ലെന്‍സിൽ സ്വപ്നങ്ങൾ മെനഞ്ഞ ദാസ് ഗുപ്ത
ബു​ദ്ധ​ദേ​വ് ദാ​സ് ഗു​പ്ത​യു​ടെ സി​നി​മ​ക​ളെക്കുറി​ച്ച് ആ​ദ്യം പ​റ​യാ​നാ​വു​ക, ആ ​സി​നി​മ​ക​ളെ​ല്ലാം ഒ​രു മി​ക​ച്ച ലോ​ക​ത്തി​നാ​യി കൊ​തി​ക്കു​ന്ന പ​ക​ല്‍സ്വ​പ്നം ​കാ​ണു​ന്ന​വ​രെ​ക്കു​റി​ച്ചാ​ണ്, എ​ന്ന​താ​ണ്. അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്‍റെ സി​നി​മ​ക​ളെ സൂ​ക്ഷ​്മ​മാ​യി വി​ല​യി​രു​ത്തു​മ്പോ​ള്‍ കാ​ണാ​ന്‍ ക​ഴി​യു​ന്ന ഒ​ന്നാ​ണു വി​ചി​ത്ര​വും അ​സാ​ധാ​ര​ണ​വു​മാ​യ വ​ഴി​ത്തി​രി​വു​ക​ള്‍. അ​തി​നാ​യി ദാ​സ്ഗു​പ്ത​യു​ടെ ശൈ​ലി​യി​ലു​ള്ള ലോം​ഗ് ടേ​ക്കു​ക​ളും ട്രാ​ക്കിം​ഗ് ഷോ​ട്ടു​ക​ളും സി​നി​മ​യെ സ​മ്പ​ന്ന​മാ​ക്കു​ന്നു.

1992ല്‍ ​പു​റ​ത്തി​റ​ങ്ങി​യ ‘ത​ഹാ​ദ​ര്‍ ക​ഥ’ എ​ന്ന​ സി​നി​മ​യെക്കുറിച്ച് പ​രാ​മ​ര്‍ശി​ക്കാ​തെ ത​ര​മി​ല്ല. സി​നി​മ​യി​ലെ കേ​ന്ദ്ര​ക​ഥാ​പാ​ത്ര​മാ​യ സ്വാ​ത​ന്ത്ര്യ​സ​മ​ര​സേ​നാ​നി​യാ​യ സി​ബ്നാ​ഥ് (മി​ഥു​ന്‍ ച​ക്രവര്‍ത്തി) ജ​യി​ല്‍മോ​ചി​ത​നാ​യശേ​ഷം ത​ന്‍റെ വീ​ട്ടി​ലേ​ക്കു​ള്ള യാ​ത്ര​യി​ലെ രം​ഗ​ങ്ങ​ള്‍. ഒ​രു ബ്രി​ട്ടീ​ഷ് ഉ​ദ്യോ​ഗ​സ്ഥ​നെ കൊ​ല​പ്പെ​ടു​ത്തി​യ​തി​ന് 11 വ​ര്‍ഷ​ത്തെ ത​ട​വി​നു ശേ​ഷ​മാ​ണ് അ​ദ്ദേ​ഹം പു​റ​ത്തു​വ​രു​ന്ന​ത്. ബം​ഗാ​ൾ ഗ്രാ​മ​ങ്ങ​ളു​ടെ അ​മ്പ​ര​പ്പി​ക്കു​ന്ന ലാ​ന്‍ഡ്സ്കേ​പ്പ് ഷോ​ട്ടു​ക​ളാ​ണ് ദാ​സ്ഗു​പ്ത ഇ​തി​ലൂ​ടെ കാ​ഴ്ച​ക്കാ​ര്‍ക്കു സ​മ്മാ​നി​ച്ച​തു. സ്വ​പ്ന​വ്യാ​പാ​രി​യെ​ന്ന് ഒ​രു​പ​ക്ഷേ എ​ല്ലാ അ​ര്‍ഥ​ത്തി​ലും ബു​ദ്ധ​ദേ​വ് ദാ​സ്ഗു​പ്ത​യെ വി​ളി​ക്കാം. സ്വ​പ്നംകാ​ണൽ നി​ര്‍ത്തി അദ്ദേഹം ഗു​പ്ത മ​ട​ങ്ങു​മ്പോ​ള്‍ ച​ല​ച്ചി​ത്ര​പ്രേ​മി​ക​ളു​ടെ മ​ന​സി​ല്‍ ഉ​യ​രു​ന്ന ചോ​ദ്യം സ്വ​പ്നാ​ട​ക​രു​ടെ ക​ഥ​ക​ള്‍ ബു​ദ്ധ​ദേ​വ് ദാ​സ് ഗു​പ്ത​യെ​പ്പോ​ലെ സ്നേ​ഹ​ത്തോ​ടെ ഇ​നി ആ​രാ​ണ് പ​റ​യു​ക എ​ന്നാ​ണ്. ബു​ദ്ധ​ദേ​വ് ദാ​സ്ഗു​പ്ത​യു​ടെ സി​നി​മകൾ റി​യ​ലി​സ​ത്തി​ന്‍റെ​യും കാ​വ്യാ​ത്മ​ക​മാ​യ ദൃ​ശ്യ​ഭാ​ഷ​യു​ടെ​യും അ​തു​ല്യ​മാ​യ മി​ശ്രി​ത​ങ്ങളായി​രു​ന്നു.

