ക്വിലാ മുബാറക്
പഞ്ചാബിലെ ബത്തിൻഡ നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രം അറിയാന് അവിടെ കാലു കുത്തുന്നവരെ എതിരേല്ക്കുന്നത് വമ്പനൊരു കോട്ടയാണ്. അതാണ് ക്വിലാ മുബാറക്. ഇന്ത്യയിലെതന്നെ ഏറ്റവും പുരാതനവും ചരിത്രപ്രധാനവുമായ കോട്ടകളിലൊന്ന്. ഏകദേശം 1,600ലധികം വര്ഷത്തെ പഴക്കമുള്ള ഈ കോട്ട കുശാന സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കാലം മുതല് സിഖ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രം വരെയുള്ള നിരവധി സുപ്രധാന ഏടുകള്ക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. നൂറ്റാണ്ടുകളിലൂടെ മാറിമറിഞ്ഞ പഞ്ചാബിന്റെ രാഷ്ട്രീയവും സൈനികവും സാംസ്കാരികവുമായ ചരിത്രത്തിന്റെ സാക്ഷിയാണ് ഈ പുരാതന നിര്മിതി.
ക്വിലാ മുബാറക്കിന്റെ ചരിത്രം നൂറ്റാണ്ടുകള് പിന്നിലേക്ക് നീളുന്നതാണ്. കോട്ടയുടെ നിര്മാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വിവിധ ചരിത്രപരമായ അഭിപ്രായങ്ങള് നിലനില്ക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ആദ്യകാല, മധ്യ കാലഘട്ടത്തില്തന്നെ ബത്തിൻഡയില് ശക്തമായ ഒരു കോട്ട നിലനിന്നിരുന്നു എന്നതിന് ചരിത്രരേഖകളും പുരാവസ്തു തെളിവുകളും സൂചന നല്കുന്നു.
എഡി 901-910 കാലഘട്ടത്തില് കുശാന ചക്രവര്ത്തിയായ കനിഷ്കനും രാജാ ദാബും ചേര്ന്നാണ് ഈ കോട്ട നിര്മിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഹൂണന്മാരുടെ ആക്രമണങ്ങളില്നിന്നും വടക്കുപടിഞ്ഞാറന് അതിര്ത്തി സംരക്ഷിക്കാനാണ് പ്രധാനമായും മണ് ഇഷ്ടികയിൽ കോട്ട പണിതുയര്ത്തിയത്.
തുടക്കത്തില് ‘വിക്രംഗഡ്’ എന്നും പിന്നീട് ഹിന്ദു ഷാഹി രാജാക്കന്മാരുടെ കാലത്ത് ‘ജയ്പാല്ഗഡ്’ എന്നും ഇതറിയപ്പെട്ടു. ഡല്ഹി സുല്ത്താനേറ്റ് കാലത്ത് ഇവിടെ തബര്ഹിന്ദ് എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
മധ്യകാലത്ത് ബട്ടി രജപുത്ര വംശജനായ റാവു ഭട്ടി കോട്ടയും പ്രദേശവും പുതുക്കിപ്പണിയുകയും അങ്ങനെ ‘ഭട്ടിന്ദ’ അഥവാ ‘ബത്തിൻഡ’ എന്ന പേര് രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ക്വിലാ മുബാറക്കിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ അധ്യായം ഡല്ഹി സിംഹാസനം ഭരിച്ച ഏക വനിതാ ഭരണാധികാരിയായ റസിയ സുല്ത്താനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. 1240ല് ബത്തിന്ഡയിലെ ഗവര്ണറായിരുന്ന മാലിക് അല്തൂനിയ റസിയയ്ക്കെതിരേ കലാപം നടത്തി അവരെ പരാജയപ്പെടുത്തി. തുടര്ന്ന് റസിയ സുല്ത്താനയെ തടവിലാക്കിയത് ക്വിലാ മുബാറക്കിലെ കൊട്ടാരത്തിലാണ്. പിന്നീട് അല്തൂനിയയെ വിവാഹം കഴിച്ച അവര് ഡല്ഹി തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിനിടെയാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടത്.
