​കു​മ്പോ​ള്‍ ആ​രം​ഭി​ക്കു​ന്ന​ത​ല്ല ഔ​ദാ​ര്യം. നേ​രെ​മ​റി​ച്ച്, ന​മ്മു​ടെ ഇ​ല്ലാ​യ്മ​യി​ല്‍ നി​ന്നു​ത​ന്നെ ആ​രം​ഭി​ക്കു​ന്ന​താ​ണ​ത്. ബാ​ങ്കി​ലെ നി​ക്ഷേ​പ​മ​ല്ല ന​മ്മു​ടെ യ​ഥാ​ര്‍​ഥ സ​മ്പ​ത്ത്; മ​റ്റൊ​രാ​ളു​ടെ ക​ണ്ണീ​ര്‍ തു​ട​യ്ക്കാ​ന്‍ സ​ഹാ​യി​ക്കു​ന്ന ഹൃ​ദ​യ​മാ​ണ​ത്. സ​മ്പ​ത്ത് ന​മ്മെ വ​ലി​യ​വ​രാ​ക്കു​ന്നി​ല്ല. ഔ​ദാ​ര്യ​മു​ള്ള ഹൃ​ദ​യ​മാ​ണ് ന​മ്മെ എ​പ്പോ​ഴും സ​മ്പ​ന്ന​രാ​ക്കു​ന്ന​ത്. അ​തു ന​മു​ക്കു മ​റ​ക്കാ​തി​രി​ക്കാം.

Tags : Jeevithavijayam Fr. Jose Panthaplamthottiyil

Recent News

Corehub Up