ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വേഗമേറിയ ജീവിവര്ഗമായ ചീറ്റപ്പുലികള് പതിറ്റാണ്ടുകള്ക്ക് മുമ്പ് ഇന്ത്യൻ മണ്ണില്നിന്ന് എന്നന്നേക്കുമായി അപ്രത്യക്ഷമായിരുന്നു. 1952ല് ഇന്ത്യയില് ചീറ്റകള്ക്ക് വംശനാശം സംഭവിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ചീറ്റകളുടെ ആവാസവ്യസ്ഥ പൂര്ണമായും ചരിത്രമായി. പഞ്ചാബ് മുതല് തിരുനെല്വേലി വരെയും ഗുജറാത്ത് മുതല് ബംഗാള് വരെയുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഒരു കാലത്ത് ഏഷ്യന് ചീറ്റകള് കൂടുതലായി ഉണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാല് അമിതമായ വേട്ടയാടല്, ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ തകര്ച്ച എന്നിവ കാരണം വനാന്തരങ്ങളില് സജീവമായിരുന്ന ഏഷ്യന് ചീറ്റകള് നമ്മുടെ മണ്ണില് അപ്രത്യക്ഷമായി.
1947ല് ഛത്തീസ്ഗഡിലെ കോരിയ ജില്ലയിലാണ് ഇന്ത്യയില് അവസാനമായി ചീറ്റകളെ കാണുകയും വെടിവച്ചുകൊല്ലുകയും ചെയ്തത്. തുടര്ന്നിങ്ങോട്ട് 2022 വരെ ഇന്ത്യന് കാടുകളില് ചീറ്റകളില്ലായിരുന്നു. എന്നാല് 75 വര്ഷങ്ങള്ക്ക് ശേഷം വേഗമേറിയ കാല്വയ്പുകള് വീണ്ടും ഇന്ത്യന് വനങ്ങളില് മുഴങ്ങിക്കേള്ക്കാന് തുടങ്ങി. ലോകചരിത്രത്തില് ആദ്യമായി ഒരു രാജ്യത്ത് വംശനാശം സംഭവിച്ച വലിയ മാംസഭുക്കുകളെ മറ്റൊരു രാജ്യത്തുനിന്ന് കൊണ്ടുവന്നു പുനരധിവസിപ്പിക്കുന്ന അതിസാഹസികമായ ഒരു ഉദ്യമത്തിനാണ് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്.
പ്രോജക്റ്റ് ചീറ്റ; ചീറ്റകളുടെ തിരിച്ചുവരവ്
കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി, വനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ മേല്നോട്ടത്തിലും നാഷണല് ടൈഗര് കണ്സര്വേഷന് അഥോറിറ്റിയുടെ (എന്ടിസിഎ) നേതൃത്വത്തിലും 2022 സെപ്റ്റംബര് 17നാണ് പ്രോജക്റ്റ് ചീറ്റ ഇന്ത്യയില് ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്. ആഫ്രിക്കന് രാജ്യങ്ങളില്നിന്ന് ചീറ്റകളെ ഇന്ത്യയിലെത്തിച്ച് ഇന്ത്യന് ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ആരംഭിച്ച പദ്ധതി ആഗോളതലത്തില് ശ്രദ്ധയാകര്ഷിച്ചു.
ആദ്യഘട്ടത്തില് പദ്ധതിക്കായി തെരഞ്ഞെടുത്തത് മധ്യപ്രദേശിലെ കുനോ നാഷണല് പാര്ക്കാണ്. 748 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റര് വിസ്തൃതിയുള്ള കുനോ ദേശീയ പാര്ക്ക്, മാന്വര്ഗങ്ങളും മറ്റ് ഇരകളും ധാരാളമുള്ളതിനാല് ചീറ്റകളുടെ ആവാസകേന്ദ്രത്തിനായി കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു. ഈ മേഖലയിലെ ജനവാസം പൂര്ണമായി ഒഴിപ്പിച്ചശേഷമാണ് പദ്ധതിക്ക് തുടക്കംകുറിച്ചത്.
ആഫ്രിക്കന് രാജ്യമായ നമീബിയയില്നിന്നും എത്തിച്ച എട്ട് ആഫ്രിക്കന് ചീറ്റകള് 75 വര്ഷങ്ങള്ക്കുശേഷം ഇന്ത്യന് മണ്ണില് സാന്നിധ്യം വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ചുതുടങ്ങി. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി നേരിട്ടെത്തി ഇവയെ ഇന്ത്യന് മണ്ണിലേക്ക് തുറന്നുവിട്ടു. ഇതോടെ പ്രോജക്റ്റ്് ചീറ്റയ്ക്ക് ഔദ്യോഗിക തുടക്കമായി. അഞ്ച് പെണ്ചീറ്റകളും മൂന്ന് ആണ്ചീറ്റകളുമായിരുന്നു ആദ്യ ബാച്ചില് കുനോ നാഷണല് പാര്ക്കില് എത്തിയത്.
