കൃ​ഷി​ഭ​വ​നു​ക​ൾ ജ​ന​കീ​യ​മാ​ക​ണം, സ്മാ​ർ​ട്ടും
കാ​ർ​ഷി​ക മേ​ഖ​ല​യി​ൽ ശാ​സ്ത്രീ​യ​മാ​യ കൃ​ഷി​രീ​തി​ക​ളും വ​ള​പ്ര​യോ​ഗ​വും യ​ന്ത്ര​വ​ത്​ക്ക​ര​ണ​വു​മൊ​ക്കെ സ​മ​ന്വ​യി​പ്പി​ച്ച​തു വ​ഴി​യാ​ണ് രാ​ജ്യ​ത്ത് ഹ​രി​ത വി​പ്ല​വ​വും ഭ​ക്ഷ്യ​സ​മൃ​ദ്ധി​യു​മെ​ല്ലാം യാ​ഥാ​ർ​ത്ഥ്യ​മാ​യ​ത്. ഡോ. ​എം.​എ​സ്. സ്വാ​മി​നാ​ഥ​നെ​പ്പോ​ലെ​യു​ള്ള ധി​ഷണാ​ശാ​ലി​ക​ൾ നേ​തൃ​ത്വം ന​ൽ​കി​യ ആ ​കാ​ർ​ഷി​ക വി​പ്ല​വ​ത്തി​ന്‍റെ ക​രു​ത്തി​ൽ ഭ​ക്ഷ്യ ക്ഷാ​മ​ത്തി​ന്‍റെ ദു​രി​ത​ത്തി​ൽനി​ന്നു ഭ​ക്ഷ്യ സ്വ​യം​പ​ര്യാ​പ്ത​ത​യു​ടെ നി​റ​വി​ലേ​ക്ക് രാ​ജ്യം വ​ള​ർ​ന്നു. കൃ​ഷി​യി​ൽ ശാ​സ്ത്ര​ത്തി​ന്‍റെ കൈ​യൊ​പ്പ് ചാ​ർ​ത്തി​യ വി​ജ​യ​ച​രി​ത്രം ത​ന്നെ​യാ​ണ​ത്.

കാ​ല​ങ്ങ​ൾ ക​ട​ന്നു പോ​യി. ക​ർ​ഷ​ക​രെ സ​ഹാ​യി​ക്കാ​ൻ 1987-ൽ ​കേ​ര​ള​ത്തി​ലെ എ​ല്ലാ പ​ഞ്ചാ​യ​ത്തു​ക​ളി​ലും കൃ​ഷി ഭ​വ​ൻ പ്ര​വ​ർ​ത്ത​നം ആ​രം​ഭി​ച്ചു. നി​ല​വി​ൽ ആ​കെ 1076 കൃ​ഷി ഭ​വ​നു​ക​ൾ പ്ര​വ​ർ​ത്തി​ക്കു​ന്നു​ണ്ട്. ഒ​രു ബ്ലോ​ക്കി​നു കീ​ഴി​ൽ നാ​ലോ അ​ഞ്ചോ കൃ​ഷി​ഭ​വ​നു​ക​ൾ ഉ​ണ്ടാ​വും. താ​ഴെ​ത്ത​ട്ടി​ൽ ക​ർ​ഷ​ക​രു​മാ​യി നേ​രി​ട്ട് ബ​ന്ധം സ്ഥാ​പി​ക്കേ​ണ്ട​വ​യാ​ണ് കൃ​ഷി​ഭ​വ​നു​ക​ൾ. എ​ന്നാ​ൽ ഈ ​കൃ​ഷി​ഭ​വ​നു​ക​ളി​ൽ ഉ​ള്ള കൃ​ഷി ഓ​ഫീ​സ​ർ​മാ​ർ​ക്കു ക​ർ​ഷ​ക​രു​ടെ സാ​ങ്കേ​തി​ക സം​ശ​യം തീ​ർ​ക്ക​ലി​നും കൃ​ഷി​യി​ട സ​ന്ദ​ർ​ശ​ന​ത്തി​നു​മൊ​ന്നും സാ​ധി​ക്കാ​റി​ല്ല. അ​വ​ർ​ക്ക് മ​റ്റു പ​ല ഭ​ര​ണ​പ​ര​മാ​യ കാ​ര്യ​ങ്ങ​ളും നി​ർ​വ​ഹി​ക്കാ​നു​ണ്ടാ​വും. അ​ല്ലെ​ങ്കി​ൽ ഇ​തു​സം​ബ​ന്ധി​ച്ചു​ള്ള അ​റി​വി​ല്ലാ​യി​രി​ക്കാം. കൃ​ഷി​ഭ​വ​നു​ക​ളി​ൽ നി​ല​വി​ലു​ള്ള ഈ ​പ​രി​മി​തി മ​റി​ക​ട​ക്കാ​നു​ള്ള സം​വി​ധാ​ന​മാ​ണ് ഒ​രു​ക്കേ​ണ്ട​ണ്ട​ത്. ഓ​രോ കൃ​ഷി​ഭൂ​മി​യും അ​നു​സ​രി​ച്ചു​ള്ള ഫാം ​ഡെ​വ​ല​പ്മെ​ന്‍റ് പ്ലാ​ൻ ഉ​ണ്ടാ​വ​ണം.