കോ​ല്‍ക്ക​ത്ത​യി​ലെ സ്കോ​ട്ടി​ഷ് ച​ര്‍ച്ച് കോ​ള​ജി​ല്‍നി​ന്നു ബി​രു​ദം നേ​ടി​യ ദാ​സ്ഗു​പ്ത സാ​മ്പ​ത്തി​ക ശാ​സ്ത്ര​ത്തി​ല്‍ അ​ധ്യാ​പ​ക​നാ​യി​രി​ക്കെ​യാ​ണ് സി​നി​മ​യാ​ണു ത​ന്‍റെ വ​ഴി​യെ​ന്നു തി​രി​ച്ച​റി​യു​ന്ന​ത്. പു​സ്ത​ക​ങ്ങ​ളി​ലെ സാ​മ്പ​ത്തി​കശാ​സ്ത്ര ത​ത്വ​ങ്ങ​ള്‍ പ​ഠി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​തി​ല്‍ അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന് ഒ​രി​ക്ക​ലും സ​ന്തോ​ഷം ക​ണ്ടെ​ത്താ​നാ​യി​ല്ല. ആ ​അ​തൃ​പ്തി​യാ​ണ് ദാ​സ്ഗു​പ്ത​യെ സി​നി​മ സ്വ​യം പ​ഠി​ച്ച് ച​ല​ച്ചി​ത്ര​കാ​ര​നാ​ക്കി​യ​ത്. പി​ന്നീ​ട്, ലോ​കം ആ​ദ​ര​വോ​ടെ അം​ഗീ​ക​രി​ച്ച ച​ല​ച്ചി​ത്ര​കാ​ര​നി​ലേ​ക്കു​ള്ള അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്‍റെ വ​ള​ര്‍ച്ച അ​തി​വേ​ഗ​മാ​യി​രു​ന്നു.

