ചെമ്മൺപാതകളും ഓലമേഞ്ഞ സിനിമകൊട്ടകകളും തടിബഞ്ചിട്ട ചായക്കടകളും തൊണ്ണൂറുകളുടെ അവസാനത്തോടെതന്നെ കേരള ഭൂമികയിൽനിന്ന് ഏതാണ്ട് അപ്രത്യക്ഷമായിരുന്നു. അതിനുമപ്പുറം അതിവേഗം നഗരവത്കരണത്തിലേക്കു നീങ്ങുന്ന രാജ്യത്തെ പ്രധാന സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നാകുകയാണ് കേരളം. 2050 ആകുമ്പോഴേക്കും കേരളത്തിലെ ജനസംഖ്യയുടെ 92 ശതമാനവും നഗരവാസികളായിരിക്കുമെന്നാണ് ദേശീയ ജനസംഖ്യാ കമ്മീഷന്റെ പുതിയ കണക്ക്. ഇത് ഏതാണ്ട് യാഥാർഥ്യമാകുന്ന നിലയിലാണു കേരളത്തിലെ നഗരവത്കരണത്തിന്റെ തോത്.
അതേസമയം ഇന്ത്യയിലെ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമാണ് നമ്മുടെ നഗരവത്കരണത്തിന്റെ സ്വഭാവം. ജനസാന്ദ്രതയുള്ള വലിയ പട്ടണങ്ങളും സാമൂഹികമായും സാന്പത്തികമായും പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന ഗ്രാമങ്ങളുമാണ് അവിടങ്ങളിലെ നഗര-ഗ്രാമ സ്വഭാവം നിർണയിക്കുന്നതെങ്കിൽ നമ്മുടെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥിതി വ്യത്യസ്തം. മൂന്നു വലിയ നഗരങ്ങളും ചെറുപട്ടണങ്ങളും നഗരസ്വഭാവമുള്ള പഞ്ചായത്തുകളുമെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഇവിടെ നഗരങ്ങളെ നിർവചിക്കുന്നത്. സംസ്ഥാന ജനസംഖ്യയുടെ 47.7 ശതമാനം ഇപ്പോൾ നഗരവാസികളാണ്. രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും കൂടുതല് നഗരവത്കരിക്കപ്പെട്ട സംസ്ഥാനങ്ങളില് മൂന്നാം സ്ഥാനമാണ് കേരളത്തിനുള്ളത്.
നഗരം - അടിസ്ഥാന നിർവചനം
ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് നിയമപ്രകാരം ഒരു പ്രദേശത്തെ പട്ടണമായി പരിഗണിക്കാൻ ഏതാനും മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കണം: കുറഞ്ഞത് 5,000 ജനസംഖ്യ ഉണ്ടായിരിക്കണം.ഒപ്പം ജനങ്ങളിൽ കുറഞ്ഞത് 75 ശതമാനം പേർ കാർഷികേതര തൊഴിലുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കണം. ഒരു ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിൽ കുറഞ്ഞത് 400 പേർ എന്ന ജനസാന്ദ്രത ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഈ മാനദണ്ഡങ്ങളെല്ലാം പാലിച്ചുകൊണ്ടുള്ള 2011 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം സംസ്ഥാനത്തെ 47.72 ശതമാനം പേർ നഗരവാസികകളാണ്.
അതേസമയം 2001ൽ കേരളത്തിലെ നഗര ജനസംഖ്യ 25.9 ശതമാനം മാത്രമായിരുന്നു, ഒരു ദശാബ്ദംകൊണ്ടു വലിയ കുതിച്ചുചാട്ടമാണ് ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത്. 2001-2011 കാലയളവിൽ കേരളത്തിലെ നഗരജനസംഖ്യാ അനുപാതത്തിലുണ്ടായ ഏകദേശം 90 ശതമാനത്തിന്റ വർധന ദേശീയ ശരാശരിയേക്കാൾ വളരെ മുന്നിലാണ്. ഒരു ദശാബ്ദത്തിനിടെ ഇത്രയും വലിയ നഗരജനസംഖ്യാ വളർച്ച രേഖപ്പെടുത്തിയ മറ്റൊരു സംസ്ഥാനമില്ലെന്നും പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. അടുത്ത സെൻസസ് കഴിയുന്പോൾ നഗരജനസംഖ്യാ നിരക്കിന്റെ വർധന ഇരട്ടിയാകാനാണ് സാധ്യത. കാർഷികവും അനുബന്ധവുമായ തൊഴിലുകളിലുണ്ടായ തളർച്ചയും പാരന്പര്യ തൊഴിലുകളിൽനിന്ന് പുതിയ തലമുറ വഴിമാറിയതുമെല്ലാം നഗരവത്കരണത്തിന്റെ ഗതിവേഗം കൂട്ടി.