കാ​ർ​ഷി​ക​മേ​ഖ​ല​യു​ടെ പ്ര​തി​സ​ന്ധി

കേ​ര​ള​ത്തി​ലെ കാ​ർ​ഷി​ക​മേ​ഖ​ല ക​ടു​ത്ത പ്ര​തി​സ​ന്ധി​യി​ലാ​ണ്. കേ​ര​ള​ത്തി​ലെ മി​ക്ക​വാ​റും എ​ല്ലാ വി​ള​ക​ളു​ടെ​യും സ്ഥ​ല​വി​സ്തൃ​തി കു​റ​ഞ്ഞു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ന്ന​താ​യാ​ണ് സ​ർ​ക്കാ​രി​ന്‍റെ ഏ​റ്റ​വും പു​തി​യ സാ​ന്പ​ത്തി​കാ​വ​ലോ​ക​ന ക​ണ​ക്കു​ക​ൾ സൂ​ചി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​ത്. റ​ബ​ർ, തേ​യി​ല, ഏ​ലം എ​ന്നി​വ ഒ​ഴി​കെ എ​ല്ലാ വി​ള​ക​ളു​ടെ​യും ഉ​ത്പാ​ദ​നം ഗ​ണ്യ​മാ​യി കു​റ​ഞ്ഞു. ഇ​തു ഗ്രാ​മീ​ണ​മേ​ഖ​ല​യി​ലെ തൊ​ഴി​ൽ ല​ഭ്യ​ത​യെ ബാ​ധി​ച്ചു.

കാ​ർ​ഷി​ക​മേ​ഖ​ല ത​ക​ർ​ച്ച​യി​ലേ​ക്ക് പോ​യ​തി​ന്‍റെ കാ​ര​ണ​ങ്ങ​ൾ പ​ല​താ​ണ്. കാ​ർ​ഷി​ക ഉ​ത്പ​ന്ന​ങ്ങ​ൾ​ക്ക് ഉ​ത്പാ​ദ​ന​ച്ചെ​ല​വി​ന് അ​നു​സൃ​ത​മാ​യി ക​ർ​ഷ​ക​നു വി​ല ല​ഭി​ക്കു​ന്നി​ല്ല എ​ന്ന​താ​ണ് പ്ര​ധാ​ന കാ​ര​ണം. അ​തേ​സ​മ​യം, ക​ന്പോ​ള​ത്തി​ൽ കാ​ർ​ഷി​ക ഉ​ത്പ​ന്ന​ങ്ങ​ളു​ടെ വി​ല കു​തി​ച്ചു​യ​രു​ക​യും ചെ​യ്യു​ന്നു. നാ​ണ്യ​വി​ള​ക​ൾ കൂ​ടു​ത​ലാ​യി ഉ​ത്പാ​ദി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​തു കാ​ര​ണം അ​ന്താ​രാ​ഷ്ട്ര ക​ന്പോ​ള​വി​ല​ക​ളു​ടെ വ്യ​ത്യാ​സം അ​നു​സ​രി​ച്ച് ക​ർ​ഷ​ക​ർ​ക്കു ല​ഭി​ക്കു​ന്ന വി​ല​യി​ൽ സ്ഥി​ര​ത ഇ​ല്ലാ​താ​യ​ത് ഗ്രാ​മീ​ണ​മേ​ഖ​ല​യെ പ്ര​തി​കൂ​ല​മാ​യി ബാ​ധി​ച്ചു.