2023 ഫെബ്രുവരിയോടെ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയില്നിന്ന് അഞ്ച് പെണ്ചീറ്റകളും ഏഴ് ആണ്ചീറ്റകളും കൂടി എത്തിയതോടെ എണ്ണം ഇരുപതായി. ഇന്ത്യന് വ്യോമസേനയുടെ സി17 ഗ്ലോബ്മാസ്റ്റര് വിമാനം വഴി 7,900 കിലോമീറ്ററിലധികം താണ്ടി ഇന്ത്യന് മണ്ണിലേക്ക് ചീറ്റകള് എത്തിയത് ലോജിസ്റ്റിക് വിസ്മയത്തിനും സാഷ്യം വഹിച്ചു. പ്രത്യേകമായി തയാറാക്കിയ ക്വാറന്റൈൻ എന്ക്ലോഷറുകളില് പാര്പ്പിച്ചു. പിന്നീട് ഇവയെ ഘട്ടംഘട്ടമായി കാടിന്റെ സ്വാഭാവിക അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് തുറന്നുവിടുകയായിരുന്നു.
വെല്ലുവിളികളും വിജയങ്ങളും
ഏതൊരു വലിയ വന്യജീവി സംരക്ഷണ പദ്ധതിയും പോലെ നിരവധി വെല്ലുവിളികളിലൂടെയാണ് പ്രോജക്റ്റ് ചീറ്റ കടന്നുപോയത്. പുതിയ കാലാവസ്ഥയുമായി പൊരുത്തപ്പെടാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകള്, ചില ചീറ്റകളുടെ അപ്രതീക്ഷിത വിയോഗങ്ങള്, പ്രാദേശിക ബുദ്ധിമുട്ടുകള് എന്നിവ തുടക്കത്തില് ആശങ്കകള് സൃഷ്ടിച്ചു. എങ്കിലും നിരന്തരമായ നിരീക്ഷണവും പരിചരണവും പദ്ധതിക്ക് വലിയ കരുത്തായി.
വെല്ലുവിളികളിലൂടെ കടന്നുപോയെങ്കിലും 2023 മാര്ച്ചില് നമീബിയയില് നിന്നുകൊണ്ടുവന്ന ജ്വാല എന്ന ചീറ്റ ആദ്യ ചീറ്റക്കുട്ടിക്ക് ജന്മം നല്കി. മുഖി എന്നാണ് നല്കിയ പേര്. 33 മാസം പ്രായമായപ്പോള് മുഖി ആരോഗ്യമുള്ള അഞ്ച് കുഞ്ഞുങ്ങള്ക്കുകൂടി ജന്മം നല്കി. ഇന്ത്യയില് ജനിച്ച മുഖി അഞ്ച് കുഞ്ഞുങ്ങള്ക്ക് ജന്മം നല്കിയത് പ്രോജക്റ്റ് ചീറ്റയ്ക്ക് മറ്റൊരു നാഴികക്കല്ലായി.
ആഫ്രിക്കയ്ക്ക് പുറത്ത് സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥയില് ചീറ്റകള് പ്രസവിച്ചു കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളര്ത്തുന്നത് യജ്ഞത്തിന്റെ വലിയ വിജയമായാണ് വിദഗ്ധര് വിലയിരുത്തുന്നത്. ഇന്ത്യയില് ചീറ്റകള്ക്ക് ആവാസവ്യവസ്ഥയ്ക്കുള്ള അനുകൂല സാഹചര്യമുണ്ടെന്നതിന് തെളിവായി ഇതിനെ കണക്കാക്കാം. മുഖിക്ക് പുറമെ ഇന്ത്യയില് ജനിച്ച കെജിപി 12, കെജെപി 21 എന്നീ രണ്ട് ചീറ്റകള് നാലും അഞ്ചും കുഞ്ഞുങ്ങളെ പ്രസവിച്ചു. ഇതോടെ എണ്ണം 60 ആയി ഉയര്ന്നു. അതേസമയം പ്രോജക്റ്റ് ആരംഭിച്ചശേഷം ഇന്ത്യയില് എത്തിച്ചതും ഇവിടെ പിറന്നതുമായ 23 ചീറ്റകളാണ് വിവിധ കാരണങ്ങളാൽ ചത്തൊടുങ്ങിയത്.
2032ഓടെ 17,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റര് വിസ്തൃതിയില് 6070 ചീറ്റകളുടെ സ്വയം നിലനില്ക്കുന്ന മെറ്റാ പോപ്പുലേഷന് സ്ഥാപിക്കുകയാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ പുരോഗതിയില് ബോട്സ്വാനയില്നിന്നുള്ള പുതിയ വംശപരമ്പരയുടെ കടന്നുവരവും മറ്റൊരു നയതന്ത്ര നേട്ടമായി കാണുന്നു. കുനോയില് മാത്രമല്ല, ഗാന്ധിസാഗര് വന്യജീവി സങ്കേതം പോലുള്ള മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും പദ്ധതി വിപുലമാക്കുന്നതിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങള് പുരോഗമിക്കുകയാണ്.
