13

പ​തി​നൊ​ന്നാം നൂ​റ്റാ​ണ്ടി​ന്‍റെ അ​വ​സാ​ന​ത്തോ​ടെ മു​ഹ​മ്മ​ദ് ഗോ​റി ഉ​ള്‍​പ്പെ​ടെ​യു​ള്ള ട​ര്‍​ക്കി​ഷ്-​അ​ഫ്ഗാ​ന്‍ അ​ധി​നി​വേ​ശ ആ​ക്ര​മ​ണ​ങ്ങ​ളി​ല്‍ ഈ ​ക്ഷേ​ത്ര​ങ്ങ​ള്‍​ക്ക് വ​ലി​യ തോ​തി​ല്‍ നാ​ശ​ന​ഷ്ട​ങ്ങ​ള്‍ സം​ഭ​വി​ച്ചു. 1178ല്‍ ​ചൗ​ലൂ​ക്യ രാ​ജാ​വാ​യി​രു​ന്ന ഭീ​മ​ന്‍ ര​ണ്ടാ​മ​ന്‍ അ​റ്റ​കു​റ്റ​പ്പ​ണി​ക​ള്‍ ന​ട​ത്തി ക്ഷേ​ത്രം പു​ന​രു​ദ്ധ​രി​ച്ച​താ​യി ഇ​വി​ടെ​യു​ള്ള ശി​ലാ​ശാ​സ​ന​ങ്ങ​ളി​ല്‍ പ​റ​യു​ന്നു. എ​ങ്കി​ലും പി​ല്‍​ക്കാ​ല​ത്തു​ണ്ടാ​യ തു​ട​ര്‍​ച്ച​യാ​യ വി​ദേ​ശ ആ​ക്ര​മ​ണ​ങ്ങ​ളും ഭൂ​ക​മ്പം പോ​ലു​ള്ള പ്ര​കൃ​തി​ക്ഷോ​ഭ​ങ്ങ​ളും മ​രു​ഭൂ​മി​യി​ലെ പ്ര​തി​കൂ​ല കാ​ലാ​വ​സ്ഥ​യും കാ​ര​ണം പ്ര​ദേ​ശം പൂ​ര്‍​ണ​മാ​യി ഉ​പേ​ക്ഷി​ക്ക​പ്പെ​ടു​ക​യും ത​ക​രു​ക​യു​മാ​യി​രു​ന്നു.

രാ​ജ​സ്ഥാ​നി​ലെ ബാ​ര്‍​മ​ര്‍ ജി​ല്ല​യി​ല്‍ താ​ര്‍ മ​രു​ഭൂ​മി​യോ​ട് ചേ​ര്‍​ന്ന് സ്ഥി​തി​ചെ​യ്യു​ന്ന മ​നോ​ഹ​ര​വും എ​ന്നാ​ല്‍ നി​ഗൂ​ഢ​ത​ക​ള്‍ നി​റ​ഞ്ഞ​തു​മാ​യ പു​രാ​ത​ന ക്ഷേ​ത്ര സ​മു​ച്ച​യ​മാ​ണ് കി​രാ​ഡു ക്ഷേ​ത്ര​ങ്ങ​ൾ‌. ­

അ​തി​സൂ​ക്ഷ്മ ശി​ല്പ​ചാ​തു​രി​യും ച​രി​ത്ര​പ്രാ​ധാ​ന്യ​വും കൊ​ണ്ടാ​ണ് ഈ ​ക്ഷേ​ത്ര​ങ്ങ​ള്‍ ശ്ര​ദ്ധേ​യ​മാ​കു​ന്ന​ത്. അ​തി​നാ​ല്‍​ത​ന്നെ കി​രാ​ഡു​വി​നെ 'രാ​ജ​സ്ഥാ​നി​ലെ ഖ​ജു​രാ​ഹോ' എ​ന്നും വി​ശേ​ഷി​പ്പി​ക്കാ​റു​ണ്ട്.