മി​ക്ക കാ​ർ​ഷി​ക ഉ​ത്പ​ന്ന​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും ഉ​ത്പാ​ദ​ന​ക്ഷ​മ​ത​യി​ൽ കേ​ര​ളം മ​റ്റു സം​സ്ഥാ​ന​ങ്ങ​ളെ അ​പേ​ക്ഷി​ച്ച് പി​ന്നി​ലാ​ണ്. ജ​ന​സാ​ന്ദ്ര​ത കൂ​ടി​യ സം​സ്ഥാ​ന​മാ​യ​തി​നാ​ൽ ഉ​ള്ള കൃ​ഷി​യി​ട​ങ്ങ​ൾ നി​ക​ത്തി പ​ല​വ​ക കാ​ര്യ​ങ്ങ​ൾ​ക്കാ​യി ഉ​പ​യോ​ഗി​ച്ചു. ഗ്രാ​മീ​ണ​മേ​ഖ​ല​യി​ൽ കാ​ർ​ഷി​ക ക​ടം ഗ​ണ്യ​മാ​യി വ​ർ​ധി​ക്കു​ന്ന​താ​യാ​ണ് പ​ഠ​ന റി​പ്പോ​ർ​ട്ടു​ക​ൾ സൂ​ചി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​ത്. ഇ​ത്ത​ര​മൊ​രു സ്ഥി​തി​വി​ശേ​ഷ​ത്തി​ൽ ക​ർ​ഷ​ക​രെ ര​ക്ഷി​ക്കാ​നാ​ണ് കൃ​ഷി​ഭ​വ​നു​ക​ൾ സ്മാ​ർ​ട്ട് ആ​കേ​ണ്ട​ത്.

കൃ​ഷി​ ന​ഷ്ട​ക്ക​ച്ച​വ​ടം

വ​ലി​യ വി​ല കൊ​ടു​ത്താ​ണ് ക​ർ​ഷ​ക​ർ വി​ത്തും വ​ള​വും വാ​ങ്ങു​ന്ന​ത്. ചെ​ല​വെ​ല്ലാം ക​ഴി​ച്ച് ക​ണ​ക്കു​കൂ​ട്ടി​യാ​ൽ കൃ​ഷി ന​ഷ്ട​മാ​ണെ​ന്നു കാ​ണാം. വ​ളം കീ​ട​നാ​ശി​നി ക​ന്പ​നി​ക​ൾ കൊ​ള്ള​ലാ​ഭം കൊ​യ്യു​ന്നു. വി​ത്തി​ന്‍റെ​യും വ​ള​ത്തി​ന്‍റെ​യും അ​വ​കാ​ശം കോ​ർ​പ​റേ​റ്റുവത്​ക​രി​ച്ചുകൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ക​യാ​ണ്.

ഒ​രോ പ്ര​ദേ​ശ​ത്തി​ന്‍റെ​യും ത​ന​താ​യ വി​ത്തി​ന​ങ്ങ​ൾ അ​പ്ര​ത്യ​ക്ഷ​മാ​യി​രി​ക്കു​ന്നു.​ കാ​ർ​ഷി​ക യൂ​ണി​വേ​ഴ്സി​റ്റി​ക​ളി​ൽ നി​ന്നു കൃ​ഷി​ഭ​വ​ൻ വ​ഴി ക​ർ​ഷ​ക​ർ​ക്ക് വി​ത്തു​ക​ളെ​ത്തു​ന്നു​ണ്ടെ​ങ്കി​ലും അ​തും പ​രി​മി​ത​മാ​ണ്. ഓ​രോ പ്ര​ദേ​ശ​ത്തും ക​ർ​ഷ​ക​ർ വി​ത്ത് ഉ​ത്​പാ​ദി​പ്പി​ക്കു​ക​യും കൃ​ഷി ഭ​വ​ൻ വ​ഴി മ​റ്റു ക​ർ​ഷ​ക​രി​ലേ​ക്ക് എ​ത്തു​ക​യും ചെ​യ്യു​ന്നി​ല്ല. കൃ​ഷി ഭ​വ​ൻ മു​ഖേ​ന വ​ർ​ഷ​ത്തി​ലൊ​രി​ക്ക​ലെ​ങ്കി​ലും രാ​സ​കീ​ട​നാ​ശി​നി​ക​ൾ ഉ​പ​യോ​ഗി​ക്കേ​ണ്ട​തി​നെ​ക്കു​റി​ച്ചും വ​ള​പ്ര​യോ​ഗ​ത്തെ കു​റി​ച്ചും പ​രി​ശീ​ല​നം ന​ൽ​കു​ന്നു​ണ്ടോ? ഫ​യ​ൽ വി​ട്ട് വ​യ​ലി​ലേ​ക്കി​റ​ങ്ങു​ന്ന ഉ​ദ്യോ​ഗ​സ്ഥ​രാ​യി​രി​ക്ക​ണം കൃ​ഷി​ഭ​വ​നി​ൽ ഉ​ണ്ടാ​കേ​ണ്ട​ത്.