ജ്വാല, ആശ, ഗാമിനി തുടങ്ങിയവയുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ജനനവും അടുത്ത തലമുറയുടെ കടന്നുവരവും പദ്ധതിയുടെ വിജയത്തിന്റെ നേര്സാക്ഷ്യമാണ്. അതേസമയം ആഫ്രിക്കയില് നിന്നെത്തിച്ച ചീറ്റകളില് കണ്ടേക്കാവുന്ന ചില രോഗങ്ങള് ഇന്ത്യന് ആവാസവ്യവസ്ഥയിലേക്ക് ഭാവിയില് വ്യാപിച്ചേക്കുമോ എന്ന ആശങ്ക നിലനില്ക്കുന്നുണ്ട്.
ഓരോ ചീറ്റയ്ക്കും സൂക്ഷ്മ നിരീക്ഷണം
ഈ പദ്ധതിയുടെ വിജയത്തിനു പിന്നില് വിദഗ്ധ വെറ്ററിനറി ഡോക്ടമാരുടെ 24 മണിക്കൂർ സൂക്ഷ്മ നിരീക്ഷണവും ജിപിഎസ് കോളറുകള്, കാമറകള് ഉള്പ്പടെ നൂതന സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായവും വലിയ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. കൂടാതെ ‘ചീറ്റ മിത്ര’ പദ്ധതിവഴി നൂറുകണക്കിന് ഗ്രാമീണരെയും മുന്കാല വേട്ടക്കാരെയും പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാക്കാന് കഴിഞ്ഞത് വലിയ നേട്ടമായി. ഓരോ ചീറ്റയും നിരന്തരമായ നിരീക്ഷണത്തിലാണ്.
റേഡിയോ കോളറിലൂടെ സഞ്ചാരം തുടര്ച്ചയായി നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. ഒരു ഫോറസ്റ്റ് ഗാര്ഡ്, ഒരു ട്രാക്കര്, ഒരു ഡ്രൈവര് എന്നിവരടങ്ങുന്ന സംഘത്തെ ഓരോ ചീറ്റയ്ക്കും വേണ്ടി ചുമതലപ്പെടുത്തിയാണ് സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുന്നത്. പ്രത്യേക തൊഴിലവസരങ്ങളും ഇക്കോ ടൂറിസവും വഴി പ്രാദേശിക ജനങ്ങളും പദ്ധതിക്കൊപ്പം മുന്നേറുന്നത് അവരുടെ ജീവിത നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് കാരണമാകുമെന്നതില് സംശയമില്ല. ചീറ്റകളെ സ്വന്തം മണ്ണിലേക്ക് തിരിച്ചു കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ ഇന്ത്യ ലോകത്തിന് മുന്നില് വയ്ക്കുന്ന ഈ ചുവടുവയ്പ്പ് വന്യജീവി സംരക്ഷണത്തിലെ സുവര്ണ അധ്യായമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു.
പാരിസ്ഥിതിക ലക്ഷ്യങ്ങള്
ചീറ്റകളുടെ തിരിച്ചുവരവ് വെറുമൊരു മൃഗവംശത്തിന്റെ തിരികെ കൊണ്ടുവരല് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുക എന്നതിന്റെ സാക്ഷാത്കാരം കൂടെയാണ്. പുല്മേടുകളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയെയും മറ്റ് വന്യജീവികളുടെ ആവാസശൃംഖലയെയും സംരക്ഷിക്കാന് ചീറ്റകളുടെ സാന്നിധ്യം സഹായിക്കുമെന്നാണ് കണക്കുകൂട്ടുന്നത്.
പുല്മേടുകളുടെ സംരക്ഷണം വഴി ജലസ്രോതസുകളും ഒപ്പം മറ്റ് സസ്യഭുക്കുകളായ മൃഗങ്ങളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടും. കൂടുതല് രാജ്യങ്ങളില് നിന്നു ചീറ്റകളെ കൊണ്ടുവരാനും മറ്റ് അനുയോജ്യമായ വനമേഖലകളിലേക്കുകൂടി ഇവയെ വ്യാപിപ്പിക്കാനുമുള്ള തയാറെടുപ്പിലാണ് . ഇന്ത്യൻ വനങ്ങളില് ചീറ്റകളുടെ വേഗം വീണ്ടും സജീവമാകുമ്പോള്, അത് പ്രകൃതിയോടുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ കരുതലിന്റെയും പ്രതിബദ്ധതയുടെയും വലിയ തെളിവായി കരുതാം.
Tags : Sunday Deepika