1944ല്‍ ​പു​രു​ളിയ​യി​ല്‍ ജ​നി​ച്ച ദാ​സ്ഗു​പ്ത എ​ണ്ണ​മ​റ്റ ദേ​ശീ​യ, അ​ന്ത​ര്‍ദേ​ശീ​യ അ​വാ​ര്‍ഡു​ക​ള്‍ നേ​ടി. ഒ​രു ച​ല​ച്ചി​ത്ര​കാ​ര​നെ​ന്ന നി​ല​യി​ല്‍ അ​ദ്ദേ​ഹം ഒ​രി​ക്ക​ലും പ​രി​ശീ​ല​നം നേ​ടി​യി​ട്ടി​ല്ലെ​ങ്കി​ലും, ഒ​രു ക​വി​യു​ടെ ഭാ​വ​ന​യും അ​തി​നെ ദൃ​ശ്യ​വ​ത്ക​രി​ക്കാ​നു​ള്ള ക​ഴി​വും അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​നു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു.
ആ​ദ്യ​കാ​ല സി​നി​മ​ക​ളി​ല്‍ ത​ന്‍റെ ഇ​ട​തു​പ​ക്ഷ രാ​ഷ്‌ട്രീ​യം വ​ള​രെ കൃ​ത്യ​മാ​യി അ​ദ്ദേ​ഹം വെ​ളി​വാ​ക്കി. അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്റെ ആ​ദ്യ​ത്തെ ഫീ​ച്ച​ര്‍ ചി​ത്രം ദൂ​ര​ത്വ (1978) ആ​യി​രു​ന്നു. ‘ദൂ​ര​ത്വ’, ‘ആ​ന്ധി ഗാ​ലി’ (1984) തു​ട​ങ്ങി​യ സി​നി​മ​ക​ളി​ല്‍ ദാ​സ്ഗു​പ്ത​യു​ടെ രാ​ഷ്‌ട്രീ​യ​വും ന​ക്സ​ല്‍ പ്ര​സ്ഥാ​ന​ങ്ങ​ളു​മാ​യു​ള്ള ബം​ഗാ​ളി​ന്‍റെ നീ​ണ്ട​തും വ​ള​രെ സ​ങ്കീ​ര്‍ണവു​മാ​യ ബ​ന്ധും ക​ണ്ടെ​ത്താ​നാ​വും. പ​ക്ഷേ, അ​സാ​ധാ​ര​ണ​മെ​ന്നു പ​റ​യ​ട്ടെ ന​ക്സ​ലൈ​റ്റ് ബാ​ന​ര്‍ വ​ഹി​ച്ച​വ​രെ നാ​യ​ക​ന്മാ​രാ​യി അ​വ​ത​രി​പ്പി​ക്കാ​ന്‍ അ​ദ്ദേ​ഹം ശ്ര​മി​ച്ച​തേ​യി​ല്ല.


1997 ല്‍ ​മി​ക​ച്ച ചി​ത്ര​ത്തി​നു​ള്ള പു​ര​സ്കാ​രം ദാ​സ്ഗു​പ്ത​യ്ക്കു നേ​ടി​ക്കൊ​ടു​ത്ത ലാ​ല്‍ ദ​ര്‍ജ​യി​ലേ​ക്കെ​ത്തു മ്പോ​ള്‍ സ്വ​പ്ന​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും ഓ​ര്‍മ​ക​ളു​ടെ​യും പ​ര​മ്പ​രാ​ഗ​ത വി​വ​ര​ണ​വും ഇ​തി​വൃ​ത്ത​വും ഒ​ഴി​വാ​ക്കു​ന്ന ഒ​രി​ട​ത്തേ​ക്ക് ദാ​സ്ഗു​പ്ത​യു​ടെ സി​നി​മ പ്ര​വേ​ശി​ക്കു​ന്ന​തി​ന്‍റെ സൂ​ച​ന​ക​ള്‍ ല​ഭി​ക്കു​ന്നു. 40ക​ളു​ടെ അ​വ​സാ​ന​ത്തി​ല്‍ കോ​ല്‍ക്ക​ത്ത​യി​ല്‍ താ​മ​സി​ക്കു​ന്ന ന​ബി​ന്‍ ദ​ത്ത എ​ന്ന ദ​ന്ത​ഡോ​ക്ട​റു​ടെ ക​ഥ​യാ​ണ് ഈ ​സി​നി​മ​യു​ടെ ക​ഥ​യി​ല്‍ വി​വ​രി​ക്കു​ന്ന​ത്. നാ​യ​ക​ന്‍റെ മ​ന​സി​ലെ പ്ര​ക്ഷു​ബ്ധ​ത പ്ര​ക​ടി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​തി​നു​ള്ള ചി​ഹ്ന​ങ്ങ​ളും രൂ​പ​ക​ങ്ങ​ളും ഈ ​സി​നി​മ​യി​ല്‍ നി​റ​ഞ്ഞി​രി​ക്കു​ന്നു. ഒ​പ്പം, അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്‍റെ സ​മ​കാ​ലി​ക നാ​ഗ​രി​ക ജീ​വി​ത​ത്തി​ന്‍റെ മ​നു​ഷ്യ​ബ​ന്ധ​ങ്ങ​ളു​ടെ സ​ങ്കീ​ര്‍ണ​ത​ക​ളെ​ക്കു​റി​ച്ചു​ള്ള അ​ന്വേ​ഷ​ണ​ങ്ങ​ളും ഈ ​സി​നി​മ പ്രേ​ഷ​ക​നു മു​ന്നി​ലെ​ത്തി​ക്കു​ന്നു.