കൃ​ഷി​ഭ​വ​നു​ക​ൾ ജ​ന​കീ​യ​മോ?

ക​ർ​ഷ​ക​ർ ഇ​ന്നു ന​ട്ടം തി​രി​യു​ക​യാ​ണ്. എ​ത്ര​യേ​റെ ആ​ത്മ​ഹ​ത്യ​ക​ളാ​ണ് ഓ​രോ ദി​ന​വും സം​ഭ​വി​ക്കു​ന്ന​ത്. പ​ല​രും ആ​ത്മ​ഹ​ത്യ ചെ​യ്യാ​ത്ത​തു കു​ടും​ബ​ങ്ങ​ളെ ഓ​ർ​ത്താ​ണ്. പ​ദ്ധ​തി​ക​ൾ ഫ​യ​ലു​ക​ളി​ൽ ഉ​റ​ങ്ങു​ക​യും കൃ​ഷി​ഭ​വ​നു​ക​ൾ സ്മാ​ർ​ട്ടായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതുമല്ലാതെ ക​ർ​ഷ​ക​ർ​ക്ക് എ​ന്താ​ണ് നേ​ട്ട​മെ​ന്നു ആ​രെ​ങ്കി​ലും ആ​ലോ​ചി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ടോ?

കൃ​ഷി​ഭ​വ​നു​ക​ൾ ജ​ന​കീ​യ​മാ​ക​ണം. ഓ​രോ കൃ​ഷി​യി​ട​ത്തി​ലെയും മ​ണ്ണു പ​രി​ശോ​ധി​ച്ച് അ​തി​ന​നു​സ​രി​ച്ചു കൃ​ഷി ചെ​യ്യാ​ൻ പ്രോ​ത്സാ​ഹി​പ്പി​ക്കു​ന്ന എ​ത്ര കൃ​ഷി​ഭ​വ​നു​ക​ൾ ന​മ്മു​ടെ നാ​ട്ടി​ലു​ണ്ട്.

പ​ല​പ്പോ​ഴും ക​ർ​ഷ​ക​ന്‍റെ മു​ന്നി​ൽപോ​ലും നി​ശ്ശബ്ദ​രാ​കേ​ണ്ടി വ​രു​ന്ന​തുകൊ​ണ്ടാ​ണ് ഇ​വ​രി​ൽ ഒ​രു വി​ഭാ​ഗം ജ​ന​ങ്ങ​ളി​ലേ​ക്ക് ഇ​റ​ങ്ങാ​ത്ത​ത്.​ മ​ണ്ണി​നൊ​ത്ത് വി​ത്ത് ന​ല്കാ​നും ഉ​ത്പാ​ദി​പ്പിക്കു​ന്ന​തു സം​ഭ​രി​ക്കാ​നും അ​തു വി​ൽ​ക്കാ​നും സാ​ധി​ക്കു​ന്ന വി​ധ​ത്തി​ൽ കൃ​ഷി​ഭ​വ​ൻ മാ​റി​യാ​ൽ കേ​ര​ള​ത്തി​ലെ ക​ർ​ഷ​ക​രു​ടെ പ്ര​ശ്നം തീ​രും. കൃ​ഷി​ഭ​വ​നോ​ടു ബ​ന്ധ​പ്പെ​ടു​ത്തി കാ​ർ​ഷി​ക​സ​ഹ​ക​ര​ണ ബാ​ങ്കു​ക​ൾ ഉ​ണ്ടാ​ക​ണം. ഇ​പ്പോ​ൾ ഇ​വ​യെ​ല്ലാം ക​ർ​ഷ​ക​രു​ടെ ക​ഴു​ത്തറുക്കു​ന്ന ബാ​ങ്കു​ക​ളാ​യി അ​ധഃ​പ​തി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു.