ഗസ്നിയിലെ മഹ്മൂദ്, മുഹമ്മദ് ഗോറി, പൃഥ്വിരാജ് ചൗഹാന് തുടങ്ങിയ ഭരണാധികാരികള് തന്ത്രപ്രധാനമായ ഈ കോട്ട പലപ്പോഴായി കീഴടക്കിയിട്ടുണ്ട്. പിന്നീട് മുഗള് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കീഴിലായ സമയത്ത്, പ്രത്യേകിച്ച് അക്ബര് ചക്രവര്ത്തിയുടെ ഭരണകാലത്ത്, കോട്ടയില് കൂടുതല് നിര്മാണങ്ങളും അറ്റകുറ്റപ്പണികളും നടത്തി.
1707ല് സിഖ് മതത്തിന്റെ പത്താമത്തെ ഗുരുവായിരുന്ന ഗുരു ഗോവിന്ദ് സിംഗ് ഈ കോട്ട സന്ദര്ശിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്ദര്ശന സ്മരണാര്ഥം കോട്ടയ്ക്ക് ഫോര്ട്ട് ഗോവിന്ദ് ഗഡ് എന്നും പേര് നല്കപ്പെട്ടു.
പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തില് പട്യാലയിലെ മഹാരാജാവായ ബാബ ആലാ സിംഗ് കോട്ട കീഴടക്കി തങ്ങളുടെ അധീനതയിലാക്കി. തുടര്ന്ന് പട്യാല രാജവംശത്തിലെ മഹാരാജ കരം സിംഗ് കോട്ടയ്ക്കുള്ളില് ഫുല്കിയന് സിഖ് വാസ്തുവിദ്യ ശൈലിയില് ഒരു ഗുരുദ്വാരയും നിര്മിച്ചു.
ചുറ്റുമുള്ള മണല്പ്പരപ്പില്നിന്ന് ഉയര്ന്നുനില്ക്കുന്ന ഭീമാകാരമായ ഒരു കപ്പലിന്റെ ആകൃതിയിലാണ് കോട്ട നിര്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതിന് ഏകദേശം 118 അടി ഉയരവും 36 നിരീക്ഷണ കൊത്തളങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. കോട്ടയുടെ പ്രവേശനകവാടത്തിന് മുകളിലുള്ള ‘റാണി മഹല്’ പില്ക്കാലത്ത് നിര്മിച്ചതാണ്.
നിലവില് ആര്ക്കിയോളജിക്കല് സര്വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ സംരക്ഷിത സ്മാരകങ്ങളുടെ പട്ടികയിലാണ് കോട്ടയുള്ളത്.
ഗോള്ഡന് ടെംപിള്, അമൃത്സർ, വാഗാ അതിര്ത്തി തുടങ്ങിയ പഞ്ചാബിലെ പ്രശസ്ത സഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോള് ക്വിലാ മുബാറക്കിന് ദേശീയതലത്തില് അത്ര ശ്രദ്ധ ലഭിച്ചിട്ടില്ല. എന്നാല് ചരിത്രത്തെ അടുത്തറിയാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്ക്ക് ഈ കോട്ട വ്യത്യസ്തമായ അനുഭവമാണ് നല്കുന്നത്. ഒരു കോട്ടയുടെ മതിലുകള്ക്കപ്പുറം ഇവിടെ കാണാന് കഴിയുന്നത് രാജവംശങ്ങളുടെ ഉയര്ച്ചയും വീഴ്ചയും, സുല്ത്താന്മാരുടെ അധികാരപ്പോരാട്ടങ്ങളും, യുദ്ധങ്ങളുടെ ഓര്മകളും കാലത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങളും അടങ്ങിയ നീണ്ട ചരിത്രമാണ്.
ആയിരക്കണക്കിന് വര്ഷങ്ങളുടെ ചരിത്രപശ്ചാത്തലമുള്ള ബത്തിൻഡയില്, ക്വിലാ മുബാറക് ഇന്നും പഴയ കാലത്തിന്റെ നിശബ്ദ കാവല്ക്കാരനായി തുടരുന്നു.
Tags : SUNDAY DEEPIKA Qila Mubarak