ഗ്രാമങ്ങളിൽനിന്നു നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റത്തിനൊപ്പം പല ഗ്രാമങ്ങളും നഗരസ്വഭാവമുള്ളവയായി മാറാനും ഇതു കാരണമായി. നഗരപ്രദേശങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടായ വര്ധനയോടൊപ്പം നിലവിലുള്ള പ്രധാന നഗരകേന്ദ്രങ്ങളുടെ സമീപപ്രദേശങ്ങളുടെ നഗരവത്കരണവും ദ്രുതഗതിയിലായി. പൊതുവായി സംസ്ഥാനത്തെ നഗര -ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങള്ക്കു ലഭ്യമാകുന്ന അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങള്, പ്രത്യേകിച്ച് വിദ്യാഭ്യാസ, ആരോഗ്യസംരക്ഷണ സൗകര്യങ്ങള് തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം കുറഞ്ഞുവരുന്നതായും കാണാം.
നഗരജനസംഖ്യയിൽ എറണാകുളം മുന്നിൽ
ആറു മുനിസിപ്പല് കോര്പറേഷനുകളും 87 മുനിസിപ്പാലിറ്റികളും ചേര്ന്നതാണു സംസ്ഥാനത്തെ നഗരപ്രദേശം. കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷത്തിനിടയിലാണു കേരളത്തിലെ നഗരജനസംഖ്യയിൽ വലിയ വളര്ച്ചാനിരക്ക് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഈ കാലഘട്ടത്തില് സംസ്ഥാനത്തെ നഗരങ്ങളുടെ എണ്ണത്തില് മൂന്നിരട്ടി വര്ധനവുണ്ടായി. 2001-ലെ 25.69 ശതമാനത്തില്നിന്ന് 2011ല് 47.72 ശതമാനമായി കേരളത്തിലെ നഗരജനസംഖ്യ കുത്തനെ ഉയര്ന്നു.
ദേശീയ തലത്തിൽ ഈ നിരക്ക് 2001ല് 25.52 ശതമാനവും 2011ല് 31.16 ശതമാനവുമായിരുന്നു. 2001 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം നഗരവത്കരണത്തിന്റെ കാര്യത്തില് ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളില് കേരളം 19-ാം സ്ഥാനത്തായിരുന്നത് 2011 ആയപ്പോള് 9-ാം സ്ഥാനത്തേക്ക് ഉയര്ന്നു. നഗരവത്കരണത്തില് 3.9 ശതമാനം മാത്രം നഗരജനസംഖ്യയുള്ള വയനാട് ജില്ല ഏറ്റവും പിന്നിലും 68.1 ശതമാനം നഗരജനസംഖ്യയുള്ള എറണാകുളം ജില്ല ഏറ്റവും മുന്നിലുമാണ്. കേരളത്തിന്റെ തെക്കേയറ്റവും വടക്കേയറ്റവും തമ്മില് നഗരവത്കരണത്തിന്റെ ഗതിവേഗത്തിലുണ്ടായ മാറ്റം ശ്രദ്ധേയമാണ്. പത്തു വര്ഷത്തിനിടയിലെ (2001-2011) വര്ധന കൂടുതല് കാണിക്കുന്നത് മലപ്പുറം ജില്ലയിലും തൊട്ടുപുറകില് കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലുമാണ്.
റൂർബനൈസേഷൻ - കേരളത്തിന്റെ പ്രതിഭാസം
വിസ്തീർണം കണക്കാക്കുമ്പോൾ താരതമ്യേന ചെറിയ സംസ്ഥാനമാണു കേരളം. ജനസംഖ്യയുടെ കാര്യത്തിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കിടയിൽ 15-ാം സ്ഥാനത്തും. എന്നാൽ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ജനസാന്ദ്രതയുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നാണു കേരളം. ബിഹാറും ഉത്തർപ്രദേശും മാത്രമാണു കേരളത്തേക്കാൾ ജനസാന്ദ്രത കൂടുതലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങൾ. 2020ൽ ഇക്കണോമിക് ഇന്റലിജൻസ് യൂണിറ്റ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു റിപ്പോർട്ടിൽ, ലോകമെമ്പാടും അതിവേഗം വളരുന്ന നഗരങ്ങളിൽ കേരളത്തിൽനിന്നുള്ള മൂന്നു നഗരങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
കേരളത്തിലെ നഗരവത്കരണനിരക്ക് ദേശീയ ശരാശരിയേക്കാൾ രണ്ടു മടങ്ങ് കൂടുതലുമാണ്. കേരളം പരമ്പരാഗതമായി സാക്ഷ്യം വഹിച്ച നഗരവത്കരണത്തിന്റെ സ്വഭാവവും ആഗോളതലത്തിൽ പഠനവിധേയമായിട്ടുണ്ട് ‘റൂർബനൈസേഷൻ’ എന്നാണ് ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ചെറിയ പട്ടണങ്ങളും നഗരങ്ങളും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഈ ഗ്രാമീണ-നഗര വ്യത്യാസങ്ങളില്ലാത്തതിനെ ഗ്രാമീണ-നഗര തുടർച്ച അല്ലെങ്കിൽ റൂർബനൈസേഷൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു. റൂർബനൈസേഷൻ സംസ്ഥാനത്തുടനീളം മികച്ച അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും സേവനങ്ങളും ലഭിക്കുന്ന ഒരു മനുഷ്യവാസത്തിനു കാരണമായി.