ഓ​രോ പ്ര​ദേ​ശ​ത്തെ​യും വി​ള​ക​ളു​ടെ പ്രോ​ട്ടോ​കോ​ൾ ത​യാ​റാ​ക്കി വി​ത്തി​റ​ക്ക​ലി​നും വി​ള​വെ​ടു​പ്പി​നും സ​മ​യ​ക്ര​മം ത​യാ​റാ​ക്ക​ണം. പ്ര​ദേ​ശ​ത്തെ ക​ർ​ഷ​ക​രു​ടെ കൂ​ടി പ​ങ്കാ​ളി​ത്ത​ത്തി​ലാ​യി​രി​ക്ക​ണം ഇ​തെ​ല്ലാം നി​ശ്ച​യി​ക്കേ​ണ്ട​ത്. കാ​ലാ​വ​സ്ഥ​യി​ൽ വ​രു​ന്ന മാ​റ്റം മു​ൻ​കൂ​ട്ടിക്കണ്ടു കൃ​ഷി​യി​റ​ക്കി കൃ​ഷി​നാ​ശം ഉ​ണ്ടാ​കാ​തെ വി​ള​വെ​ടു​ക്കാ​ൻ സാ​ധി​ക്ക​ണം. ന​ടു​ന്ന​ത് നേ​ര​ത്തേ​യാ​ക്കി കൃ​ത്യ​മാ​യി വി​ള​വെ​ടു​ത്ത് അ​ത് സൂ​ക്ഷി​ച്ചുവച്ച് ക​ർ​ഷ​ക​നു ന​ല്ല വി​ല ഉ​റ​പ്പാ​ക്കാ​നും സാ​ധി​ക്കും.

സ്മാ​ർ​ട്ടാ​കണം കൃ​ഷി​ഭ​വ​ൻ

കൃ​ഷി​ഭ​വ​നു​ക​ളും ഉ​ദ്യോ​ഗ​സ്ഥ​രും സ്മാ​ർ​ട്ടാ​ക​ണം. ഇ​ല്ലെ​ങ്കി​ൽ ആ​ർ​ക്കും പ്ര​യോ​ജ​ന​മി​ല്ലാ​ത്ത മ​നോ​ഹ​ര​മാ​യ കെ​ട്ടി​ടം മാ​ത്ര​മാ​യി കൃ​ഷി​ഭ​വ​നു​ക​ൾ മാ​റും. സ​ർ​ക്കാ​ർ പ​ദ്ധ​തി​ക​ളോ, പ്ര​ഖ്യാ​പ​ന​ങ്ങ​ളോ ഇ​ല്ലാ​ത്ത​തു കൊ​ണ്ട​ല്ല കേ​ര​ള​ത്തി​ലെ കാ​ർ​ഷി​ക​മേ​ഖ​ല​യും ക​ർ​ഷ​ക​രും ര​ക്ഷ​പ്പെ​ടാ​ത്ത​ത്. ഇ​തു ക​ർ​ഷ​കരി​ലെ​ത്തു​ന്നി​ല്ല. നാ​മ​മാ​ത്ര​മാ​യ ക​ർ​ഷ​ക​രി​ൽ എ​ത്തി​യാ​ൽ കേ​ര​ള​ത്തി​ലെ കാ​ർ​ഷി​ക​മേ​ഖ​ല ര​ക്ഷ​പ്പെ​ടു​മോ?