ച​രി​ത്ര​ത്തി​നൊ​പ്പം ചൂ​ഴ്ന്നു​നി​ല്‍​ക്കു​ന്ന ചി​ല വി​ശ്വാ​സ​ങ്ങ​ള്‍​കൂ​ടി​യാ​ണ് കി​രാ​ടു ക്ഷേ​ത്ര​ങ്ങ​ളെ പ്ര​ശ​സ്ത​മാ​ക്കു​ന്ന​ത്. എ.​ഡി 11-12 നൂ​റ്റാ​ണ്ടു​ക​ളി​ൾ ഈ ​ക്ഷേ​ത്ര​ങ്ങ​ള്‍ നി​ര്‍​മി​ക്ക​പ്പെ​ട്ട​താ​യാ​ണ് രേ​ഖ​ക​ൾ‌. ഗു​ജ​റാ​ത്തി​ലെ ചൗ​ലൂ​ക്യ (സോ​ള​ങ്കി) രാ​ജ​വം​ശ​ത്തി​നു കീ​ഴി​ല്‍ ഭ​രി​ച്ചി​രു​ന്ന പ​ര​മാ​ര വം​ശ​ത്തി​ലെ രാ​ജാ​ക്ക​ന്മാ​രാ​ണ് ഇ​ത് നി​ര്‍​മി​ച്ച​ത്.

പു​രാ​ത​ന​കാ​ല​ത്ത് ഈ ​പ്ര​ദേ​ശം കി​രാ​ത​കൂ​പ എ​ന്നാ​ണ് അ​റി​യ​പ്പെ​ട്ടി​രു​ന്ന​ത്. വ​ലി​യൊ​രു വ്യാ​പാ​ര​കേ​ന്ദ്ര​വും സ​ജീ​വ ന​ഗ​ര​വു​മാ​യി​രു​ന്നു ഇ​ത്.

ഇ​വി​ടെ ആ​കെ 108 ക്ഷേ​ത്ര​ങ്ങ​ള്‍ ഉ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു​വെ​ന്നാ​ണ് പ​റ​യ​പ്പെ​ടു​ന്ന​ത്. എ​ന്നാ​ല്‍ ഇ​ന്ന് അ​ഞ്ച് ക്ഷേ​ത്ര​ങ്ങ​ളു​ടെ ശേ​ഷി​പ്പു​ക​ള്‍ മാ​ത്ര​മാ​ണ് കാ​ണാ​നാ​വു​ന്ന​ത്. ഇ​തി​ല്‍ നാ​ലെ​ണ്ണം ശി​വ​ക്ഷേ​ത്ര​ങ്ങ​ളും ഒ​രെ​ണ്ണം വി​ഷ്ണു​ക്ഷേ​ത്ര​വു​മാ​ണ്. ഇ​തി​ല്‍ ഏ​റ്റ​വും വ​ലു​തും ന​ന്നാ​യി സം​ര​ക്ഷി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടി​ട്ടു​ള്ള​തു​മാ​യ ക്ഷേ​ത്ര​മാ​ണ് സോ​മേ​ശ്വ​ര ക്ഷേ​ത്രം.