മി​ക​ച്ച സം​വി​ധാ​യ​ക​നു​ള്ള പു​ര​സ്കാ​രം അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​നു നേ​ടി​ക്കൊ​ടു​ത്ത, ഒ​രു​പ​ക്ഷേ അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്റെ ഏ​റ്റ​വും മി​ക​ച്ച സി​നി​മ​യെ​ന്നു നി​രൂ​പ​ക​രും പ്രേ​ക്ഷ​ക​രും വി​ല​യി​രു​ത്തു​ന്ന ഉ​ത്ത​ര (2000) പ്ര​തീ​കാ​ത്മ​ക​ത നി​റ​ഞ്ഞ​താ​ണ്. ഈ ​സി​നി​മ​യ്ക്ക് ഒ​രു​ത​ല​മ​ല്ല ഉ​ള്ള​ത്. ഒ​രു ത​ല​ത്തി​ല്‍, മ​ത​മൗ​ലി​ക​വാ​ദ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചും സ​മൂ​ഹ​ത്തി​ല്‍ അ​തി​ന്‍റെ കൂ​ടാ​ര​ങ്ങ​ള്‍ കെ​ട്ടു​ന്ന​തി​നെ​ക്കു​റി​ച്ചു​മാ​ണ് ദാ​സ്ഗു​പ്ത പ​റ​യു​ന്ന​ത്. അ​തേ​സ​മ​യം​ത​ന്ന, വി​ഷ​ലി​പ്ത​മാ​യ പു​രു​ഷ​ത്വം അ​ടി​മ​ബോ​ധം നി​റ​ഞ്ഞ, ദു​ര്‍ബ​ല​മാ​യ ഒ​രു സ​മൂ​ഹ​ത്തെ എ​ങ്ങ​നെ രൂ​പ​പ്പെ​ടു​ത്തു​ന്നു​വെ​ന്നും പ​റ​യു​ന്നു. ഏ​റ്റ​വും രൂ​ക്ഷ​മാ​യ ഭാ​ഷ​യി​ല്‍, അ​ടി​ച്ച​മ​ര്‍ത്ത​പ്പെ​ടു​ന്ന​വ​രു​ടെ ലൈം​ഗി​കവി​മോ​ച​ന​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ച് സം​സാ​രി​ക്കു​ന്ന സി​നി​മ​കൂ​ടി​യാ​യി മാ​റു​കയാണ് ‘ഉത്തര’.