പട്ടണങ്ങൾ കൂടുതൽ തൃശൂരിൽ
ഏറ്റവുമധികം പട്ടണങ്ങളുള്ളത് തൃശൂർ ജില്ലയിലാണ്. 35 പട്ടണങ്ങള്. ആകെ പട്ടണങ്ങളുടെ 25 ശതമാനത്തിലധികമാണിത്. 60 ശതമാനം പട്ടണങ്ങളും തൃശൂര്, കണ്ണൂര്, എറണാകുളം, കോഴിക്കോട് ജില്ലകളിലാണ്. എട്ടു ജില്ലകളില് നഗരജനസംഖ്യ ദശലക്ഷം കടന്നു. തൃശൂര്, കോഴിക്കോട്, മലപ്പുറം ജില്ലകളാണ് തൊട്ടുപിന്നില്. സംസ്ഥാനത്തെ ആകെ നഗരജനസംഖ്യയുടെ 50 ശതമാനത്തോളം ഈ നാലു ജില്ലകളിലാണ്. വയനാട്, ഇടുക്കി ജില്ലകളില് ഓരോ സ്റ്റാറ്റിറ്റ്യൂട്ടറി ടൗണുകളൊഴികെ പുതിയ പട്ടണങ്ങളൊന്നും രൂപപ്പെട്ടില്ല.
ഏറ്റവും കുറവ് നഗരവാസികളുള്ള ജില്ല വയനാടാണ് . ഇടുക്കി ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ജില്ലകളിലും നഗര ജനസംഖ്യയില് വര്ധനയുണ്ടായി. ഗ്രാമീണജനസംഖ്യയുടെ 25 ശതമാനത്തോളം മലപ്പുറം, പാലക്കാട് ജില്ലകളിലാണ്. കാസര്ഗോഡ്, കോട്ടയം, പത്തനംതിട്ട, കൊല്ലം, ഇടുക്കി, വയനാട് ജില്ലകളില് ഗ്രാമീണജനസംഖ്യ നഗരജനസംഖ്യയേക്കാള് കൂടുതലാണ്. ഇടുക്കിയിലും വയനാട്ടിലും ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 95 ശതമാനത്തിലധികവും ഗ്രാമങ്ങളിലാണ്.
തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികൾ
സംസ്ഥാനം അതിവേഗം നഗരസ്വഭാവം കൈവരിക്കുന്പോൾ തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾക്കാണ് ഏറ്റവും വെല്ലുവിളി നേരിടേണ്ടിവരുന്നത്. ഭരണപരമായ ഒട്ടേറെ പൊളിച്ചെഴുത്തലുകൾ ആവശ്യമായി വരും. പക്ഷേ നമ്മുടെ തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളൊക്കെയും വ്യവസ്ഥാപിത രീതിയിലാണ് മുന്നോട്ടുപോകുന്നത്. മാലിന്യനിർമാജനമാണ് ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ഇപ്പോൾത്തന്നെ നമ്മുടെ പ്രധാന നഗരങ്ങളിലും ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽപ്പോലും ഇതു വലിയ വെല്ലുവിളയാണുയർത്തുന്നത്. അഞ്ചോ പത്തോ സെന്റിലേക്കു ജനവാസം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്പോൾ കുന്നുകൂടുന്ന മാലിന്യങ്ങൾ സാമൂഹിക-ആരോഗ്യ മേഖലയിലുണ്ടാക്കുന്ന ആഘാതം ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ ഇനിയും ഗൗരവമായി എടുത്തിട്ടില്ല.
നഗരങ്ങളുടെ അതിരുകൾ അനിയന്ത്രിതമായി വികസിക്കുന്പോൾ ശാസ്ത്രീയമായ മാസ്റ്റർപ്ലാനുകൾ തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾക്കില്ലാകുന്നു. ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ നഗരസ്വഭാവം കൈവരിക്കുന്പോൾ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളോ നഗരാസൂത്രണമോ ഉണ്ടാകുന്നില്ല. തണ്ണീർത്തടങ്ങളും നെൽവയലുകളും വ്യാപകമായി നികത്തപ്പെടുന്നത് നഗരങ്ങളിൽ വെള്ളപ്പൊക്കസാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു. കടുത്ത ഗതാഗതക്കുരുക്ക്, വായുമലിനീകരണം, കുടിവെള്ളക്ഷാമം തുടങ്ങി നിരവധി പ്രശ്നങ്ങളും ഇതോടൊപ്പമുണ്ട്. വരുംകാലങ്ങളിൽ തദ്ദേശ ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിക്കേണ്ട വിഷയങ്ങളാണ് ഇവയെല്ലാം.
Tags : Kerala bustling cities Sunday Deepika