ഉ​ത്ത​രേ​ന്ത്യ​ന്‍ ശൈ​ലി​യും ഗു​ജ​റാ​ത്തി ശൈ​ലി​യും ഒ​ത്തു​ചേ​രു​ന്ന മാ​രു-​ഗു​ര്‍​ജ​ര വാ​സ്തു​വി​ദ്യാ ശൈ​ലി​യി​ലാ​ണ് ഇ​തി​ന്‍റെ നി​ര്‍​മി​തി. പീ​ത​വ​ര്‍​ണ​മാ​ര്‍​ന്ന മ​ണ​ല്‍​ക്ക​ല്ലു​ക​ളി​ല്‍ തീ​ര്‍​ത്ത അ​തി​സ​ങ്കീ​ര്‍​ണ്ണ​മാ​യ കൊ​ത്തു​പ​ണി​ക​ളും ദേ​വീ​ദേ​വ​ന്മാ​രു​ടെ​യും അ​പ്സ​ര​സു​ക​ളു​ടെ​യും ശി​ല്പ​ങ്ങ​ളും ഇ​വി​ടെ കാ​ണാം. ഇ​തൊ​ക്കെ​യാ​ണ് രാ​ജ​സ്ഥാ​നി​ലെ ഖ​ജു​രാ​ഹോ എ​ന്ന വി​ശേ​ഷ​ണം കി​രാ​ഡു​വി​ന് ചാ​ര്‍​ത്തി ന​ല്‍​കി​യ​ത്.

പ​തി​നൊ​ന്നാം നൂ​റ്റാ​ണ്ടി​ന്‍റെ അ​വ​സാ​ന​ത്തോ​ടെ മു​ഹ​മ്മ​ദ് ഗോ​റി ഉ​ള്‍​പ്പെ​ടെ​യു​ള്ള ട​ര്‍​ക്കി​ഷ്-​അ​ഫ്ഗാ​ന്‍ അ​ധി​നി​വേ​ശ ആ​ക്ര​മ​ണ​ങ്ങ​ളി​ല്‍ ഈ ​ക്ഷേ​ത്ര​ങ്ങ​ള്‍​ക്ക് വ​ലി​യ തോ​തി​ല്‍ നാ​ശ​ന​ഷ്ട​ങ്ങ​ള്‍ സം​ഭ​വി​ച്ചു. 1178ല്‍ ​ചൗ​ലൂ​ക്യ രാ​ജാ​വാ​യി​രു​ന്ന ഭീ​മ​ന്‍ ര​ണ്ടാ​മ​ന്‍ അ​റ്റ​കു​റ്റ​പ്പ​ണി​ക​ള്‍ ന​ട​ത്തി ക്ഷേ​ത്രം പു​ന​രു​ദ്ധ​രി​ച്ച​താ​യി ഇ​വി​ടെ​യു​ള്ള ശി​ലാ​ശാ​സ​ന​ങ്ങ​ളി​ല്‍ പ​റ​യു​ന്നു. എ​ങ്കി​ലും പി​ല്‍​ക്കാ​ല​ത്തു​ണ്ടാ​യ തു​ട​ര്‍​ച്ച​യാ​യ വി​ദേ​ശ ആ​ക്ര​മ​ണ​ങ്ങ​ളും ഭൂ​ക​മ്പം പോ​ലു​ള്ള പ്ര​കൃ​തി​ക്ഷോ​ഭ​ങ്ങ​ളും മ​രു​ഭൂ​മി​യി​ലെ പ്ര​തി​കൂ​ല കാ​ലാ​വ​സ്ഥ​യും കാ​ര​ണം പ്ര​ദേ​ശം പൂ​ര്‍​ണ​മാ​യി ഉ​പേ​ക്ഷി​ക്ക​പ്പെ​ടു​ക​യും ത​ക​രു​ക​യു​മാ​യി​രു​ന്നു.

അ​തേ​സ​മ​യം ഈ ​ക്ഷേ​ത്ര​ന​ഗ​രി​യു​ടെ ത​ക​ര്‍​ച്ച സം​ബ​ന്ധി​ച്ച് പ്രാ​ദേ​ശി​ക ഐ​തി​ഹ്യ​ങ്ങ​ളും നി​ല​നി​ല്‍​ക്കു​ന്നു​ണ്ട്.