കൃ​ഷി​ഭ​വ​നു​ക​ളെ സ്മാ​ർ​ട്ട് ആ​ക്കാ​നാ​ണ് സ​ർ​ക്കാ​രി​ന്‍റെ തീ​രു​മാ​നം.​ ഇ​തി​നാ​യി ന​ടീ​ൽ വ​സ്തു​ക്ക​ളു​ടെ വി​ത​ര​ണം, മ​ണ്ണി​ന്‍റെ സ്വ​ഭാ​വ​ത്തി​ന​നു​സ​രി​ച്ചു​ള്ള കൃ​ഷി, കൃ​ഷി പ​രി​പാ​ല​നം, കോ​ൾ​ഡ് സ്റ്റോ​റേ​ജു​ക​ളു​ടെ ശൃം​ഖ​ല തുടങ്ങിയവ ആ​ധു​നി​ക ഡി​ജി​റ്റ​ൽ സം​വി​ധാ​ന​ങ്ങ​ളു​ടെ സ​ഹാ​യ​ത്തോ​ടെ ആ​ധു​നി​കവ​ത്ക്ക​രി​ക്കും. ഇ​തി​ന്‍റെ പ്രാ​ഥ​മി​ക ചെ​ല​വു​ക​ൾ​ക്കാ​യി ബ​ജ​റ്റി​ൽ 10 കോ​ടി രൂ​പ വ​ക​യി​രു​ത്തി​യി​ട്ടു​ണ്ട്.

ഹ​രി​ത വി​പ്ല​വ​ത്തി​ന്‍റെ കാ​ല​ത്ത് കാ​ർ​ഷി​ക രം​ഗ​ത്ത് ശാ​സ്ത്ര​ത്തി​ന്‍റെ​യും മോ​ഡേ​ണ്‍ മെ​ഷീ​നു​ക​ളു​ടെ​യും പ്ര​യോ​ജ​ന​പ്പെ​ടു​ത്ത​ൽ വ​ഴി കൂ​ടു​ത​ൽ ഉ​ത്പാദ​ന​ക്ഷ​മ​ത കൈ ​വ​രി​ക്കു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു. ക​ർ​ഷ​ക​ന്‍റെ സാ​മൂ​ഹി​ക, സാ​ന്പ​ത്തി​ക ഭ​ദ്ര​ത അ​ത് ഉ​റ​പ്പാ​ക്കി. ഭ​ക്ഷ്യ സ്വ​യം പ​ര്യാ​പ്ത​ത​യി​ലേ​ക്ക് രാ​ജ്യം വ​ള​ർ​ന്നു. തി​ക​ഞ്ഞ ആ​ത്മാ​ർ​ത്ഥ​ത​യോ​ടെ പ്ര​വ​ർ​ത്തി​ച്ച നേ​തൃ​ത്വം അ​തി​ൽ പ്ര​ധാ​ന​മാ​യി​രു​ന്നു. ആധുനിക സാ​ങ്കേ​തി​ക​ത​യും ശാ​സ്ത്രീ​യ​മാ​യ അ​റി​വു​ക​ളും കൃ​ഷി​യി​ലേ​ക്ക് കൊ​ണ്ടു​വ​രു​ന്ന​ത് ന​ല്ല​തു​ത​ന്നെ. കാ​ർ​ഷി​ക ശാ​സ്ത്ര​ജ്ഞർ കൃ​ഷി​യി​ലേ​ക്ക് എ​ത്തു​ന്ന​ത് തി​ക​ച്ചും സ്വാ​ഗ​താ​ർ​ഹ​മാ​ണ്. കാ​ല​ത്തി​ന്‍റെ മാ​റ്റ​ങ്ങ​ൾ കൃ​ഷി​യി​ൽ​ഫ​ല​പ്ര​ദ​മാ​യി പ്ര​യോ​ജ​ന​പ്പെ​ടു​ത്താ​ൻ ന​മു​ക്ക് അ​തു​വ​ഴി സാ​ധി​ക്ക​ണം. കാ​ർ​ഷി​ക​മേ​ഖ​ല​യു​ടെ മൊ​ത്ത​ത്തി​ലു​ള്ള പു​രോ​ഗ​തി​യും അ​തി​ലൂ​ടെ സാ​ധ്യ​മാ​ക്ക​ണം. അ​തി​നാ​യി കൃ​ഷി​ഭ​വ​നു​ക​ൾ ജ​ന​കീ​യ​മാ​യി മാ​റ​ണം, ഒ​പ്പം സ്മാ​ർ​ട്ടും.

ജോ​ണ്‍​സ​ണ്‍ വേ​ങ്ങ​ത്ത​ടം

Deepika.com shall remain free of responsibility for what is commented below. However, we kindly request you to avoid defaming words against any religion, institutions or persons in any manner.