2006 ല്‍ ​മി​ക​ച്ച ച​ല​ച്ചി​ത്ര​ത്തി​നു​ള്ള ദേ​ശീ​യ അ​വാ​ര്‍ഡ് നേ​ടി​യ ക​ല്‍പു​രു​ഷ്, ര​ണ്ട് സ​മ​യ​പ​രി​ധി​ക​ളി​ലു​ട​നീ​ളം ഒ​രു അ​ച്ഛ​ന്‍റെ​യും മ​കന്‍റെയും ബ​ന്ധം പ​റ​ഞ്ഞ ക​ഥ​യാ​ണ്. ക​വി​കൂ​ടി​യാ​യ ദാ​സ്ഗു​പ്ത​യെ തേ​ടി മി​ക​ച്ച ചി​ത്ര​ത്തി​നു​ള്ള അ​ഞ്ച് ദേ​ശീ​യ അ​വാ​ര്‍ഡു​ക​ളും ര​ണ്ട് മി​ക​ച്ച സം​വി​ധാ​യ​ക​നു​ള്ള പു​ര​സ്കാ​ര​ങ്ങ​ളും എ​ത്തി. അ​ദ്ദേ​ഹം സി​നി​മ​ക​ള്‍ക്കാ​യി തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​ക്കു​ന്ന വി​ഷ​യ​വും ദൃ​ശ്യ​വ​ത്ക​രി​ക്കു​ന്ന രീ​തി​യും പ്രേ​ക്ഷ​ക​രെ റി​യ​ലി​സ​ത്തി​ന​പ്പു​റ​ത്തേ​ക്ക് കൊ​ണ്ടു​പോ​യി; ചി​ല​ സ​മ​യ​ങ്ങ​ളി​ലെ​ങ്കി​ലും മാ​ജി​ക് റി​യ​ലി​സ​ത്തി​ലേ​ക്കും സ​ര്‍ റി​യ​ലി​സ​ത്തി​ലേ​ക്കും.

ദാ​സ്ഗു​പ്ത ബം​ഗാ​ളി സാ​ഹി​ത്യ​ത്തി​ല്‍നി​ന്ന് നി​ര​വ​ധി സി​നി​മ​ക​ള്‍ക്ക് ക​ഥ​ക​ള്‍ ക​ണ്ടെ​ത്തി. പ​ല സി​നി​മ​ക​ളു​ടെ​യും വി​ഷ​യം ഗ്രാ​മീ​ണ ബം​ഗാ​ളു​മാ​യി ബ​ന്ധ​പ്പെ​ട്ട​താ​ണ്. പ​ല​പ്പോ​ഴും ഫാ​ന്‍റസി, മാ​ജി​ക്, റി​യ​ലി​സം എ​ന്നി​വ മു​ഴ​ച്ചു നി​ല്‍ക്കാ​ത്ത​വി​ധം ചേ​രു​ന്ന അ​സാ​ധാ​ര​ണ​മാ​യ ഒ​രു ര​സ​ത​ന്ത്രം ന​മു​ക്ക് അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്‍റെ സി​നി​മ​ക​ളി​ല്‍ ക​ണ്ടെ​ത്താ​നാ​വും. കാ​ഴ്ച​ക്കാ​രെ വി​സ്മ​യി​പ്പി​ക്കു​ന്ന, മ​റ്റൊ​രു​ത​ര​ത്തി​ല്‍ പ​റ​ഞ്ഞാ​ല്‍ പ്ര​കോ​പി​പ്പി​ക്കു​ന്ന ബിം​ബ​ങ്ങ​ളും ദാ​ര്‍ശ​നി​ക ചോ​ദ്യ​ങ്ങ​ളും നി​റ​ഞ്ഞ ദാ​സ്ഗു​പ്ത​യു​ടെ സി​നി​മ​ക​ള്‍ ലോ​ക​മെ​മ്പാ​ടും പ്ര​ശം​സ​യും അ​വാ​ര്‍ഡും നേ​ടി.

സ​ന്ദീ​പ് സ​ലിം

Deepika.com shall remain free of responsibility for what is commented below. However, we kindly request you to avoid defaming words against any religion, institutions or persons in any manner.