വ​ര്‍​ഷ​ങ്ങ​ള്‍​ക്കു​മു​മ്പ് ഇ​വി​ടെ താ​മ​സി​ച്ചി​രു​ന്ന ഒ​രു സ​ന്യാ​സി യാ​ത്ര പോ​യ​പ്പോ​ള്‍ ത​ന്‍റെ ശി​ഷ്യ​നെ ഗ്രാ​മ​വാ​സി​ക​ളു​ടെ സം​ര​ക്ഷ​ണ​ത്തി​ല്‍ ഏ​ല്‍​പ്പി​ച്ചു​വെ​ന്നാ​ണ് ക​ഥ.

എ​ന്നാ​ല്‍ രോ​ഗ​ബാ​ധി​ത​നാ​യ ശി​ഷ്യ​നെ ആ​രും സ​ഹാ​യി​ച്ചി​ല്ല. ഒ​രു കു​ശ​വ​ന്‍റെ ഭാ​ര്യ മാ​ത്ര​മാ​ണ് ഭ​ക്ഷ​ണ​വും പ​രി​ച​ര​ണ​വും ന​ല്‍​കി​യ​ത്. തി​രി​കെ​യെ​ത്തി​യ സ​ന്യാ​സി ഗ്രാ​മ​വാ​സി​ക​ളു​ടെ അ​നാ​സ്ഥ​യി​ല്‍ പ്ര​കോ​പി​ത​നാ​വു​ക​യും 'ഈ ​ഗ്രാ​മ​ത്തി​ല്‍ സൂ​ര്യാ​സ്ത​മ​യ​ത്തി​നു​ശേ​ഷം താ​മ​സി​ക്കു​ന്ന​വ​ര്‍ ശി​ല​യാ​യി മാ​റ​ട്ടെ' എ​ന്ന് ശ​പി​ക്കു​ക​യും ചെ​യ്തു.

എ​ന്നാ​ല്‍ കു​ശ​വ​ന്‍റെ ഭാ​ര്യ​യോ​ടു അ​ലി​വ് തോ​ന്നി​യ സ​ന്യാ​സി അ​വ​ളോ​ടു ഗ്രാ​മം വി​ട്ടു​പോ​കാ​ന്‍ ക​ല്‍​പ്പി​ച്ചു. ന​ട​ക്കു​മ്പോ​ള്‍ പി​ന്നി​ലേ​ക്ക് നോ​ക്ക​രു​തെ​ന്നു​കൂ​ടി നി​ര്‍​ദ്ദേ​ശി​ച്ചെ​ങ്കി​ലും വ​ഴി​മ​ധ്യേ തി​രി​ഞ്ഞു നോ​ക്കി​യ​തോ​ടെ അ​വ​ളും ക​ല്ലാ​യി മാ​റി​യെ​ന്നാ​ണ് ഐ​തി​ഹ്യം.

ഇ​ന്നും സൂ​ര്യാ​സ്ത​മ​യ​ത്തി​നു​ശേ​ഷം ഈ ​ക്ഷേ​ത്ര പ​രി​സ​ര​ത്ത് ആ​രും ത​ങ്ങാ​റി​ല്ലെ​ന്നാ​ണ് പ്ര​ദേ​ശ​വാ​സി​ക​ള്‍ പ​റ​യു​ന്ന​ത്. ഇ​തൊ​ക്കെ​യാ​യാ​ലും മ​രു​ഭൂ​മി​യു​ടെ നി​ശ​ബ്ദ​ത​യി​ല്‍ കാ​ല​ഘ​ട്ട​ങ്ങ​ളെ വി​സ്മ​യി​പ്പി​ച്ച അ​വ​ശേ​ഷി​ക്കു​ന്ന ഈ ​ക്ഷേ​ത്ര​ങ്ങ​ള്‍ രാ​ജ​സ്ഥാ​നി​ലെ മ​റ​ഞ്ഞു​കി​ട​ക്കു​ന്ന ച​രി​ത്ര​നി​ധി​ക​ളി​ലൊ​ന്നാ​ണ്.

Tags : Kiradu and Khajuraho Rajasthan